Hợp đồng tương lai VN30F là gì và giao dịch trên sàn nào

VN30F là gì? Đó là hợp đồng tương lai có tài sản cơ sở là chỉ số VN30. Bài học này nằm trong khoá Chứng khoán cơ bản, module What - Chứng khoán là gì?. Sau bài, bạn biết VN30F là loại chứng khoán nào, giao dịch ở đâu, qua ai và có những thông số gì.

Thông số trích theo mẫu hợp đồng của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội và VSDC. VSDC là Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu tra ngày 03/10/2026.

VN30F là gì theo Luật Chứng khoán

Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 xếp chứng khoán phái sinh vào nhóm chứng khoán. Khoản 9 Điều 4 gọi đó là công cụ tài chính dưới dạng hợp đồng. Hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai và hợp đồng kỳ hạn đều thuộc nhóm này.

Khoản 12 Điều 4 định nghĩa hợp đồng tương lai. Đó là chứng khoán phái sinh niêm yết, xác nhận cam kết giữa các bên để thực hiện một trong hai việc. Việc thứ nhất là mua hoặc bán một số lượng tài sản cơ sở theo mức giá đã xác định, vào một ngày trong tương lai. Việc thứ hai là thanh toán khoản chênh lệch giữa giá trị tài sản cơ sở lúc ký hợp đồng và vào ngày đó.

Chữ "F" trong VN30F là viết tắt của futures, tức hợp đồng tương lai. Hợp đồng không giao tài sản cơ sở. Chỉ số VN30 không thể chuyển giao. Vì vậy VN30F thanh toán bằng tiền, theo mẫu hợp đồng.

VN30F là gì trên thị trường: thông số chính của hợp đồng

Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội công bố mẫu hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Hợp đồng được niêm yết từ ngày 10/08/2017. Các thông số dưới đây lấy từ mẫu đó.

Quy mô một hợp đồng bằng 100.000 đồng nhân điểm chỉ số. Giả sử chỉ số VN30 ở 1.900 điểm, một hợp đồng có quy mô 190 triệu đồng. Bạn chỉ cần ký quỹ một phần quy mô đó.

Giá tham chiếu là giá thanh toán cuối ngày của ngày giao dịch liền trước, hoặc giá lý thuyết trong ngày đầu tiên. Giờ giao dịch mở cửa trước thị trường cơ sở 15 phút và đóng cửa cùng thị trường cơ sở.

Mẫu hợp đồng cho phép khớp lệnh và thỏa thuận. Giới hạn vị thế theo quy định của VSDC.

Giao dịch VN30F trên sàn nào và qua ai

VN30F niêm yết và giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Sở cũng cấp mã giao dịch cho hợp đồng. Sau khi khớp, giao dịch được bù trừ và thanh toán qua VSDC.

Bạn không đặt lệnh trực tiếp lên sàn. Bạn giao dịch qua công ty chứng khoán là thành viên giao dịch chứng khoán phái sinh. Khoản 7 Điều 3 Nghị định 158/2020/NĐ-CP định nghĩa đây là công ty chứng khoán được Sở chấp thuận.

Phần tiền ký quỹ nằm ở tài khoản ký quỹ bù trừ. Khoản 17 Điều 3 gọi đó là tài khoản mở để quản lý vị thế, tài sản ký quỹ và thanh toán giao dịch. Thành viên bù trừ do VSDC chấp thuận thực hiện việc này.

VSDC đóng vai trò đối tác bù trừ trung tâm, theo khoản 19 Điều 3. Qua hoạt động thế vị, VSDC trở thành đối tác của giao dịch, còn thành viên bù trừ là đối tác còn lại. Nhờ đó, rủi ro đối tác giữa bên mua và bên bán được giảm.

Mua hoặc bán một hợp đồng gọi là mở vị thế mua hoặc vị thế bán, theo khoản 2 Điều 3. Bạn mở vị thế bán được ngay cả khi chưa có hợp đồng, một điểm khác cổ phiếu.

Các hợp đồng VN30F đang niêm yết

Mẫu hợp đồng quy định các tháng đáo hạn gồm tháng hiện tại, tháng kế tiếp và hai tháng cuối của hai quý tiếp theo. Ví dụ mẫu nêu: tháng hiện tại là tháng 4 thì có hợp đồng tháng 4, 5, 6 và 9.

Danh mục VSDC hiệu lực từ 18/09/2026 liệt kê bốn hợp đồng VN30F: tháng 10/2026, tháng 11/2026, tháng 12/2026 và tháng 3/2027. Ngày giao dịch cuối cùng là Thứ Năm thứ ba của tháng đáo hạn. Ngày thanh toán cuối cùng là ngày làm việc liền sau đó.

Bài học về cách đọc mã sẽ tách mã của từng hợp đồng.

Khác biệt chính giữa VN30F và cổ phiếu

VN30F không cho bạn sở hữu doanh nghiệp nào. Hợp đồng có ngày đáo hạn, còn cổ phiếu thì không. Bạn cũng không nhận cổ tức.

VN30F dùng ký quỹ thay vì trả đủ giá trị. Tỷ lệ ký quỹ ban đầu do VSDC công bố, là 17% giá trị hợp đồng từ ngày 18/09/2026. Công ty chứng khoán có thể quy định mức riêng của họ, nên bạn cần hỏi công ty mình dùng. Ký quỹ giúp bạn nắm vị thế lớn bằng ít vốn, và cũng làm lãi lỗ phóng đại tương ứng.

Giá VN30F cũng không luôn bằng điểm chỉ số VN30. Chênh lệch giữa hai giá gọi là basis. Khi hợp đồng đến hạn, giá thanh toán cuối cùng là trung bình số học giản đơn của chỉ số trong 30 phút cuối của ngày giao dịch cuối cùng. Mẫu hợp đồng loại 3 giá trị cao nhất và 3 giá trị thấp nhất của phiên khớp lệnh liên tục trước khi tính.

Vì vậy, VN30F đòi hỏi bạn hiểu rủi ro đòn bẩy. Để nắm nền tảng, bạn có thể đọc chứng khoán phái sinh là gì và tài khoản margin chứng khoán. Giờ giao dịch cổ phiếu có ở giờ giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.