Đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp: công ty phải trả gốc khi nào và bằng cách nào

Đáo hạn trái phiếu là ngày kết thúc kỳ hạn, khi doanh nghiệp phát hành phải trả gốc cho người sở hữu. Với trái phiếu riêng lẻ, nghĩa vụ này được quy định trong Nghị định 200/2026/NĐ-CP. Bài viết đi qua ngày đáo hạn, nguồn trả, các thủ tục sau khi trả và hai cách kết thúc trái phiếu trước hạn. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Ngày đáo hạn trái phiếu được xác định thế nào

Kỳ hạn do doanh nghiệp quyết định theo khoản 1 Điều 6. Khoản 1 Điều 4 đặt mức tối thiểu 01 năm. Ngày đáo hạn vì vậy ghi trong điều kiện, điều khoản của từng mã. Người mua thấy nó trong phương án phát hành và bản công bố thông tin trước đợt chào bán.

Sau khi phát hành, ngày đáo hạn được công khai. Điểm a khoản 2 Điều 38 đưa ngày đáo hạn lên chuyên trang thông tin về trái phiếu doanh nghiệp. Chuyên trang do Sở giao dịch chứng khoán vận hành. Bạn có thể tra mã trái phiếu mình nắm ở đó.

Khoản 8 Điều 6 cho doanh nghiệp quyết định phương thức trả lãi, gốc. Nghị định không bắt buộc trả gốc một lần hay trả dần; lựa chọn thuộc về doanh nghiệp. Phương thức nào được chọn thì phải công bố trước khi chào bán.

Nguồn tiền trả gốc khi đáo hạn trái phiếu

Khoản 1 Điều 22 yêu cầu doanh nghiệp bố trí nguồn trả lãi, gốc từ vốn hợp pháp của mình. Doanh nghiệp phải trả đầy đủ, đúng hạn theo điều khoản trái phiếu. Đây cũng là trách nhiệm tại điểm c khoản 1 Điều 7.

Kế hoạch nguồn trả được lập từ trước khi phát hành. Điểm s khoản 1 Điều 10 yêu cầu phương án nêu nguồn cho từng kỳ thanh toán đến khi đáo hạn. Kế hoạch gồm số tiền, thời gian dự kiến và nguồn vốn dự kiến. Với trái phiếu có tài sản bảo đảm, phương án còn phải có kế hoạch xử lý tài sản khi không bố trí được nguồn.

Người mua nên so kế hoạch này với dòng tiền thực tế của doanh nghiệp. Báo cáo định kỳ theo khoản 2 Điều 31 có tình hình thanh toán lãi, gốc và tình hình sử dụng vốn. Bạn nhận các báo cáo đó mỗi 06 tháng và mỗi năm.

Một tín hiệu đáng theo dõi gần ngày đáo hạn là công bố thông tin bất thường. Điểm b khoản 1 Điều 32 buộc doanh nghiệp công bố khi thông tin thay đổi làm ảnh hưởng khả năng trả lãi, gốc. Điểm c cùng khoản áp cho việc thay đổi điều khoản, trong đó có kéo dài kỳ hạn. Mỗi sự kiện như vậy phải được công bố trong 24 giờ.

Sau ngày đáo hạn trái phiếu

Khi doanh nghiệp trả xong gốc, lãi, trái phiếu đi qua ba thủ tục.

1. Huỷ đăng ký giao dịch. Điểm a khoản 6 Điều 21 nêu trường hợp trái phiếu đến thời gian đáo hạn.
2. Công bố hết dư nợ. Khoản 3 Điều 31 cho doanh nghiệp 05 ngày làm việc kể từ ngày không còn dư nợ để công bố.
3. Dừng nghĩa vụ định kỳ. Công bố định kỳ và bất thường chỉ kéo dài đến khi trái phiếu không còn dư nợ.

Nội dung công bố ở bước hai là việc doanh nghiệp đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Trong đó có việc trả đủ lãi, gốc. Thông tin được gửi cho người sở hữu và Sở giao dịch chứng khoán.

Trái phiếu được lưu ký tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam. Việc thực hiện quyền tại đây theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Khoản 8 Điều 20 giao nội dung này cho Bộ trưởng hướng dẫn.

Mua lại trước hạn: kết thúc sớm hơn ngày đáo hạn trái phiếu

Khoản 8 Điều 4 định nghĩa mua lại trước hạn. Đó là việc doanh nghiệp mua lại trái phiếu của chính mình trước ngày đáo hạn. Khoản 1 Điều 12 cho biết trái phiếu bị huỷ sau khi được mua lại.

Khoản 3 Điều 12 chia ba nhóm trường hợp. Nhóm thứ nhất là thoả thuận với người sở hữu, hoặc trường hợp đã nêu trong phương án. Nhóm thứ hai là bắt buộc mua lại theo yêu cầu nhà đầu tư khi doanh nghiệp vi phạm mà không khắc phục được. Nhóm thứ ba là mua lại của người không chấp thuận việc thay đổi điều khoản hay mục đích phát hành.

Điểm a khoản 2 Điều 33 yêu cầu công bố chậm nhất 10 ngày trước ngày mua lại. Nội dung gồm phương thức, điều kiện và giá trị trái phiếu mua lại. Chậm nhất 10 ngày sau khi hoàn tất, doanh nghiệp báo cáo cấp đã phê duyệt phương án và gửi thông tin cho sở.

Hoán đổi trái phiếu

Khoản 7 Điều 4 định nghĩa hoán đổi trái phiếu. Doanh nghiệp phát hành trái phiếu mới để đổi lấy trái phiếu đang lưu hành của chính mình. Hai việc xảy ra cùng một thời điểm. Mục đích là cơ cấu lại danh mục nợ.

Với người sở hữu, hoán đổi nghĩa là trái phiếu cũ không được trả gốc bằng tiền vào ngày đáo hạn ban đầu. Bạn nhận trái phiếu mới với điều khoản mới. Phương án hoán đổi cần cấp đã phê duyệt phương án phát hành chấp thuận, theo khoản 2 Điều 12. Thông tin hoán đổi được công bố như mua lại trước hạn, theo khoản 2 Điều 33.

Trái phiếu chuyển đổi khi đến hạn

Trái phiếu chuyển đổi có thể kết thúc bằng cổ phiếu thay vì tiền. Điểm e khoản 1 Điều 10 yêu cầu phương án nêu điều kiện, thời hạn và tỷ lệ chuyển đổi. Phương án cũng phải nêu việc trả nợ nếu người sở hữu không chuyển đổi. Khoản 1 Điều 33 yêu cầu gửi thông tin cho sở trong 05 ngày làm việc sau khi hoàn tất chuyển đổi.

Khi doanh nghiệp không trả được gốc, nghị định có cơ chế riêng ở Điều 22 và Điều 32. Phần đó thuộc chủ đề chậm trả và vỡ nợ. Kiến thức nền nằm ở bài trái phiếu. Cách thời gian còn lại đến đáo hạn ảnh hưởng tới giá nằm ở bài định giá trái phiếu.

Văn bản có thể được sửa đổi, bổ sung. Bạn nên đọc bản mới nhất trên cổng văn bản của Chính phủ.

Mở tài khoản để theo dõi thị trường

Để mở tài khoản chứng khoán TCBS, bạn dùng đường dẫn https://bit.ly/tcbs-online. Đây là link đối tác của hodl.vn.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.