Thực hiện quyền mua cổ phiếu: các mốc từ ngày chốt đến hạn nộp tiền

Thực hiện quyền mua cổ phiếu là việc cổ đông đăng ký và nộp tiền mua cổ phiếu mới theo tỷ lệ được phân bổ. Một đợt như vậy kéo dài nhiều tuần. Nó đi qua Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, công ty phát hành và tổng công ty lưu ký. Bài viết sắp các mốc đó theo thứ tự, kèm điều khoản gốc. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Quyền mua cổ phiếu là gì trong luật

Điểm b khoản 1 Điều 4 Luật Chứng khoán 54/2019/QH14 xếp quyền mua cổ phần vào danh mục chứng khoán. Nghĩa là quyền mua được ghi nhận như một tài sản riêng, tách khỏi cổ phiếu gốc.

Gốc của quyền này nằm ở Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Điểm c khoản 1 Điều 115 cho cổ đông phổ thông quyền ưu tiên mua cổ phần mới tương ứng với tỷ lệ sở hữu. Với công ty đại chúng, căn cứ là điểm a khoản 2 Điều 10 Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Phát hành quyền mua cổ phần cho cổ đông hiện hữu là một hình thức chào bán thêm ra công chúng.

Vì là chào bán ra công chúng, đợt phát hành phải đi qua đủ thủ tục của Luật Chứng khoán. Giá phát hành được quyết định thế nào là chủ đề của một bài riêng trong cùng nhóm. Bài này chỉ bàn về các mốc thời gian và việc nộp tiền.

Các mốc thực hiện quyền mua

Mốc đầu tiên là Giấy chứng nhận đăng ký chào bán. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp giấy này trong 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Căn cứ là khoản 1 Điều 25 Luật Chứng khoán. Khoản 4 cùng điều nói rõ: chứng khoán chỉ được chào bán sau khi đã công bố thông tin.

Mốc thứ hai là 7 ngày làm việc. Trong thời hạn này, kể từ khi giấy chứng nhận có hiệu lực, công ty công bố Bản thông báo phát hành. Bản thông báo đăng trên một tờ báo trong 3 số liên tiếp (khoản 3 Điều 25). Khoản 5 Điều 41 Nghị định 155/2020/NĐ-CP, đã sửa năm 2025, yêu cầu đăng thêm trên trang của công ty và của sở giao dịch.

Mốc thứ ba là ngày đăng ký cuối cùng. Công ty phải báo trước ngày này tối thiểu 10 ngày. Căn cứ là điểm a khoản 4 Điều 11 Thông tư 96/2020/TT-BTC, theo bản hợp nhất 10/VBHN-BTC năm 2026. Tại ngày đăng ký cuối cùng, tổng công ty lưu ký lập danh sách người sở hữu và phân bổ quyền. Căn cứ là khoản 1 Điều 8 Thông tư 119/2020/TT-BTC.

Mốc thứ tư là thời hạn đăng ký mua. Khoản 2 Điều 26 Luật Chứng khoán đòi thời hạn này tối thiểu là 20 ngày. Mốc cuối là 90 ngày, tính từ khi giấy chứng nhận có hiệu lực, để hoàn tất phân phối (khoản 4 Điều 26). Ủy ban có thể gia hạn thêm tối đa 30 ngày.

Đăng ký mua và nộp tiền ở đâu

Theo khoản 3 Điều 8 Thông tư 119/2020/TT-BTC, người đã lưu ký nhận quyền qua thành viên lưu ký nơi mở tài khoản. Với nhà đầu tư cá nhân, thành viên lưu ký thường là công ty chứng khoán. Vì vậy, bạn đăng ký mua và nộp tiền qua tài khoản chứng khoán đang nắm cổ phiếu. Người chưa lưu ký nhận quyền tại công ty phát hành hoặc tổ chức được ủy quyền.

Khoản 3 Điều 26 Luật Chứng khoán quy định tiền mua phải chuyển vào tài khoản phong tỏa. Tài khoản này mở tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, cho đến khi hoàn tất đợt chào bán. Ngân hàng giữ tài khoản không được là người có liên quan của công ty phát hành (khoản 3 Điều 8 Nghị định 155/2020/NĐ-CP). Khoản 5 cùng điều cấm công ty dùng số tiền này cho tới khi Ủy ban xác nhận đã nhận báo cáo kết quả.

Quy định trên bảo vệ người nộp tiền. Nếu đợt chào bán bị hủy, tiền chưa bị tiêu vào việc khác. Cổ phiếu mới về tài khoản sau khi đợt phát hành kết thúc và được đăng ký bổ sung.

Ngày giao dịch không hưởng quyền

Muốn được phân bổ quyền, bạn phải có tên trong danh sách tại ngày đăng ký cuối cùng. Người mua cổ phiếu từ ngày giao dịch không hưởng quyền trở đi không được nhận quyền mua của đợt đó. Cách tính ngày này theo chu kỳ thanh toán được trình bày ở một bài riêng.

Bảng giá ghi nhận sự kiện bằng ký hiệu và giá tham chiếu mới. Quy chế ban hành kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 có phụ lục ký hiệu. Trong đó, ký hiệu 04 dành cho giao dịch không hưởng quyền mua. Theo khoản 4 Điều 33 quy chế, giá tham chiếu ngày này được điều chỉnh theo giá trị của quyền.

Giới đầu tư hay gọi việc mua cổ phiếu trước ngày chốt để nhận quyền là "nuôi quyền". Đây là cách nói thông dụng, không phải thuật ngữ trong văn bản. Bạn có thể xem cách đọc thông báo chốt quyền trong bài đọc hiểu thông báo chi trả cổ tức.

Nếu không thực hiện quyền mua

Cổ đông không bắt buộc phải mua. Hết thời hạn đăng ký mà không nộp tiền, quyền mua của đợt đó không còn giá trị với bạn. Số cổ phiếu chưa mua vẫn được công ty xử lý tiếp.

Điều 42 Nghị định 155/2020/NĐ-CP quy định cách xử lý. Công ty phân phối số cổ phiếu mà nhà đầu tư không đăng ký, không nộp tiền cho người khác. Điều kiện bán cho người đó không được thuận lợi hơn điều kiện dành cho cổ đông hiện hữu. Ngoại lệ là khi đại hội cổ đông chấp thuận khác. Đại hội hoặc hội đồng quản trị phải xác định tiêu chí và danh sách người mua.

Không thực hiện quyền cũng đồng nghĩa tỷ lệ sở hữu của bạn giảm sau đợt phát hành. Phần tính toán mức pha loãng nằm ở bài riêng về quyền mua cổ phiếu mới.

Nhà đầu tư nước ngoài và room

Với nhà đầu tư nước ngoài, việc mua thêm thường vướng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa. Khoản 5 Điều 139 Nghị định 155/2020/NĐ-CP đã sửa bởi điểm b khoản 56 Điều 1 Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Khi room đã vượt, cổ đông nước ngoài chỉ được bán ra cho nhà đầu tư trong nước. Tuy vậy, danh sách ngoại lệ có một trường hợp đáng chú ý. Đó là mua cổ phiếu trong đợt phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu theo tỷ lệ thực hiện quyền.

Các văn bản trên có thể được sửa đổi. Khi tra cứu, hãy đọc văn bản hợp nhất mới nhất trên cổng văn bản của Chính phủ.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.