Lệnh market trong chứng khoán: giao dịch ngay với giá đang có

Lệnh market, hay lệnh thị trường, là lệnh mua hoặc bán không ghi giá cụ thể: bạn chấp nhận khớp ngay với giá đối ứng đang có trên sổ lệnh. Ưu điểm là nhanh. Đổi lại, bạn không kiểm soát được giá khớp cuối cùng.

Trên thị trường Việt Nam, lệnh market không phải một loại duy nhất. HOSE và HNX dùng những ký hiệu khác nhau, còn UPCoM không có lệnh thị trường. Bài này giải thích từng loại theo Quy chế Niêm yết và giao dịch chứng khoán niêm yết ban hành kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 và quy chế UPCoM ban hành kèm Quyết định 23/QĐ-HĐTV ngày 18/03/2026, áp dụng đến 02/10/2026.

Lệnh market theo quy chế giao dịch

Điểm b khoản 2 Điều 19 quy chế niêm yết định nghĩa lệnh thị trường. Lệnh mua khớp tại mức giá bán thấp nhất đang có. Lệnh bán khớp tại mức giá mua cao nhất đang có.

Quy chế đặt ba nguyên tắc chung. Thứ nhất, lệnh thị trường chỉ được nhập trong đợt khớp lệnh liên tục. Thứ hai, nếu không có lệnh đối ứng, lệnh bị hủy ngay sau khi nhập. Thứ ba, khi có lệnh đối ứng, phần chưa khớp được xử lý tuỳ theo loại lệnh thị trường.

Giá khớp trong phiên liên tục là giá của lệnh đối ứng đang chờ, theo khoản 3 Điều 22. Vì vậy lệnh market của bạn luôn "nhận" giá của người khác. Bài học các loại lệnh chứng khoán có phần tổng quan về mọi loại lệnh.

Ba loại lệnh thị trường theo sàn

Quy chế niêm yết mô tả ba loại lệnh thị trường. Phụ lục II quy định sàn nào dùng loại nào.

Lệnh thị trường giới hạn, ký hiệu MTL. Nếu chưa khớp hết, phần còn lại được chuyển thành lệnh giới hạn LO. Với lệnh mua, giá của phần còn lại cao hơn giá khớp cuối cùng một bước giá, hoặc bằng giá trần nếu giá khớp cuối là giá trần. Với lệnh bán, giá thấp hơn giá khớp cuối một bước giá, hoặc bằng giá sàn. Phần đã chuyển thành LO tuân theo quy định sửa, hủy của lệnh LO.

Lệnh thị trường khớp toàn bộ hoặc hủy, ký hiệu MOK. Nếu không khớp được toàn bộ khối lượng, cả lệnh bị hủy ngay.

Lệnh thị trường khớp và hủy, ký hiệu MAK. Lệnh khớp được bao nhiêu thì khớp, phần còn lại bị hủy ngay.

Lệnh market chỉ khớp lệnh liên tục

Trên HOSE, phiên 9h00 đến 9h15 là khớp lệnh định kỳ mở cửa, chỉ nhận lệnh LO và ATO. Phiên 14h30 đến 14h45 là khớp lệnh định kỳ đóng cửa, chỉ nhận LO và ATC. Lệnh market không được nhập trong hai phiên này.

HNX không có phiên định kỳ mở cửa với cổ phiếu. Khớp lệnh liên tục bắt đầu từ 9h00. Vì vậy lệnh market trên HNX có thể đặt ngay từ đầu ngày giao dịch.

UPCoM khác hẳn. Khoản 1 Điều 21 quy chế UPCoM chỉ cho dùng lệnh giới hạn trong khớp lệnh liên tục. Muốn mua bán nhanh trên UPCoM, bạn phải tự đặt giá LO sát hoặc vượt giá đối ứng. Giờ giao dịch chi tiết có trong bài học giờ giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Lệnh market khớp ở giá nào

Giả sử bạn đặt lệnh MTL mua 500 cổ phiếu một mã HOSE. Giá bán thấp nhất đang chờ là 25.000 đồng với 300 cổ phiếu, mức tiếp theo là 25.050 đồng.

Lệnh của bạn khớp 300 cổ phiếu ở 25.000 đồng. Phần còn lại 200 cổ phiếu được chuyển thành lệnh LO mua ở 25.050 đồng, tức cao hơn giá khớp cuối một bước giá. Nếu có người bán chờ ở 25.050 đồng, phần đó khớp tiếp. Nếu không, nó nằm chờ trên sổ lệnh như mọi lệnh LO khác.

Với lệnh MOK trên HNX, nếu khối lượng đối ứng không đủ 500 cổ phiếu, cả lệnh bị hủy. Với lệnh MAK, bạn khớp phần có sẵn và phần còn lại bị hủy.

Điểm chung là bạn không định trước giá. Giá khớp phụ thuộc vào sổ lệnh tại đúng thời điểm lệnh vào hệ thống.

Rủi ro khi đặt lệnh thị trường

Rủi ro chính là trượt giá. Nếu sổ lệnh mỏng, giá khớp có thể kém hơn mức bạn nhìn thấy trước khi bấm đặt lệnh. Với mã ít thanh khoản, khoảng chênh này có thể lớn.

Rủi ro thứ hai là thời điểm. Giữa lúc bạn nhìn bảng giá và lúc lệnh tới hệ thống, sổ lệnh có thể đã thay đổi. Trong phiên biến động mạnh, điều này xảy ra thường xuyên.

Rủi ro thứ ba là nhầm phiên. Đặt lệnh market lúc 9h05 trên HOSE sẽ không được nhận, vì đang là phiên định kỳ mở cửa. Nhiều người tưởng lệnh lỗi, thực ra đó là quy định. Trên HNX thì khác, vì khớp lệnh liên tục bắt đầu ngay từ 9h00. Cùng một thói quen đặt lệnh có thể đúng ở sàn này nhưng sai ở sàn kia.

Lệnh market không dùng cho lô lẻ

Lô lẻ là lệnh dưới một đơn vị giao dịch. Trên HOSE, Phụ lục II đặt lô chẵn là 100 cổ phiếu và lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu.

Khoản 2 Điều 34 quy chế niêm yết chỉ cho nhập lệnh LO đối với giao dịch lô lẻ. Nghĩa là nếu bạn có 150 cổ phiếu, phần 100 cổ phiếu có thể bán bằng lệnh market, còn 50 cổ phiếu lẻ phải đặt lệnh giới hạn riêng.

Giao dịch lô lẻ cũng không được dùng để tính giá tham chiếu hay chỉ số, theo khoản 4 Điều 34. Sổ lệnh lô lẻ thường mỏng hơn hẳn lô chẵn. Vì vậy khi bán phần lẻ, bạn nên xem giá đang chờ bên lô lẻ trước khi đặt giá.

Ai nên dùng lệnh market

Lệnh market phù hợp khi tốc độ quan trọng hơn vài bước giá. Ví dụ bạn cần thoát vị thế ngay khi có tin xấu, hoặc mã đang chạy nhanh và bạn chấp nhận trả cao hơn một chút để chắc chắn vào được.

Nó kém phù hợp khi bạn giao dịch mã ít thanh khoản, khi sổ lệnh mỏng, hoặc khi khối lượng lệnh lớn so với lượng đang chờ. Khi đó lệnh giới hạn LO cho bạn quyền kiểm soát giá. Muốn hiểu thêm vì sao khối lượng chờ quan trọng, xem bài phân tích khối lượng giao dịch chứng khoán.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.