Giao dịch VN30F trên HNX: đọc mã hợp đồng, hệ số nhân và cách tính lãi lỗ

Giao dịch VN30F là mua hoặc bán hợp đồng tương lai trên chỉ số VN30, niêm yết tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX). Bài này nằm trong khoá Chứng khoán cơ bản, module "What - Chứng khoán là gì?". Bài nối tiếp chứng khoán phái sinh là gì và đi vào phần tay nghề: đọc mã, đổi điểm ra tiền, tính lãi lỗ. Dữ liệu đến 02/10/2026.

Một hợp đồng có giá trị bằng 100.000 đồng nhân với số điểm của hợp đồng.

Bước giá 0,1 điểm, tương đương 10.000 đồng mỗi hợp đồng.

Biên độ ±7% so với giá tham chiếu, tối đa 500 hợp đồng mỗi lệnh.

Lãi lỗ được tính hằng ngày theo giá thanh toán cuối ngày và chốt bằng tiền.

Giao dịch VN30F là giao dịch gì

VN30F là cách gọi quen thuộc của hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Tài sản cơ sở là chỉ số VN30, đại diện cho rổ 30 cổ phiếu trong chỉ số này. Bạn không mua cổ phiếu nào cả. Bạn đặt cược vào việc điểm số VN30 tại ngày đáo hạn cao hơn hay thấp hơn mức giá bạn khớp.

Hợp đồng được niêm yết từ ngày 10/8/2017. Khi hợp đồng đáo hạn, hai bên thanh toán bằng tiền, không ai phải giao hay nhận cổ phiếu. Bảng dưới đây tóm tắt mẫu hợp đồng do HNX công bố.

Giờ đóng cửa trùng với thị trường cổ phiếu. Bạn xem lịch phiên của thị trường cơ sở ở bài giờ giao dịch chứng khoán Việt Nam.

Đọc mã hợp đồng khi giao dịch VN30F

Mỗi tháng đáo hạn có một mã riêng. HNX có hai kiểu mã. Kiểu cũ dạng VN30F2412, gồm tên hợp đồng, hai số cuối của năm và tháng. Thông báo của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) ngày 20/11/2024 vẫn dùng kiểu này.

Kiểu mới có 9 ký tự, áp dụng cho mã niêm yết sau khi sở vận hành hệ thống giao dịch mới. Thông báo VSDC có hiệu lực từ 18/09/2026 ghi hợp đồng VN30 tháng 10/2026 là 41I1GA000. Bảng sau giải nghĩa từng ký tự theo hướng dẫn quy ước mã của HNX.

Chữ cái của năm chạy theo bảng: 2025 là F, 2026 là G, 2027 là H. Các chữ I, O, U không được dùng để khỏi lẫn với số 1, số 0 và chữ V. Tháng 1 đến tháng 9 viết bằng số. Tháng 10 là A, tháng 11 là B, tháng 12 là C.

Theo quy ước này, hợp đồng tháng 12/2026 là 41I1GC000 và hợp đồng tháng 3/2027 là 41I1H3000. Cả hai khớp với thông báo VSDC. Mã tháng 11/2026 theo quy ước là 41I1GB000. Thông báo VSDC khi đó chưa cập nhật mã này.

Sàn niêm yết bốn tháng đáo hạn cùng lúc: tháng hiện tại, tháng kế tiếp và hai tháng cuối của hai quý tiếp theo. Đầu tháng 10/2026, bốn tháng đó là 10/2026, 11/2026, 12/2026 và 3/2027.

Hệ số nhân và bước giá: một điểm bằng bao nhiêu tiền

Hệ số nhân là cầu nối giữa điểm và đồng. Mỗi điểm chỉ số của hợp đồng trị giá 100.000 đồng. Bước giá nhỏ nhất là 0,1 điểm nên mỗi nhịp giá đổi 10.000 đồng cho một hợp đồng.

Từ đây suy ra giá trị một hợp đồng. Giả sử hợp đồng đang ở 2.000,0 điểm. Giá trị hợp đồng là 2.000 × 100.000 = 200.000.000 đồng. Con số này lớn hơn nhiều so với tiền bạn nộp ký quỹ. Đó là lý do phái sinh có đòn bẩy.

Biên độ ±7% cũng đổi ra tiền được. Với giá tham chiếu 2.000,0 điểm, 7% là 140 điểm, tức 14.000.000 đồng cho mỗi hợp đồng. Giá trần là 2.140,0 và giá sàn là 1.860,0. Đây chỉ là số minh hoạ, không phải mức VN30 thực tế.

Cách tính lãi lỗ khi giao dịch VN30F

Lãi lỗ vị thế được tính mỗi ngày, không đợi tới ngày đáo hạn. Theo Điều 9 Thông tư 58/2021/TT-BTC, bạn có ba trường hợp. Vị thế cũ mang từ hôm trước: lãi lỗ bằng chênh lệch giữa giá thanh toán cuối ngày hôm nay và giá thanh toán cuối ngày hôm trước. Vị thế mở mới trong ngày: lãi lỗ bằng chênh lệch giữa giá thanh toán cuối ngày và giá khớp. Vị thế đóng trước hạn: lãi lỗ bằng chênh lệch giữa giá đóng và giá mở hoặc giá thanh toán hôm trước.

Giá thanh toán cuối ngày do VSDC xác định, dựa trên giá giao dịch do HNX cung cấp. VSDC công bố giá này hằng ngày trên trang web của mình. Nếu giá giao dịch không đủ điều kiện tính, VSDC dùng giá lý thuyết thay thế theo quy chế bù trừ ban hành kèm Quyết định 26/QĐ-HĐTV ngày 16/4/2025.

Công thức cho một vị thế mua gói gọn trong một dòng: lãi lỗ = (giá thanh toán − giá vào) × 100.000 × số hợp đồng. Vị thế bán đảo dấu.

Ví dụ tính tay hai ngày liên tiếp

Bạn mua 2 hợp đồng ở giá khớp 2.000,0 điểm. Cuối ngày thứ nhất, giá thanh toán là 2.012,0 điểm. Lãi ngày thứ nhất là 12 điểm × 100.000 × 2 = 2.400.000 đồng.

Ngày thứ hai, giá thanh toán cuối ngày giảm còn 2.005,0 điểm. Vị thế đã mang từ hôm trước, nên giá so sánh là 2.012,0. Lỗ ngày thứ hai là 7 điểm × 100.000 × 2 = 1.400.000 đồng. Cộng hai ngày, bạn lãi 1.000.000 đồng. Kết quả này đúng bằng (2.005,0 − 2.000,0) × 100.000 × 2, nghĩa là cách tính theo ngày không đổi tổng lãi lỗ, chỉ chia nhỏ theo thời gian.

Tiền lãi lỗ được thanh toán bằng tiền, ngày làm việc liền sau ngày VSDC thông báo, theo trang bù trừ và thanh toán của VSDC (T+1). Phần lỗ được trừ thẳng vào tài khoản ký quỹ của bạn. Vì vậy một chuỗi ngày lỗ làm cạn ký quỹ nhanh hơn nhiều người nghĩ.

Việc cần có trước khi đặt lệnh đầu tiên

Theo hướng dẫn của HNX, để giao dịch phái sinh bạn cần hai tài khoản. Thứ nhất là tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh tại thành viên giao dịch. Thứ hai là tài khoản ký quỹ tại thành viên bù trừ do thành viên giao dịch chỉ định. Nhà đầu tư nước ngoài phải có mã số giao dịch chứng khoán trước khi mở tài khoản.

Trước khi đặt lệnh, trong lúc giữ vị thế và khi thực hiện hợp đồng, bạn phải ký quỹ theo yêu cầu của thành viên bù trừ. Thông báo VSDC có hiệu lực từ 18/09/2026 quy định tỷ lệ ký quỹ ban đầu tối thiểu là 17%. Với hợp đồng 200.000.000 đồng ở ví dụ trên, 17% là 34.000.000 đồng. Công ty chứng khoán có thể yêu cầu cao hơn. Bạn cần phân biệt khoản này với tài khoản margin của cổ phiếu, vốn là khoản vay mua cổ phiếu.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Phái sinh có đòn bẩy và có thể làm bạn mất nhiều hơn số tiền đã ký quỹ ban đầu.