Sàn UPCoM: sàn đăng ký giao dịch cho cổ phiếu chưa niêm yết

UPCoM là sàn giao dịch dành cho cổ phiếu chưa niêm yết, do Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội vận hành. Công ty ở đây được gọi là tổ chức đăng ký giao dịch, không phải tổ chức niêm yết. Bài học này nằm trong khoá Chứng khoán cơ bản, module What - Chứng khoán là gì. Bài nêu ai phải lên UPCoM, thủ tục ra sao và lệnh được đặt theo quy tắc nào. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

UPCoM là sàn giao dịch của ai

Luật chơi của UPCoM nằm trong Quy chế Đăng ký và quản lý giao dịch chứng khoán chưa niêm yết. Quy chế ban hành kèm Quyết định 23/QĐ-HĐTV ngày 18/03/2026 của Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam. Khoản 6 Điều 3 định nghĩa đăng ký giao dịch. Đó là việc đưa chứng khoán vào giao dịch trên hệ thống chưa niêm yết. Hệ thống này gọi tắt là hệ thống giao dịch UPCoM.

Điều 2 nêu đối tượng áp dụng. Đó là Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, tổ chức nộp hồ sơ, tổ chức đăng ký giao dịch và thành viên giao dịch. Mọi lệnh phải đi qua thành viên giao dịch, thường là công ty chứng khoán (khoản 2 Điều 11). Nhà đầu tư không nối trực tiếp vào hệ thống.

Danh sách cổ phiếu UPCoM công khai trên hnx.vn. Bảng có mã, tên tổ chức phát hành và ngày giao dịch đầu tiên. Bảng cũng có khối lượng đăng ký giao dịch và khối lượng đang lưu hành.

Ai phải đăng ký giao dịch trên UPCoM

Khoản 1 Điều 133 Nghị định 155/2020/NĐ-CP nêu ba nhóm đối tượng. Điểm b đã được sửa bởi khoản 52 Điều 1 Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Ba nhóm là:

• Công ty đại chúng không niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán.
• Công ty bị hủy niêm yết bắt buộc hoặc tự nguyện nhưng vẫn là công ty đại chúng.
• Doanh nghiệp cổ phần hóa thuộc diện phải đăng ký giao dịch theo pháp luật về chuyển doanh nghiệp nhà nước.

Điểm d khoản 1 Điều 34 Luật Chứng khoán 54/2019/QH14 đặt thời hạn cho nhóm đầu. Công ty đại chúng thuộc điểm a khoản 1 Điều 32 phải lên UPCoM trong 30 ngày. Mốc tính là ngày Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác nhận hoàn tất đăng ký công ty đại chúng.

Với công ty bị hủy niêm yết, khoản 2 Điều 133 giao sở giao dịch phối hợp với VSDC. Hai bên đăng ký giao dịch trong 07 ngày làm việc kể từ ngày hủy niêm yết có hiệu lực. Điều 133 không đặt ngưỡng lợi nhuận hay vốn hóa cho đối tượng đăng ký giao dịch.

Thủ tục và ngày giao dịch đầu tiên

Khoản 1 Điều 135 Nghị định 155 quy định thời hạn xét hồ sơ. Khoản này đã được sửa bởi khoản 53 Điều 1 Nghị định 245. Sở có 05 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ để chấp thuận đăng ký giao dịch. Sở đồng thời công bố thông tin ra thị trường.

Khoản 2 Điều 135 quy định bước kế tiếp. Tổ chức đăng ký giao dịch phải đăng ký ngày giao dịch đầu tiên trong 30 ngày kể từ quyết định chấp thuận. Ngày đó phải sau ít nhất 06 ngày làm việc kể từ khi sở nhận đề nghị. Ngày đó cũng không quá 30 ngày kể từ quyết định chấp thuận. Cổ phiếu phải đã đăng ký tại VSDC trước khi sở thông báo ngày giao dịch đầu tiên.

Quy tắc giao dịch trên sàn UPCoM

Điều 12 Quy chế UPCoM tổ chức giao dịch từ thứ Hai đến thứ Sáu. Phiên sáng từ 09h00 đến 11h30. Phiên chiều từ 13h00 đến 15h00. Chỉ có hai phương thức là khớp lệnh liên tục và giao dịch thỏa thuận. UPCoM không có đợt khớp lệnh định kỳ.

Điều 21 chỉ cho phép một loại lệnh khớp lệnh là lệnh giới hạn LO. Bạn đặt giá và khối lượng. Không có lệnh ATO, ATC hay lệnh thị trường như trên sàn niêm yết. Điều 15 có quy định riêng cho ngày giao dịch đầu tiên. Sở chỉ nhận lệnh khớp lệnh liên tục. Lệnh thỏa thuận chưa được nhận cho đến khi có giá khớp lô chẵn.

Đơn vị giao dịch khớp lệnh là 100 cổ phiếu (Điều 17). Lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu. Bước giá khớp lệnh là 100 đồng (Điều 18).

Khoản 1 Điều 19 đặt biên độ ±15% so với giá tham chiếu. Ví dụ giả định: giá tham chiếu 12.000 đồng. Biên độ 15% là 1.800 đồng. Giá trần là 13.800 đồng và giá sàn là 10.200 đồng. Khoản 2 nới biên độ thành ±40% trong một số ngày. Đó là ngày giao dịch đầu tiên và ngày giao dịch lại sau hơn 25 ngày liên tiếp không giao dịch. Đó còn là ngày trở lại sau khi tách doanh nghiệp, và một số ngày không hưởng quyền.

Giá tham chiếu là bình quân gia quyền các giá khớp lệnh liên tục lô chẵn của ngày gần nhất (khoản 4 Điều 20). Bài quy định bước giá chứng khoán và bài biên độ giá chứng khoán Việt Nam giải thích thêm. Hai bài học cũ có thể theo quy chế trước, nên hãy lấy con số theo quy chế đang hiệu lực.

Từ UPCoM lên sàn niêm yết

Điểm b khoản 1 Điều 109 Nghị định 155 đặt điều kiện thâm niên. Công ty đã giao dịch trên UPCoM tối thiểu 02 năm thì đủ điều kiện nộp hồ sơ niêm yết, nếu đạt các điều kiện khác. Hai trường hợp được miễn là công ty đã chào bán cổ phiếu ra công chúng và doanh nghiệp cổ phần hóa.

Quy chế UPCoM cũng có cơ chế cảnh báo, hạn chế giao dịch, tạm ngừng, đình chỉ và hủy đăng ký giao dịch (Điều 33 đến 37). Điều đó nghĩa là cổ phiếu UPCoM không ở ngoài vùng giám sát của sở. Cấu trúc các sàn được tóm tắt trong bài cấu trúc thị trường chứng khoán. Các văn bản trên có thể được sửa đổi. Khi cần áp dụng, hãy đọc bản mới nhất trên trang hnx.vn.