Bài 29/48 · Các Mô hình định giá chứng khoánHọc thử miễn phí

Tỷ lệ bồi thường và tỷ lệ kết hợp: hai chỉ số đo nghiệp vụ bảo hiểm có lãi hay không

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 02/10/2026

Tỷ lệ kết hợp bảo hiểm là chỉ số cho biết hoạt động bán bảo hiểm có tự sinh lời hay phải trông chờ vào đầu tư. Bài học này nằm trong khoá Định giá chứng khoán, ở module chỉ số đặc thù theo ngành. Dữ liệu minh hoạ đến 02/10/2026.

Tỷ lệ kết hợp bảo hiểm là gì

Tỷ lệ kết hợp là tổng của hai tỷ lệ. Tỷ lệ bồi thường bằng tiền bồi thường chia phí bảo hiểm đã ghi nhận làm doanh thu. Tỷ lệ chi phí bằng chi phí hoa hồng, bán hàng và quản lý chia cùng khoản phí đó.

Tỷ lệ bồi thường=Tiền bồi thườngPhí ghi nhận\text{Tỷ lệ bồi thường} = \dfrac{\text{Tiền bồi thường}}{\text{Phí ghi nhận}}
Tỷ lệ chi phí=Chi phí hoa hồng, bán hàng và quản lýPhí ghi nhận\text{Tỷ lệ chi phí} = \dfrac{\text{Chi phí hoa hồng, bán hàng và quản lý}}{\text{Phí ghi nhận}}

Trong đó: Phí ghi nhận là phí bảo hiểm đã ghi nhận làm doanh thu.

Công thức: tỷ lệ kết hợp = tỷ lệ bồi thường + tỷ lệ chi phí. Nếu kết quả dưới 100%, riêng nghiệp vụ bảo hiểm đã có lãi, chưa kể tiền đầu tư. Nếu kết quả trên 100%, nghiệp vụ lỗ và doanh nghiệp phải dùng lợi nhuận đầu tư bù lại.

Tỷ lệ kết hợp=Tỷ lệ bồi thường+Tỷ lệ chi phí\text{Tỷ lệ kết hợp} = \text{Tỷ lệ bồi thường} + \text{Tỷ lệ chi phí}

Tỷ lệ kết hợp thường dùng cho bảo hiểm phi nhân thọ, nơi hợp đồng ngắn hạn và tổn thất xảy ra không đều. Với bảo hiểm nhân thọ dài hạn, cấu trúc dự phòng và lợi nhuận khác hẳn nên chỉ số này ít ý nghĩa.

Cách tính xấp xỉ từ BCTC

Từ doanh thu thuần đến lợi nhuận nghiệp vụ của BMI

Kho báo cáo tài chính (BCTC) chỉ đặt tên rõ ba chỉ tiêu: doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm, lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Không có dòng bồi thường riêng, nên không tính được tỷ lệ bồi thường tách rời. Có thể tính tỷ lệ kết hợp xấp xỉ bằng công thức: 1 trừ lợi nhuận thuần nghiệp vụ chia doanh thu thuần.

Tỷ lệ kết hợp xấp xỉ=1−LNthuần NVDTT\text{Tỷ lệ kết hợp xấp xỉ} = 1 - \dfrac{\text{LN}_{\text{thuần NV}}}{\text{DTT}}

Trong đó: LN thuần NV là lợi nhuận thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm, DTT là doanh thu thuần hoạt động kinh doanh bảo hiểm.

Ví dụ BMI, bốn quý tới Q2/2026. Doanh thu thuần là 5.513 tỷ đồng. Chi phí nghiệp vụ trực tiếp, gồm bồi thường và các khoản đi kèm, lấy đi 5.170 tỷ đồng, còn lợi nhuận gộp 343 tỷ đồng. Chi phí bán hàng và quản lý lấy tiếp 207 tỷ đồng, còn lợi nhuận thuần nghiệp vụ 136 tỷ đồng.

Tỷ lệ xấp xỉ là 97,5%. Nghĩa là mỗi 100 đồng doanh thu, nghiệp vụ tiêu 97,5 đồng và còn lãi 2,5 đồng trước đầu tư.

Cần ghi nhớ giới hạn của phép tính này. Mẫu số ở đây là doanh thu phí thuần sau nhượng tái, không hẳn trùng với phí bảo hiểm thực hưởng theo định nghĩa chuẩn. Vì vậy dùng nó để so các doanh nghiệp với nhau và theo dõi theo thời gian, đừng lấy làm số tuyệt đối.

So sánh tỷ lệ kết hợp bảo hiểm

Tỷ lệ kết hợp xấp xỉ của tám cổ phiếu bảo hiểm

Bốn quý tới Q2/2026, tỷ lệ kết hợp xấp xỉ của MIG là 99,0%, VNR là 98,3%, BMI là 97,5% và BIC là 97,0%. Các mã còn lại thấp hơn: PGI 95,5%, PTI 95,0%, PRE 94,4% và PVI 93,8%.

Mức chi phí bán hàng và quản lý cho biết cách bán. BIC chi 18,7% doanh thu thuần cho bán hàng và quản lý, PGI chi 16,8% và MIG chi 13,1%. BMI chỉ chi 3,8% và PRE chỉ chi 2,4%. Cùng một tỷ lệ kết hợp, doanh nghiệp có chi phí bán hàng cao phải sống bằng bồi thường thấp, và ngược lại.

Chỉ số cũng đổi theo thời gian. So nửa đầu 2026 với nửa đầu 2025, tỷ lệ của PVI giảm từ 90,5% xuống 88,1%, còn tỷ lệ của PTI tăng từ 91,7% lên 95,9%. PTI xấu đi trong lúc lợi nhuận sau thuế nửa đầu năm giảm 15,7%.

Không có doanh nghiệp nào trong tám mã vượt 100% ở bốn quý gần nhất. Vì vậy lợi nhuận đầu tư cộng thêm vào lợi nhuận nghiệp vụ chứ không phải bù lỗ nghiệp vụ.

Tỷ lệ kết hợp bảo hiểm và định giá

Tỷ lệ kết hợp thấp và ổn định thường đi cùng lợi nhuận đáng tin cậy hơn. Doanh nghiệp có tỷ lệ kết hợp sát 100% dễ chuyển từ lãi sang lỗ nghiệp vụ chỉ vì một năm tổn thất nặng. Khi áp P/E hay P/B, hãy xem thêm biên an toàn đó. Các cách quy đổi giá về lợi nhuận có ở bài học định giá chứng khoán là gì và 12 mô hình định giá chứng khoán.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

Watchlist

Đang tải…