Ngày GDKHQ cổ tức: giá tham chiếu điều chỉnh thế nào

Ngày GDKHQ cổ tức là phiên giao dịch không hưởng quyền nhận cổ tức của đợt chi trả đang diễn ra. Từ phiên này, sở giao dịch hạ giá tham chiếu theo giá trị cổ tức. Vì vậy, bảng giá thường báo giảm dù chưa có lệnh nào khớp. Bài viết giải thích nguyên tắc điều chỉnh trên từng sàn, kèm ví dụ. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Ngày GDKHQ cổ tức: giá giảm

Thông tư 119/2020/TT-BTC định nghĩa ngày đăng ký cuối cùng tại khoản 6 Điều 2. Đó là ngày tổng công ty lưu ký xác lập danh sách người sở hữu được hưởng quyền. Người mua từ ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ không có tên trong danh sách đó. Cách xác định ngày này theo chu kỳ thanh toán được trình bày ở bài riêng.

Trước ngày không hưởng quyền, giá cổ phiếu bao gồm cả phần cổ tức sắp chia. Từ ngày này, người mua không còn được phần đó. Nếu giữ nguyên giá tham chiếu, người bán hôm trước vừa có cổ tức vừa bán được giá cũ. Việc điều chỉnh giúp giá phản ánh đúng phần còn lại trong cổ phiếu.

Khoản 5 Điều 135 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 cũng xác nhận nguyên tắc này. Người chuyển nhượng cổ phần trong khoảng từ khi kết thúc lập danh sách đến khi trả cổ tức vẫn là người nhận cổ tức. Khái niệm cổ tức có trong bài cổ tức là gì.

Nguyên tắc điều chỉnh giá HOSE, HNX

Cổ phiếu niêm yết trên HOSE và HNX theo Quy chế ban hành kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026. Khoản 2 Điều 33 quy định giá tham chiếu thông thường là giá đóng cửa phiên gần nhất.

Khoản 4 Điều 33 xử lý ngày không hưởng quyền. Giá tham chiếu bằng giá đóng cửa phiên gần nhất, điều chỉnh theo giá trị cổ tức được nhận hoặc giá trị các quyền kèm theo. Khoản 8 yêu cầu làm tròn giá tham chiếu theo đơn vị yết giá.

Phụ lục của quy chế dùng ký hiệu riêng cho từng loại. Ký hiệu 02 là giao dịch không hưởng cổ tức bằng tiền. Ký hiệu 01 dành cho cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng. Ký hiệu 03 là trường hợp cả hai rơi vào cùng một ngày.

Ví dụ giá tham chiếu cổ tức tiền

Giá tham chiếu ngày GDKHQ cổ tức tiền mặt trong ví dụ giả định

Giả định cổ phiếu đóng cửa phiên trước ở 25.000 đồng. Công ty trả cổ tức tiền 1.500 đồng mỗi cổ phiếu. Ngày không hưởng quyền, giá tham chiếu là 25.000 trừ 1.500, tức 23.500 đồng.

P_{\text{tc}} = P - D

Trong đó: P_tc là giá tham chiếu ngày không hưởng quyền, P là giá đóng cửa phiên trước, D là cổ tức tiền mỗi cổ phiếu.

Giá trần và giá sàn trong phiên tính từ mức 23.500 đồng này. Công thức tại khoản 2 Điều 32 quy chế: giá trần bằng giá tham chiếu cộng giá tham chiếu nhân biên độ. Giá sàn tính theo chiều ngược lại. Khái niệm biên độ có trong bài biên độ giá chứng khoán Việt Nam; số liệu trong bài đó có thể theo quy chế cũ.

P_{\text{trần}} = P_{\text{tc}} + P_{\text{tc}} \times \text{biên độ}

P_{\text{sàn}} = P_{\text{tc}} - P_{\text{tc}} \times \text{biên độ}

Bạn không mất tiền vì mức giảm này. Khoản 1.500 đồng mỗi cổ phiếu sẽ về tài khoản vào ngày thanh toán cổ tức. Phần thuế khấu trừ, nếu có, được trình bày ở bài về thuế cổ tức.

Ngày GDKHQ cổ tức bằng cổ phiếu

Với cổ tức bằng cổ phiếu, phép điều chỉnh là phép chia thay vì phép trừ. Giả định giá đóng cửa 24.000 đồng và tỷ lệ 20%, tức 100 cổ phiếu nhận thêm 20 cổ phiếu. Cùng tổng giá trị nay chia cho số cổ phiếu nhiều hơn 1,2 lần. Giá tham chiếu là 24.000 chia 1,2, tức 20.000 đồng.

P_{\text{tc}} = \dfrac{P}{1 + a}

Trong đó: a là tỷ lệ cổ tức bằng cổ phiếu, viết dạng thập phân (20% là 0,2).

Nếu cổ tức tiền và cổ tức cổ phiếu cùng một ngày, sở dùng ký hiệu 03. Giá được điều chỉnh theo cả hai phần. Con số cụ thể của mỗi đợt luôn lấy theo thông báo của sở, vì quy chế chỉ nêu nguyên tắc, không in công thức gộp.

Khi nào GDKHQ không điều chỉnh giá

Các trường hợp không điều chỉnh giá tham chiếu ngày không hưởng quyền

Khoản 4 Điều 33 nêu ba ngoại lệ. Điểm b: cổ tức tiền lớn hơn hoặc bằng giá đóng cửa phiên liền trước ngày không hưởng quyền. Điểm c: công ty trả cổ tức hoặc thưởng bằng cổ phiếu quỹ cho cổ đông hiện hữu. Điểm a: phát hành thêm với giá cao hơn hoặc bằng giá đóng cửa.

Hai trường hợp đầu không dùng biên độ thông thường. Điểm c và điểm d khoản 3 Điều 31 chuyển chúng sang biên độ tại Phụ lục III của quy chế. Ghi chú trong phụ lục cũng nói rõ: khi giá tham chiếu không điều chỉnh, ký hiệu thực hiện quyền sẽ không hiển thị.

Cổ phiếu UPCoM có gì khác

Cổ phiếu UPCoM theo Quy chế kèm Quyết định 23/QĐ-HĐTV ngày 18/03/2026. Khoản 4 Điều 20 lấy giá bình quân gia quyền phiên gần nhất làm giá tham chiếu, không phải giá đóng cửa. Khoản 5 điều chỉnh mức bình quân đó theo giá trị cổ tức hoặc quyền vào ngày không hưởng quyền.

Khoản 7 liệt kê trường hợp không điều chỉnh. Trong đó có các ngày đã được mở biên độ theo điểm d khoản 2 Điều 19. Đó là trả cổ tức bằng tiền lớn hơn hoặc bằng giá bình quân gia quyền phiên liền trước. Điểm d còn nêu trường hợp "trả cổ tức hoặc thưởng cổ phiếu quỹ cho cổ đông hiện hữu". Các ngày này có biên độ 40% thay cho mức 15% thông thường của UPCoM (khoản 1 và khoản 2 Điều 19).

Các văn bản trên có thể được sửa đổi. Khi tra cứu, hãy đọc quy chế mới nhất trên trang của sở và văn bản hợp nhất trên cổng của Chính phủ.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.

Ngày GDKHQ cổ tức: giá tham chiếu được điều chỉnh thế nào