Tổng kết Evaluating Quality of Financial Reports · CFA L2

Bài 29 - Tổng kết Evaluating Quality of Financial Reports

Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 14/10/2026

Module Evaluating Quality of Financial Reports trả lời một câu hỏi: báo cáo này có phản ánh đúng thực chất kinh tế, và phần nào của lợi nhuận, dòng tiền, bảng cân đối đáng tin để dự báo. Bài này gom ý chính của bốn bài, các công thức phải thuộc và những bẫy đề hay gặp, rồi kết thúc bằng 12 câu module review theo dạng item set.

Tóm tắt Bài 25 đến Bài 28

Bài	Ý chính cần nhớ
Bài 25 - Khung đánh giá chất lượng báo cáo	Ba lớp: hiểu công ty và động cơ, chọn chỉ báo theo rủi ro, kiểm định sâu. Quy trình sáu bước. Năm nhóm vấn đề: ghi nhận doanh thu, phân loại, ước tính, tính kỳ, dòng tiền. Beneish M-score đo khả năng thao túng, ngưỡng −1,78. Altman Z-score đo kiệt quệ, vùng xám 1,81 đến 2,99. Công cụ sàng lọc có dương tính giả và âm tính giả.
Bài 26 - Chất lượng lợi nhuận và accruals	Chuẩn hoá lợi nhuận: bỏ khoản không lặp lại, giữ khoản lặp lại. Hồi quy persistence: β cao là bền, lợi nhuận quay về `α / (1 − β)`. Accruals kém bền hơn tiền. Accrual ratio tính theo bảng cân đối hoặc theo dòng tiền, chia cho NOA bình quân. Vượt kỳ vọng sát nút nhiều kỳ là tín hiệu quản trị lợi nhuận.
Bài 27 - Chất lượng dòng tiền	CFO chất lượng cao là bền, dương, đủ lớn và nhất quán với lợi nhuận. Cách làm CFO tăng: bán phải thu, kéo dài phải trả, vốn hoá chi phí, nhận trước tiền, phân loại. IFRS cho lựa chọn phân loại lãi vay và cổ tức, US GAAP cố định. Chỉ tiêu đủ trang trải dùng CFO điều chỉnh.
Bài 28 - Chất lượng bảng cân đối và rủi ro	Ba chiều: completeness, unbiased measurement, clear presentation. Nợ ngoài bảng điều chỉnh bằng cách cộng vào nợ. Thiên lệch đo lường ở Level 3, goodwill, giả định hưu trí, dự phòng, tài sản thuế hoãn lại. Nguồn rủi ro: thuyết minh, MD&A, báo cáo kiểm toán, CDS, short interest; mỗi nguồn có giới hạn.

Sơ đồ module Evaluating Quality of Financial Reports: ba báo cáo, ba cách kiểm tra chất lượng

Công thức cần thuộc

Beneish M-score (tám biến)

M = −4,84 + 0,920·DSRI + 0,528·GMI + 0,404·AQI + 0,892·SGI + 0,115·DEPI − 0,172·SGAI + 4,679·TATA − 0,327·LVGI

M lớn hơn −1,78 thì gắn cờ.

Altman Z-score (mô hình gốc)

Z = 1,2·X1 + 1,4·X2 + 3,3·X3 + 0,6·X4 + 1,0·X5

Z < 1,81 kiệt quệ; 1,81 đến 2,99 vùng xám; Z > 2,99 an toàn.

Persistence và mean reversion

E(t+1) = α + β·E(t) + ε

Mức dài hạn = α / (1 − β)

Accrual ratio

NOA = (Total assets − Cash and marketable securities) − (Total liabilities − Total debt)

Balance-sheet-based: Accrual ratio = [NOA(cuối) − NOA(đầu)] / NOA bình quân

Cash-flow-based: Accrual ratio = [NI − (CFO + CFI)] / NOA bình quân

Chỉ tiêu dòng tiền

Cash conversion = CFO / Net income · FCF = CFO − Capex · DPO = Accounts payable / COGS × 365

Điều chỉnh đòn bẩy cho nợ ngoài bảng

Nợ điều chỉnh = Nợ báo cáo + Nợ ngoài bảng (phần tương ứng) + Khoản bán tài sản có bảo lãnh coi là vay

Vốn chủ sở hữu điều chỉnh = Vốn chủ sở hữu báo cáo − Mức giảm giá trị Level 3

Cách nhớ

Ba lớp là "hiểu, chọn, đào". Beneish gắn cờ thao túng, Altman gắn cờ kiệt quệ, và cả hai chỉ chỉ chỗ cần đào. Accruals kém bền hơn tiền, nên công ty nhiều accruals có lợi nhuận quay về nhanh hơn. Khi CFO trên NI cao bất thường, hỏi "tiền này đến từ ai". Với ToolCo ở Bài 25, M = −1,63 lớn hơn −1,78 nên bị gắn cờ, chủ yếu do DSRI 1,40.