Bắt đầu danh mục từ lô lẻ hay lô chẵn: quy định và cách chọn khi vốn nhỏ

Bắt đầu giao dịch lô lẻ là cách quen thuộc của người vốn ít. Bạn không cần đủ tiền cho 100 cổ phiếu. Bài học này nằm trong khoá Xây dựng danh mục đầu tư, module Danh mục vốn nhỏ. Bài so sánh lô lẻ với lô chẵn theo quy chế của HOSE. Sau đó bài chỉ ra khi nào nên bắt đầu từ lô lẻ, khi nào nên gom đủ lô chẵn.

Quy định trích từ Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026. Số liệu giá là HODL.VN tính từ dữ liệu giá đã điều chỉnh, đến 02/10/2026. Phí trong ví dụ là giả định.

Lô lẻ và lô chẵn khác nhau thế nào

Phụ lục kèm quy chế của HOSE quy định đơn vị giao dịch khớp lệnh là 100 cổ phiếu, gọi là lô chẵn. Một lệnh lô chẵn có khối lượng tối đa 500.000 cổ phiếu. Giao dịch lô lẻ là giao dịch có khối lượng từ 1 đến 99 cổ phiếu.

Vậy bạn muốn mua 30 cổ phiếu thì đó là lô lẻ. Muốn mua 250 cổ phiếu thì phải tách thành 200 cổ phiếu lô chẵn và 50 cổ phiếu lô lẻ.

Điều 34 của quy chế đặt ra các điều kiện riêng cho lô lẻ. Điều kiện đầu tiên là nhà đầu tư chỉ được nhập lệnh giới hạn LO. Bạn không dùng được lệnh thị trường, lệnh ATO hay lệnh ATC cho lô lẻ.

Điều kiện thứ hai là giá của lệnh lô lẻ không được dùng để xác định giá tham chiếu hay tính chỉ số. Giá tham chiếu và chỉ số chỉ dựa vào kết quả giao dịch lô chẵn.

Điều kiện thứ ba là giá lô lẻ phải tuân theo các quy định về giá giao dịch như lô chẵn. Nghĩa là bạn vẫn bị giới hạn bởi giá trần, giá sàn và bước giá. Điều kiện cuối áp dụng cho cổ phiếu mới niêm yết. Nó cũng áp dụng cho cổ phiếu giao dịch lại sau khi tạm ngừng từ 25 phiên. Các mã này chưa nhập được lô lẻ cho đến khi có giá từ khớp lệnh lô chẵn.

Bắt đầu giao dịch lô lẻ: lợi, hại

Lợi ích rõ nhất là vốn. Dữ liệu ngày 02/10/2026 của 355 cổ phiếu HOSE có giao dịch cho thấy một lô chẵn 100 cổ phiếu có giá trị trung vị khoảng 1,48 triệu đồng. Có 33,0% số mã có lô chẵn không quá 1 triệu đồng. Có 98,3% số mã không quá 10 triệu đồng. Nhưng vẫn có 6 mã có lô chẵn trên 10 triệu đồng.

Với vốn 3 triệu đồng, bạn mua được lô chẵn của khoảng 77% số mã. Với những mã còn lại, lô lẻ là cách duy nhất để có cổ phiếu mà không phải chờ đủ vốn.

Bất lợi cũng có ba điểm. Thứ nhất là loại lệnh hạn chế. Chỉ có lệnh LO nên bạn không thể mua ngay theo giá thị trường như lệnh MTL. Thứ hai là khối lượng nhỏ có thể khó khớp. Bài không có số liệu thanh khoản lô lẻ, nên bạn cần quan sát bảng giá thật. Thứ ba là chi phí.

Chi phí đáng chú ý nhất với người vốn nhỏ. Giả định công ty chứng khoán có phí tối thiểu 10.000 đồng mỗi lệnh. Bạn mua 100 cổ phiếu giá 20.000 đồng, tức 2 triệu đồng, bằng một lệnh lô chẵn. Phí mua là 10.000 đồng. Nếu mua bằng bốn lệnh lô lẻ 25 cổ phiếu, mỗi lệnh 500.000 đồng, phí mua là 40.000 đồng. Chênh lệch 30.000 đồng, bằng 1,5% vốn, chỉ vì chia nhỏ lệnh.

Lộ trình bắt đầu giao dịch lô lẻ

Nhiều người mới dùng lô lẻ như bước khởi đầu rồi chuyển dần sang lô chẵn khi vốn lớn lên. Một lộ trình hợp lý gồm bốn bước.

Bước một là chọn mã và tính xem một lô chẵn của mã đó bằng bao nhiêu tiền. Bước hai là mua lô lẻ bằng số vốn hiện có. Bước ba là gom thêm cho đến khi đủ 100 cổ phiếu mỗi mã, nếu tăng vốn theo định kỳ. Bước bốn là từ đó mua thêm theo lô chẵn để dùng được mọi loại lệnh.

Ở bước hai, hãy tránh chia quá nhỏ. Mỗi lệnh lô lẻ cũng mất phí. Nếu công ty chứng khoán của bạn có phí tối thiểu, gom vốn vài tuần rồi mua một lệnh lớn hơn thường rẻ hơn nhiều lệnh nhỏ.

Bước ba có một mẹo thực dụng. Chọn mã sao cho một lô chẵn không vượt số vốn bạn có thể bỏ ra sau vài lần gom. Dữ liệu cho thấy 83,9% số mã có lô chẵn không quá 4 triệu đồng và 88,5% không quá 5 triệu đồng.

Chọn lô lẻ hay lô chẵn

Bảng dưới gợi ý cách chọn theo tình huống. Đây là khung ra quyết định, không phải khuyến nghị.

Cuối cùng, hãy quyết định theo kế hoạch, không theo số tiền đang có. Bài học số tiền tối thiểu đầu tư chứng khoán Việt Nam và bài học các loại lệnh chứng khoán giúp bạn nắm rõ những gì lệnh LO làm được.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.