Bài 12/12 · Chiến lược đầu tưHọc thử miễn phí
Cổ phiếu giá trị: P/E thấp, P/B thấp, ROE cao
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 02/10/2026
Cổ phiếu giá trị là cổ phiếu có giá thấp so với những gì doanh nghiệp tạo ra, đo bằng lợi nhuận và tài sản. Người đầu tư giá trị tìm các cổ phiếu mà thị trường định giá thấp hơn giá trị thực. Ba thước đo phổ biến nhất là P/E, P/B và ROE. Bài này nằm trong khoá Xây dựng danh mục đầu tư, phần chiến lược đầu tư.
Bài tính ba chỉ số cho 62 cổ phiếu HOSE phi tài chính, rồi chạy một bộ lọc để xem bao nhiêu cổ phiếu vượt qua. Dữ liệu đến 02/10/2026, không phải khuyến nghị.
Ba chỉ số của cổ phiếu giá trị
P/E bằng vốn hóa chia lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ. P/E thấp nghĩa là bạn trả ít cho mỗi đồng lợi nhuận. P/B bằng vốn hóa chia vốn chủ sở hữu của cổ đông công ty mẹ. P/B thấp nghĩa là giá gần hoặc dưới giá trị sổ sách.
Trong đó: MC là vốn hoá, LNST mẹ là lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ, VCSH mẹ là vốn chủ sở hữu của cổ đông công ty mẹ.
ROE bằng lợi nhuận chia vốn chủ sở hữu bình quân. Nó cho biết doanh nghiệp dùng vốn có hiệu quả không. Ba chỉ số phải đi cùng nhau. P/E thấp mà ROE thấp thường là doanh nghiệp yếu. P/B thấp mà ROE thấp cho biết giá thấp vì tài sản sinh lời kém.
Vốn hóa ở đây là giá đóng cửa ngày 02/10/2026 nhân số cổ phiếu hiện hành, ước từ vốn góp trên báo cáo tài chính 2025 và các đợt thưởng cổ phiếu đã thực hiện trong năm 2026. Đây là ước tính, có thể lệch với số cổ phiếu có quyền biểu quyết thực tế.
Trong đó: P là giá đóng cửa, N là số cổ phiếu hiện hành.
Mặt bằng định giá của 62 cổ phiếu
Totrieu.com tính trên báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025, lợi nhuận và vốn chủ của cổ đông công ty mẹ. Trung vị P/E là 13,5 lần, trung vị P/B là 1,30 lần và trung vị ROE là 12,6%.
Bảng sau lấy sáu cổ phiếu để thấy các tổ hợp khác nhau. Đây là bảng mô tả, không xếp hạng và không khuyến nghị.
Mã | P/E | P/B | ROE năm 2025 | Nhận xét |
|---|---|---|---|---|
DGC | 4,51 | 0,90 | 21% | Cả ba chỉ số cùng thuận |
VHC | 8,02 | 1,18 | 16% | Cả ba chỉ số cùng thuận |
HPG | 10,95 | 1,31 | 13% | P/E và P/B vừa, ROE trung bình |
REE | 11,67 | 1,41 | 13% | P/E và P/B vừa, ROE trung bình |
FPT | 12,41 | 3,19 | 28% | ROE rất cao, P/B cao |
NVL | 14,38 | 0,55 | 4% | P/B rất thấp, ROE thấp |
Hai cổ phiếu cuối cho hai tình huống khác nhau. FPT có P/B cao nhưng ROE 28%. NVL có P/B 0,55 nhưng ROE chỉ 4%. Chỉ nhìn P/B, NVL rẻ hơn rất nhiều. Nhìn ROE, thị trường có lý do để trả giá khác nhau.
Bộ lọc cổ phiếu giá trị
Bộ lọc kinh điển gồm ba điều kiện: P/E dưới 10, P/B dưới 1,5 và ROE trên 15%. Ngưỡng là quy ước tham khảo, không có trong văn bản nào.
Có 21 mã có P/E dưới 10, 36 mã có P/B dưới 1,5 và 25 mã có ROE trên 15%. Chỉ 11 trên 62 mã đạt cả ba. Đa số mã rẻ theo một thước đo lại không đạt hai thước còn lại.
Bộ lọc cũng có kẽ hở. Một số mã đạt cả ba có ROE rất cao vì lợi nhuận năm đó chứa khoản bất thường. P/E dưới 10 của doanh nghiệp chu kỳ có thể chỉ là P/E ở đỉnh lợi nhuận, và bài về bẫy giá rẻ trong chuỗi này nói rõ điểm đó.
Giá rẻ mà ROE thấp
Trong 62 mã có 25 mã P/B dưới 1, tức giá thấp hơn sổ sách. Nghe có vẻ hấp dẫn. Nhưng 14 trên 25 mã đó có ROE dưới 8%.
Khi ROE thấp, mỗi đồng vốn chủ sinh lời ít. Thị trường định giá thấp hơn sổ sách vì thế có lý do. Giá chỉ thực sự rẻ nếu tài sản sẽ sinh lời tốt hơn hoặc có thể bán được ở giá trị sổ sách.
Vì vậy P/B thấp là điểm xuất phát để tìm hiểu, chưa phải kết luận. Hãy kiểm tra ROE nhiều năm, chất lượng tài sản và nợ vay. Bài học định giá chứng khoán là gì và bài 12 mô hình định giá chứng khoán trình bày các phương pháp bổ sung.
Dùng chỉ số giá trị đúng cách
Hãy dùng ba chỉ số như bộ sàng lọc đầu tiên, không phải bộ quyết định. Sau khi có danh sách ngắn, đọc báo cáo tài chính nhiều năm, xem lợi nhuận có đều không và nợ ra sao. So với cùng ngành thay vì so toàn thị trường, vì mỗi ngành có mặt bằng khác nhau. Việc so sánh theo ngành và theo lịch sử được bàn ở bài kế tiếp trong chuỗi.
Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
