Danh mục cổ tức: bao nhiêu mã, phân bổ thế nào

Danh mục cổ tức là rổ cổ phiếu được chọn chủ yếu để tạo ra dòng tiền cổ tức đều đặn. Câu hỏi đầu tiên khi dựng danh mục là nắm bao nhiêu mã. Một mã giúp theo dõi dễ nhưng cả dòng tiền phụ thuộc vào một quyết định chia của một công ty. Bài này nằm trong khoá Xây dựng danh mục đầu tư.

Bài đo bằng mô phỏng trên báo cáo tài chính thật: nắm càng nhiều mã, thu nhập cổ tức càng ít bị cắt mạnh đến mức nào. Sau đó là cách chia vốn và các giới hạn thực tế. Dữ liệu đến 02/10/2026.

Danh mục cổ tức cần nhiều mã

Cổ tức là quyết định hằng năm của đại hội cổ đông, theo Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14. Công ty không bắt buộc chia. Khi lợi nhuận giảm, cổ tức thường là thứ bị cắt trước.

Trong 62 cổ phiếu HOSE phi tài chính được xét, 47 mã đã trả cổ tức tiền mỗi năm từ 2019 đến 2025. Nghĩa là trả đều là phổ biến, nhưng vẫn có khoảng một phần tư mã có ít nhất một năm không trả.

Chia ra nhiều mã không làm cổ tức của từng mã ổn định hơn. Nó làm cú sốc của một mã chỉ chiếm một phần thu nhập chung. Đó là lợi ích chính của danh mục.

Mô phỏng danh mục cổ tức theo số mã

Cách làm: với mỗi năm từ 2017 đến 2025, chọn ngẫu nhiên n mã trong số các mã đã trả cổ tức năm trước. Tính thu nhập cổ tức của rổ năm nay so với năm trước, bằng trung bình của tỷ lệ cổ tức mỗi mã, mỗi mã trọng số bằng nhau. Mỗi tỷ lệ chặn tối đa ở 5 lần. Lặp 4.000 lần cho mỗi n. Cổ tức lấy từ dòng cổ tức đã trả trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất, HODL.VN tính.

Trong đó: n là số mã trong rổ, D_i,t và D_i,t-1 là cổ tức mã thứ i của năm nay và năm trước.

Với một mã, cứ khoảng ba năm thì một năm thu nhập giảm hơn 20%. Với năm mã, tỷ lệ này còn 15,2%. Với tám mã còn 8,4%, và với mười hai mã còn 3,7%. Mức giảm ở khoảng tám mã chậm dần. Từ tám lên mười hai mã chỉ bớt thêm 4,7 điểm %.

Tỷ lệ trung vị trên 1 cho thấy thu nhập cổ tức nhìn chung có xu hướng tăng trong giai đoạn đo, nhờ lợi nhuận doanh nghiệp tăng. Đây là mẫu 62 mã lớn, không đại diện cho mọi công ty.

Cách chia vốn

Một cách chia đơn giản là chia đều giữa 6 đến 8 mã. Nó cân bằng giữa việc giảm rủi ro cắt cổ tức và công sức theo dõi. Những con số dưới đây là ví dụ giả định, không phải khuyến nghị.

Giả sử vốn 400 triệu đồng chia tám mã, mỗi mã 50 triệu đồng. Nếu lợi suất trung bình 4%, thu nhập là 16 triệu đồng một năm. Cổ tức tiền chịu thuế 5% theo Điều 12 Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, tức 800.000 đồng, nên bạn nhận ròng 15,2 triệu đồng.

Có ba giới hạn nên đặt trước. Giới hạn thứ nhất là tỷ trọng mỗi mã, chẳng hạn không quá 15% đến 20%. Giới hạn thứ hai là tỷ trọng mỗi ngành, chẳng hạn không quá 30%, vì cổ tức cùng ngành thường cùng bị cắt khi ngành vào chu kỳ xấu. Giới hạn thứ ba là giữ một phần tiền mặt. Các mức này là quy ước tham khảo.

Đừng chọn theo lợi suất cao nhất

Dễ mắc nhất là xếp hạng theo lợi suất rồi mua các mã đầu bảng. Lợi suất cao thường đi cùng giá giảm hoặc chi trả quá mức, như bài về bẫy cổ tức cao trong chuỗi này đã đo. Hãy chọn theo độ bền của cổ tức trước, rồi mới so lợi suất.

Tiêu chí bền gồm lịch sử trả đều nhiều năm, tỷ lệ chi trả dưới 100% và lợi nhuận không giảm. Bài học cổ tức là gì và bài đọc hiểu thông báo chi trả cổ tức giúp kiểm tra các điểm này.

Quy định giao dịch với vốn nhỏ

Vốn nhỏ gặp trở ngại ở đơn vị giao dịch. Theo Phụ lục II Quy chế niêm yết và giao dịch ban hành kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026, lô chẵn là 100 cổ phiếu. Với cổ phiếu giá 50.000 đồng, mỗi lô chẵn là 5 triệu đồng.

Chia 50 triệu đồng cho một mã giá cao chỉ mua được 10 lô. Nếu vốn dưới khoảng 20 triệu đồng, tám mã sẽ khó chia đều theo lô chẵn. Bạn có thể mua lô lẻ từ 1 đến 99 cổ phiếu, nhưng chỉ bằng lệnh giới hạn. Bài số tiền tối thiểu đầu tư chứng khoán bàn thêm về vốn nhỏ.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.