BVPS và EPS khác nhau thế nào?
Nội dung bài7 phần
Độ khó: Người mới
BVPS và EPS đều chia cho số cổ phiếu, nên hay bị nhầm là cùng một loại chỉ số. Thực ra BVPS là gì là câu hỏi về vốn đã tích luỹ, còn EPS là câu hỏi về lợi nhuận kiếm được. Nội dung chỉ nhằm giải thích kiến thức và số liệu đã công bố, không phải khuyến nghị đầu tư.
Điểm chính
- BVPS lấy từ bảng cân đối, đo vốn chủ mỗi cổ phiếu tại một ngày
- EPS lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh, đo lợi nhuận mỗi cổ phiếu trong một kỳ
- EPS chia BVPS cho ra ROE gần đúng, cho biết vốn sinh lời nhanh hay chậm
- BVPS cao không có nghĩa EPS cao, hai doanh nghiệp cùng BVPS có thể kiếm tiền rất khác nhau
Hai chỉ số, hai báo cáo
BVPS là ảnh chụp tại một ngày. EPS là dòng chảy cộng dồn trong một kỳ.
Tiêu chí | EPS | BVPS |
|---|---|---|
Đo gì | Lợi nhuận mỗi cổ phiếu | Vốn chủ mỗi cổ phiếu |
Lấy từ | Báo cáo kết quả kinh doanh | |
Tính theo | Một kỳ (thường 4 quý gần nhất) | Một ngày cuối kỳ |
Tăng khi | Lợi nhuận tăng | Lợi nhuận giữ lại tích luỹ |
Dùng làm mẫu số của | P/E | P/B |
Cả hai đều lấy phần thuộc cổ đông công ty mẹ, không tính lợi ích cổ đông thiểu số. Định nghĩa chi tiết của EPS có ở bài EPS là gì.
Ví dụ số: tám cổ phiếu
Bảng dưới lấy EPS 4 quý gần nhất và BVPS cuối quý, cùng mốc 30/09/2026, từ chuỗi dữ liệu HODL.VN.
Mã | EPS 4 quý (đồng) | BVPS (đồng) | EPS / BVPS |
|---|---|---|---|
ACB | 2.773 | 17.920 | 15,5% |
VCB | 4.986 | 30.359 | 16,4% |
HPG | 3.251 | 17.624 | 18,4% |
SSI | 1.482 | 13.026 | 11,4% |
FPT | 5.456 | 22.736 | 24,0% |
VNM | 5.455 | 16.494 | 33,1% |
MCH | 5.551 | 13.854 | 40,1% |
HVN | 1.308 | 3.005 | 43,5% |
Cột cuối cho thấy cùng một cổ phiếu có thể có BVPS rất khác thứ hạng so với EPS. ACB có BVPS 17.920 đồng, cao hơn VNM (16.494 đồng), nhưng EPS của VNM gần gấp đôi ACB.
EPS chia BVPS ra ROE gần đúng
ROE là lợi nhuận trên vốn chủ. Chia EPS cho BVPS cho ra một con số xấp xỉ vì cả hai cùng chia cho số cổ phiếu, nên số cổ phiếu triệt tiêu.
Với ACB: 2.773 chia 17.920 ra khoảng 15,5%. Nghĩa là trên mỗi 100 đồng vốn chủ trên sổ, doanh nghiệp tạo ra khoảng 15,5 đồng lợi nhuận trong 4 quý.
Con số này chỉ gần đúng. ROE chính thức thường dùng vốn chủ bình quân, còn ở đây dùng BVPS cuối kỳ. Khi vốn chủ tăng nhanh trong năm, ROE tính cuối kỳ sẽ thấp hơn.
Cẩn thận khi mẫu số nhỏ
HVN có tỷ lệ EPS trên BVPS 43,5%, cao nhất bảng. Nhưng BVPS của HVN chỉ 3.005 đồng, vì doanh nghiệp từng có vốn chủ âm trong giai đoạn trước (xem BVPS có thể âm không).
Khi BVPS rất nhỏ, tỷ lệ này phóng đại. Nó không nói doanh nghiệp sinh lời giỏi hơn FPT, mà cho thấy lợi nhuận hiện tại đang chia trên một lớp vốn sổ sách mỏng.
Dùng cùng giá thị trường
EPS và BVPS đều chỉ có ý nghĩa khi đặt cạnh giá. Giá chia EPS ra P/E, giá chia BVPS ra P/B. Giá đóng cửa dưới đây là phiên 06/11/2026.
Mã | Giá (đồng) | P/E | P/B |
|---|---|---|---|
ACB | 20.350 | 7,3 | 1,14 |
VCB | 53.600 | 10,8 | 1,77 |
VNM | 57.800 | 10,6 | 3,50 |
HPG | 21.200 | 6,5 | 1,20 |
FPT | 50.800 | 9,3 | 2,23 |
P/B phù hợp với doanh nghiệp dùng vốn chủ làm nền kinh doanh, điển hình là ngân hàng (xem BVPS trong định giá cổ phiếu ngân hàng). P/E hợp với doanh nghiệp có lợi nhuận ổn định. Bảng chỉ minh hoạ cách đọc, không so sánh đắt rẻ giữa các ngành.
Lỗi hay gặp
- Coi BVPS cao là doanh nghiệp tốt, trong khi EPS mới cho biết khả năng kiếm tiền (xem BVPS cao hay thấp tốt hơn)
- So EPS 4 quý với BVPS của một kỳ khác, làm tỷ lệ lệch
- Quên điều chỉnh khi có thưởng cổ phiếu, vì cả EPS lẫn BVPS đều bị chia nhỏ theo số cổ phiếu mới (xem BVPS sau cổ phiếu thưởng)
- Dùng một chỉ số riêng lẻ để kết luận về cả doanh nghiệp
Câu hỏi thường gặp
BVPS và EPS cái nào quan trọng hơn?
Không có cái nào hơn. BVPS cho biết mỗi cổ phiếu đại diện bao nhiêu vốn sổ sách, EPS cho biết mỗi cổ phiếu tạo ra bao nhiêu lợi nhuận. Cần cả hai để hiểu doanh nghiệp.
EPS tăng thì BVPS có tăng không?
Thường có, nếu lợi nhuận được giữ lại. Khi doanh nghiệp chia cổ tức tiền nhiều hoặc phát hành thêm cổ phiếu, BVPS có thể không tăng dù EPS tăng.
Vì sao EPS chia BVPS gọi là ROE gần đúng?
Vì ROE bằng lợi nhuận chia vốn chủ, mà EPS và BVPS cùng là phần chia theo số cổ phiếu. Chia cho nhau thì số cổ phiếu mất đi, chỉ còn lợi nhuận trên vốn chủ.
BVPS thấp hơn EPS được không?
Rất hiếm, vì khi đó lợi nhuận một kỳ lớn hơn toàn bộ vốn chủ sổ sách trên mỗi cổ phiếu. Trường hợp này thường gặp khi vốn chủ còn rất nhỏ hoặc âm.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 30/09/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.
