Bài 57/65 · Phần 08: Dữ liệu trên chuỗi và phái sinhHọc thử miễn phí
NUPL Bitcoin: lãi chưa chốt của cả thị trường
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 24/10/2026
Điểm chính
- NUPL = (vốn hoá - giá trị thực hiện) / vốn hoá = 1 - 1/MVRV. Nó là MVRV viết lại thành tỷ lệ, không phải một nguồn thông tin mới.
- Trong 5 vùng thường dùng, ngày 22/10/2026 NUPL là 0,335, nằm ở vùng 0,25 đến 0,5.
- Từ 2013, NUPL trên 0,75 chỉ chiếm 1,1% số ngày; đỉnh chu kỳ gần nhất 06/10/2025 chỉ đạt 0,563.
- Đáy 2018 và 2022 có NUPL âm sâu (-0,448 và -0,326), còn đáy 2026 chỉ 0,093.
NUPL (Net Unrealized Profit/Loss) trả lời một câu: trong toàn bộ giá trị Bitcoin hôm nay, bao nhiêu phần trăm là lãi chưa chốt của người nắm giữ? Số dương là toàn thị trường đang lãi, số âm là đang lỗ. Vì chia cho vốn hoá nên NUPL luôn nằm dưới 1, tiệm cận 1 khi giá cao gấp rất nhiều lần giá vốn.
NUPL và MVRV là một
Bài MVRV Bitcoin đã cho bạn MVRV bằng vốn hoá chia giá trị thực hiện. Lãi chưa chốt bằng vốn hoá trừ giá trị thực hiện. NUPL lấy lãi chưa chốt chia vốn hoá, và đại số cho ra công thức:
NUPL = 1 - 1/MVRV
Hai chỉ số đi cùng nhau tuyệt đối. MVRV bằng 2 thì NUPL bằng 0,5. MVRV bằng 4 thì NUPL bằng 0,75. MVRV bằng 1 thì NUPL bằng 0. Bảng đổi nhanh:
MVRV | NUPL | Nghĩa |
|---|---|---|
0,75 | -0,33 | Vốn thực hiện cao hơn giá 33% |
1 | 0 | Hoà vốn |
1,33 | 0,25 | Lãi bằng 1/4 vốn hoá |
2 | 0,50 | Lãi bằng nửa vốn hoá |
4 | 0,75 | Lãi bằng 3/4 vốn hoá |
Hệ quả quan trọng: đọc cả hai chỉ số rồi thấy "đồng thuận" không thêm bằng chứng nào cả. Đó chỉ là một thông tin, hai cách ghi. NUPL có ưu điểm là bị chặn trên bởi 1, nên dễ vẽ thang màu và đặt tên vùng. Bởi vậy nó thường xuất hiện trong biểu đồ có tô vùng.
Ví dụ đời thường: khu phố có tổng vốn mua nhà là 100 tỷ, giá hôm nay là 150 tỷ. MVRV là 1,5. Lãi chưa chốt 50 tỷ chia 150 tỷ ra NUPL bằng 0,333. Số "một phần ba giá trị phố là lãi" dễ hình dung hơn "giá bằng 1,5 lần vốn", nhưng hai câu cùng nói một sự việc.
Năm vùng thường dùng
Cộng đồng chia NUPL thành năm vùng, mỗi vùng gắn một trạng thái tâm lý. Ranh giới là quy ước, không phải định luật. Bên cạnh là tỷ lệ số ngày thật từ 2013 đến 22/10/2026:
Vùng NUPL | Tên thường gọi | Tỷ lệ số ngày |
|---|---|---|
Dưới 0 | Đầu hàng | 12,4% |
0 đến 0,25 | Hy vọng, sợ hãi | 15,5% |
0,25 đến 0,5 | Lạc quan | 39,9% |
0,5 đến 0,75 | Tin tưởng | 31,1% |
Từ 0,75 | Hưng phấn | 1,1% |
Trung vị là 0,41. Vùng "hưng phấn" gần như chỉ xuất hiện quanh đỉnh 2013 và cuối năm 2017: ngày 17/12/2017 NUPL là 0,765 khi giá 19.250 USD.
Các đỉnh sau đều dừng trước vạch 0,75: 0,704 (14/04/2021), 0,646 (09/11/2021), 0,636 (13/03/2024) và 0,563 (06/10/2025, giá 124.824 USD). Nếu bạn chờ NUPL qua 0,75 mới coi là nóng, bạn sẽ chờ qua cả ba chu kỳ gần nhất mà không thấy.
Ở phía đáy, ngày 15/12/2018 NUPL là -0,448 (giá 3.185 USD), ngày 12/03/2020 là -0,140 (4.959 USD), ngày 09/11/2022 là -0,326 (15.758 USD). Lần gần nhất NUPL âm là ngày 12/01/2023. Đáy 30/06/2026 chỉ chạm 0,093 (giá 58.525 USD), tức thị trường chưa từng "đầu hàng" theo nghĩa của vùng này.
Vùng NUPL và giá một năm sau
Phép thử của bài MVRV được lặp lại, lần này chia theo vùng NUPL. Chỉ tính các ngày từ 2013 đến 22/10/2025.
Vùng NUPL | Số ngày | Lợi nhuận 365 ngày sau (trung vị) | Tỷ lệ ngày âm |
|---|---|---|---|
Dưới 0 | 623 | +93% | 1% |
0 đến 0,25 | 641 | +70% | 19% |
0,25 đến 0,5 | 1.795 | +101% | 32% |
0,5 đến 0,75 | 1.565 | +16% | 46% |
Từ 0,75 | 54 | -36% | 59% |
Bạn sẽ thấy dòng đầu trùng với nhóm MVRV dưới 1 của bài trước (623 ngày, +93%, 1%). Đó chính là minh chứng NUPL và MVRV là một.
Quy mô mẫu vẫn là vấn đề: 54 ngày ở vùng hưng phấn thuộc về hai đợt, và các cửa sổ 365 ngày chồng lên nhau. Đây là cách đọc bối cảnh dài hạn, không phải xác suất để dựa vào khi vào lệnh.
Ví dụ: đọc ngày 22/10/2026
NUPL là 0,335 (MVRV 1,50), nằm ở vùng lạc quan, thấp hơn trung vị lịch sử 0,41. Hôm 01/10/2026 là 0,367, hôm 06/10/2025 (đỉnh giá) là 0,563. Từ đỉnh đến nay, lãi chưa chốt của thị trường co từ khoảng 56% xuống 33% vốn hoá.
Cách đọc đúng: thị trường chưa quá nóng, còn xa vùng đầu hàng. Cách đọc sai: "NUPL 0,335, chắc chắn còn tăng". Bài này không kết luận hướng giá.
Lỗi hay gặp
- Đếm NUPL và MVRV là hai xác nhận. Chúng là một chỉ số, cùng nguồn dữ liệu.
- Dùng tên vùng như dự báo. "Hưng phấn" là cái nhãn, không phải lệnh bán.
- Giữ ngưỡng 0,75 như thể không đổi. Các đỉnh gần đây đều thấp hơn.
- Bỏ qua chi tiết dữ liệu. Ngày cuối trong dữ liệu miễn phí còn tạm thời và có thể bị hiệu chỉnh.
Tự kiểm tra
Check your understanding
Theo công thức NUPL = 1 - 1/MVRV, khi MVRV bằng 2 thì NUPL bằng bao nhiêu?
Giải thíchBạn thấy cả MVRV và NUPL cùng ở vùng nóng và nghĩ "hai chỉ số xác nhận nhau". Nhận định nào đúng?
Giải thíchBạn chỉ chịu coi thị trường là nóng khi NUPL vượt 0,75. Theo số liệu bài, điều gì xảy ra ở các đỉnh gần đây?
Giải thích
Bài tiếp theo
Còn một cách đo khác: thay vì chia, người ta trừ rồi chuẩn hoá theo độ biến động. Đó là MVRV Z-score.
Bài này mang tính giáo dục, không phải lời khuyên mua bán. Dữ liệu quá khứ không bảo đảm kết quả tương lai, và tiền mã hoá có thể mất giá rất nhanh. Chỉ dùng số tiền bạn chấp nhận mất. Nguồn dữ liệu: Coin Metrics Community.