Lãi suất cố định và thả nổi là gì

Lãi suất cố định và thả nổi là gì? Đó là hai cách ngân hàng quy định lãi của một khoản vay hoặc khoản gửi. Lãi suất cố định giữ nguyên trong một thời hạn đã thoả thuận. Lãi suất thả nổi thay đổi định kỳ theo một mức lãi suất tham chiếu cộng một biên độ.

Lãi suất cố định

Với lãi cố định, mức lãi ghi trong hợp đồng không đổi cho đến hết thời hạn cố định, dù thị trường biến động. Người vay biết trước số tiền lãi phải trả mỗi kỳ, nên dễ lập kế hoạch dòng tiền.

Điểm yếu là khi lãi thị trường giảm, người vay vẫn trả mức cũ. Ngân hàng cũng cân nhắc rủi ro giữ lãi cố định, nên mức cố định thường cao hơn mức thả nổi ban đầu. Nếu muốn trả nợ trước hạn, người vay có thể chịu phí phạt theo hợp đồng.

Lãi suất thả nổi

Lãi thả nổi tính theo công thức:

Lãi suất tham chiếu thường gắn với lãi suất huy động của ngân hàng, được điều chỉnh theo kỳ như sáu tháng hoặc một năm. Biên độ là phần cộng thêm cố định, phản ánh chi phí và rủi ro của khoản vay. Bạn xem thêm lãi suất huy động là gì.

Khi lãi suất thị trường tăng, lãi tham chiếu tăng theo và khoản trả của người vay tăng. Khi thị trường giảm, khoản trả giảm. Bạn có lợi nếu lãi giảm, và chịu rủi ro nếu lãi tăng.

Ví dụ giả định

Giả định vay 1 tỷ đồng, giữ dư nợ gốc không đổi trong một năm để so sánh cho dễ.

Mỗi khi lãi tham chiếu tăng một điểm %, tiền lãi năm của khoản vay 1 tỷ đồng tăng 10 triệu đồng. Phần chênh giữa cố định 8% và thả nổi 10,5% là 25 triệu đồng một năm.

Các mức lãi trong bảng là giả định minh hoạ, không phải lãi suất thực của ngân hàng nào. Lãi suất thật thay đổi theo thời kỳ và chính sách tiền tệ, xem lãi suất điều hành là gì.

Chọn loại nào

Không có loại nào luôn hơn. Lựa chọn phụ thuộc vào kỳ vọng lãi suất và khả năng chịu biến động của dòng tiền.

Lãi cố định hợp với người thu nhập ổn định, ngân sách sát, cần biết trước khoản trả. Lãi thả nổi hợp với người có dư địa dòng tiền, sẵn sàng chịu biến động hoặc kỳ vọng lãi giảm.

Khi nhìn gói vay, hãy hỏi bốn điều. Thời gian cố định kéo dài bao lâu. Sau thời gian đó lãi tính theo tham chiếu nào. Biên độ là bao nhiêu. Phí trả nợ trước hạn thế nào. Nhiều gói quảng cáo lãi thấp ở giai đoạn đầu rồi tăng mạnh sau đó.

Khoản trả còn phụ thuộc cách tính trên dư nợ, xem dư nợ giảm dần là gì.

Lãi cố định, thả nổi ngoài vay

Khái niệm này không chỉ có ở vay ngân hàng. Trái phiếu có loại lãi coupon cố định và loại coupon thả nổi, xem lãi suất coupon trái phiếu là gì. Khi lãi thị trường tăng, trái phiếu lãi cố định cũ thường mất giá, còn trái phiếu thả nổi ít chịu ảnh hưởng hơn.

Với cổ phiếu ngân hàng, tỷ lệ cho vay thả nổi cao thường làm thu nhập lãi theo sát lãi thị trường, xem NIM là gì. Với doanh nghiệp vay nhiều, chi phí lãi vay biến động ảnh hưởng đến lợi nhuận, xem chi phí lãi vay là gì.

Ví dụ trong bài là giả định minh hoạ, không phải khuyến nghị vay hay đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp lãi suất huy động là gì, lãi suất điều hành là gì, lãi suất thực là gì và lãi suất coupon trái phiếu là gì.