Dư nợ giảm dần là gì

Dư nợ giảm dần là gì? Đó là phương pháp tính lãi vay trên số gốc còn lại sau mỗi kỳ trả, không tính trên số vay ban đầu. Mỗi lần trả bớt gốc, dư nợ giảm, nên tiền lãi các kỳ sau cũng giảm theo.

Dư nợ giảm dần hoạt động thế nào

Khi vay, bạn nhận một số gốc. Mỗi kỳ, khoản trả gồm hai phần: một phần trả gốc và một phần trả lãi. Lãi được tính trên số gốc bạn còn nợ vào đầu kỳ.

Kỳ đầu dư nợ lớn nên lãi lớn. Kỳ cuối dư nợ nhỏ nên lãi nhỏ. Đó là lý do khoản trả của kiểu gốc đều giảm dần theo thời gian.

Hai cách trả phổ biến

Cách thứ nhất là gốc đều, lãi giảm dần. Mỗi kỳ trả cùng một số gốc, lãi tính theo dư nợ còn lại, nên tổng khoản trả giảm qua các kỳ.

Cách thứ hai là niên kim, tức tổng tiền trả mỗi kỳ không đổi. Kỳ đầu phần lãi lớn, phần gốc nhỏ. Về sau phần gốc tăng dần. Công thức khoản trả đều mỗi kỳ:

Trong đó P là số vay, r là lãi suất mỗi kỳ, n là số kỳ. Bạn xem thêm khái niệm dòng tiền đều ở bài niên kim.

Ví dụ giả định: gốc đều

Giả định vay 120 triệu đồng, lãi 12% mỗi năm (1% mỗi tháng), trả trong 12 tháng, mỗi tháng trả gốc 10 triệu đồng.

Tổng lãi cả kỳ = 1% × (120 + 110 + ... + 10) = 1% × 780 = 7,8 triệu đồng.

Với cách niên kim, cùng điều kiện, khoản trả đều là khoảng 10,66 triệu đồng mỗi tháng, tổng lãi khoảng 7,94 triệu đồng. Gốc đều thường cho tổng lãi thấp hơn một chút, nhưng kỳ đầu khoản trả cao hơn.

Số liệu là giả định minh hoạ, không phải gói vay của ngân hàng nào.

So với lãi tính trên dư nợ ban đầu

Một số sản phẩm quảng cáo mức lãi tính trên số vay ban đầu (còn gọi là lãi phẳng). Với cùng khoản vay 120 triệu đồng, 12% một năm, 12 tháng:

Tổng lãi 14,4 triệu đồng, gần gấp đôi 7,8 triệu đồng của dư nợ giảm dần, dù cùng ghi 12%. Mỗi tháng bạn trả (120 + 14,4) / 12 = 11,2 triệu đồng, nhưng số gốc còn nợ giảm dần mà lãi không giảm.

Lãi suất hiệu dụng thật của cách này, tính theo dòng tiền, khoảng 21,5% mỗi năm theo cách nhân 12 lãi tháng. Đây là lý do cần hỏi rõ: lãi suất ghi trên hợp đồng được tính trên dư nợ ban đầu hay dư nợ giảm dần.

Những điều cần hỏi ngân hàng

Hỏi cách tính lãi: trên dư nợ giảm dần hay dư nợ ban đầu. Hỏi cách trả: gốc đều hay niên kim. Hỏi thời gian cố định lãi và cách tính sau đó, xem lãi suất cố định và thả nổi là gì. Hỏi phí trả nợ trước hạn và phí hồ sơ.

Hãy yêu cầu bảng trả nợ chi tiết từng kỳ. Bảng này cho thấy rõ mỗi kỳ trả bao nhiêu gốc, bao nhiêu lãi.

Liên hệ với thị trường chứng khoán

Dư nợ giảm dần là cách tính lãi chuẩn của phần lớn cho vay tiêu dùng và cho vay mua nhà, nên nó quyết định thu nhập lãi của ngân hàng theo thời gian, xem thu nhập lãi thuần là gì. Với doanh nghiệp vay dài hạn, lịch trả gốc quyết định chi phí lãi vay từng năm, xem chi phí lãi vay là gì.

Với nhà đầu tư dùng vay ký quỹ mua cổ phiếu, lãi thường tính theo ngày trên dư nợ thực tế. Nguyên tắc vẫn là lãi chạy theo số gốc còn nợ. Ví dụ trong bài không phải khuyến nghị vay.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem tiếp lãi suất cố định và thả nổi là gì, chi phí lãi vay là gì, thu nhập lãi thuần là gì và lãi suất thực là gì.