Đường cong lợi suất là gì

Đường cong lợi suất là gì? Đó là đồ thị nối lợi suất của các trái phiếu cùng chất lượng tín dụng theo kỳ hạn, từ ngắn đến dài. Hình dạng của đường cong cho biết thị trường kỳ vọng gì về lãi suất và tăng trưởng.

Công thức đường cong lợi suất là gì

Độ dốc của đường cong là chênh lệch giữa lợi suất dài hạn và ngắn hạn:

Độ dốc dương nghĩa là đường dốc lên. Độ dốc âm nghĩa là đảo ngược. Các cặp kỳ hạn hay dùng là 10 năm trừ 2 năm, hoặc 10 năm trừ 3 tháng.

Đường dốc lên là trạng thái bình thường. Nhà đầu tư giữ trái phiếu dài hạn chịu nhiều rủi ro hơn nên đòi lợi suất cao hơn. Đường phẳng báo hiệu thị trường chưa chắc chắn về hướng đi. Đường đảo ngược thường do kỳ vọng lãi suất sẽ giảm trong tương lai.

Đường cong lãi suất ở Việt Nam

Bài này chưa có lợi suất trái phiếu Chính phủ Việt Nam theo kỳ hạn. Thay vào đó, lãi suất liên ngân hàng theo kỳ hạn cho một đường cong thị trường tiền tệ:

Cả hai bản đều dốc lên. Bản 12/10 chênh 3 tháng trừ qua đêm là 5,65 điểm %. Bản 19/10 chênh 4,09 điểm %. Đường dốc như vậy cho thấy vốn qua đêm rẻ hơn nhiều so với vốn ba tháng. Mức tái cấp vốn 4,5% là điểm neo của cả đường cong.

Độ dốc đường cong ở Mỹ

Dữ liệu chỉ có lợi suất 10 năm, nên bài dùng lãi suất quỹ liên bang bình quân tháng làm đầu ngắn. Đây là cách xấp xỉ, không phải đường cong đầy đủ. Lợi suất lấy ngày cuối tháng.

Độ dốc âm trong ba mốc năm 2025 khi lãi suất chính sách còn 4,22% đến 4,33%. Sau khi lãi suất chính sách hạ, độ dốc dương trở lại và tăng đều. Ngày 26/10/2026 lợi suất 10 năm là 4,986%.

Đọc đường cong lợi suất là gì

Đường dốc lên mạnh có thể báo hiệu kỳ vọng tăng trưởng hoặc lạm phát cao hơn. Đường đảo ngược, theo lịch sử Mỹ, thường xuất hiện trước các đợt suy giảm kinh tế. Tuy vậy đây không phải quy luật chắc chắn và độ trễ rất khác nhau.

Với nhà đầu tư cổ phiếu, hình dạng đường cong tác động qua ngân hàng. Ngân hàng vay ngắn cho vay dài, nên đường dốc lên giúp biên lãi thuần. Đường đảo ngược ép biên này. Biên lãi này được đo bằng NIM.

Giới hạn khi đọc đường cong

Thứ nhất, bài này chưa có lợi suất 2 năm hay 3 tháng của Mỹ, nên độ dốc dùng lãi suất chính sách chỉ là xấp xỉ.

Thứ hai, lãi suất liên ngân hàng dao động rất mạnh theo từng tuần. Mức qua đêm 0,99% rồi 3,14% trong hai tuần cho thấy đường cong ngắn hạn không ổn định.

Thứ ba, lãi suất bình quân tháng và lợi suất cuối tháng không cùng thời điểm.

Bài chỉ giải thích khái niệm, không dự báo. Ví dụ chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Hiểu lãi suất do ngân hàng trung ương đặt qua lãi suất điều hành. Hiểu lợi suất qua lợi suất đáo hạn và kỳ hạn trái phiếu. Tác động của ngân hàng trung ương Mỹ xem ở Fed là gì.