FPT kiếm tiền từ đâu: xuất khẩu phần mềm, viễn thông, giáo dục

Mô hình kinh doanh của FPT dựa trên một ý tưởng: bán thời gian của kỹ sư Việt Nam cho khách hàng ở nước ngoài, cộng thêm hai mảng hỗ trợ là viễn thông và giáo dục. Cổ phiếu FPT là phần vốn của Công ty Cổ phần FPT. Từ năm 2026, cách đọc báo cáo của mã này thay đổi khá nhiều, vì FPT Telecom không còn được hợp nhất toàn bộ. Không biết điểm này, người đọc dễ tưởng doanh thu đang sụt.

Số liệu trong bài lấy đến ngày 02/10/2026. Nguồn là báo cáo tài chính hợp nhất và thông tin kết quả kinh doanh nửa đầu năm 2026 công ty đã công bố.

Khối công nghệ: trung tâm của FPT

Nửa đầu năm 2026, FPT ghi nhận doanh thu 26.269 tỷ đồng, tăng 12,6% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 5.714 tỷ đồng, tăng 18,1%.

Khối công nghệ gồm dịch vụ công nghệ thông tin trong nước và nước ngoài. Khối này mang về 23.138 tỷ đồng doanh thu, tức 88% của tập đoàn, tăng 15%.

Trong đó, dịch vụ công nghệ thông tin nước ngoài đạt 18.902 tỷ đồng, tăng 13,4%. Riêng mảng này đã chiếm khoảng 72% doanh thu toàn tập đoàn. Phần trong nước của khối công nghệ là 4.236 tỷ đồng.

Khối giáo dục, đầu tư và hoạt động khác đạt 1.110 tỷ đồng, giảm 7,6%. Phần doanh thu còn lại của tập đoàn là 2.021 tỷ đồng.

Xuất khẩu phần mềm: bán giờ công

Mảng nước ngoài là nơi FPT nhận đơn hàng phát triển, bảo trì và chuyển đổi hệ thống cho doanh nghiệp ở các thị trường khác. Thị trường Nhật Bản là động lực chính trong nửa đầu năm 2026, tăng 24,4%.

Doanh thu chuyển đổi số từ thị trường nước ngoài đạt 9.610 tỷ đồng, tăng 23,8%. Dịch vụ AI và phân tích dữ liệu đạt 1.842 tỷ đồng, tăng 54%. Hai mảng này tăng nhanh hơn mức chung. Cơ cấu dịch vụ đang nghiêng dần sang loại việc có giá trị cao hơn.

Chỉ báo sớm của mảng này là giá trị hợp đồng ký mới. Nửa đầu năm, FPT ký mới 26.338 tỷ đồng hợp đồng ở nước ngoài, tăng 32,3%. Công ty thắng thầu 14 dự án lớn, mỗi dự án trên 10 triệu USD. Hợp đồng ký mới hôm nay là doanh thu của các quý sau.

Mặt trái của mô hình là chi phí nhân sự. Bán giờ công nghĩa là chi phí con người nằm ngay trong giá vốn. Lương tăng nhanh hơn giá bán thì biên lợi nhuận mỏng đi. Tỷ giá cũng tác động trực tiếp. Doanh thu mảng này đến từ khách nước ngoài.

Viễn thông: sang công ty liên kết

Ngày 16/07/2025, SCIC chuyển quyền đại diện phần vốn nhà nước tại FPT Telecom sang Bộ Công an. Từ ngày 01/01/2026, FPT đổi phương pháp hợp nhất báo cáo của FPT Telecom. Công ty này trở thành công ty liên kết. FPT chỉ ghi nhận phần lợi nhuận tương ứng tỷ lệ sở hữu thực tế, khoảng 45,66%.

Hệ quả hiện ngay trên báo cáo. Doanh thu hợp nhất quý I/2026 là 12.480 tỷ đồng, thấp hơn 22,3% so với 16.058 tỷ đồng của quý I/2025. Con số này không có nghĩa là kinh doanh đi xuống. Doanh thu viễn thông đơn giản không còn được cộng vào. Lợi ích cổ đông thiểu số trên bảng cân đối cũng giảm mạnh. Cuối năm 2025 là 7.265 tỷ đồng, cuối quý I/2026 còn 1.170 tỷ đồng.

Theo công ty, thay đổi này không làm đổi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ và lãi cơ bản trên mỗi cổ phiếu. Phần lợi nhuận viễn thông giờ đi vào dòng lãi từ công ty liên doanh, liên kết. Nửa đầu năm 2026, dòng này đạt 1.424 tỷ đồng.

Mô hình kinh doanh FPT và lợi nhuận

Doanh thu và lợi nhuận phân bổ rất khác nhau giữa các khối. Khối công nghệ chiếm 88% doanh thu nhưng chỉ 58% lợi nhuận trước thuế, tức 3.314 tỷ đồng, tăng 16,9%.

Khối giáo dục, đầu tư và khác đóng góp 794 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 17,3%. Phần lợi nhuận trước thuế còn lại là 1.606 tỷ đồng, trong đó có phần lãi được chia từ FPT Telecom.

Như vậy, khoảng 42% lợi nhuận trước thuế đến từ ngoài khối công nghệ, dù các mảng này chỉ chiếm 12% doanh thu. Tính trên mỗi đồng doanh thu, các mảng ngoài khối công nghệ sinh lời cao hơn hẳn. Chúng đóng vai trò đệm khi mảng xuất khẩu phần mềm chậm lại.

Lợi nhuận cổ đông mẹ tăng đều

Năm 2021, lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ của FPT là 4.337 tỷ đồng. Năm 2025, con số này là 9.376 tỷ đồng, gấp 2,16 lần. Doanh thu cùng giai đoạn tăng từ 35.657 tỷ đồng lên 70.113 tỷ đồng, theo cách hợp nhất cũ.

Nửa đầu năm 2026, lợi nhuận cổ đông công ty mẹ đạt 5.055 tỷ đồng, tăng 14,1% so với 4.431 tỷ đồng cùng kỳ. Mức tăng chậm hơn giai đoạn trước, nhưng không có khoản thu nhập bất thường lớn nào kéo lên.

Năm 2025, biên lãi gộp hợp nhất là 36,9%. Từ năm 2026, con số này không còn so sánh trực tiếp với các năm trước. Cơ cấu doanh thu hợp nhất đã khác. Khi so sánh nhiều năm, nên dùng lợi nhuận cổ đông công ty mẹ thay cho doanh thu.

Mô hình kinh doanh FPT: theo dõi

Với mô hình này, có ba con số đáng xem mỗi quý. Thứ nhất là giá trị hợp đồng ký mới ở nước ngoài. Thứ hai là tốc độ tăng doanh thu từ thị trường Nhật Bản. Thứ ba là lãi từ công ty liên kết, nơi phản ánh phần viễn thông. Bài tiếp theo trong nhóm đi vào các con số định giá. Muốn đọc báo cáo thành thạo hơn, xem 162 thuật ngữ báo cáo tài chính. Phần diễn biến giá gần nhất nằm ở bài phân tích cổ phiếu FPT tháng 9/2026.

Nội dung trên chỉ để tham khảo và học cách đọc số liệu doanh nghiệp, không phải khuyến nghị đầu tư.