Ký quỹ margin là gì

Ký quỹ margin là gì? Đó là cách mua cổ phiếu bằng một phần tiền vay của công ty chứng khoán. Chính số cổ phiếu mua được và vốn trong tài khoản là tài sản bảo đảm cho khoản vay.

Ký quỹ margin là gì

Điều 2 Thông tư 120/2020/TT-BTC định nghĩa giao dịch ký quỹ là mua chứng khoán có dùng tiền vay của công ty chứng khoán. Thông tư này đã được sửa bởi Thông tư 68/2024/TT-BTC và Thông tư 08/2026/TT-BTC.

Cần phân biệt hai nghĩa của chữ ký quỹ. Trong bài này, ký quỹ là vay tiền mua cổ phiếu cơ sở. Với phái sinh như VN30F, ký quỹ là khoản đặt cọc để mở vị thế, không có khoản vay.

Trước khi vay, bạn phải ký hợp đồng giao dịch ký quỹ với công ty chứng khoán. Hợp đồng nêu tài sản bảo đảm và thời hạn bổ sung ký quỹ. Hợp đồng cũng nêu cách xử lý khi không bổ sung, cùng rủi ro và chi phí phải trả. Mỗi người chỉ mở một tài khoản ký quỹ tại mỗi công ty. Nhà đầu tư nước ngoài không được giao dịch ký quỹ.

Công thức ký quỹ margin

Giá trị cổ phiếu mua được gồm vốn của bạn và tiền vay:

Phần vốn tự có chiếm bao nhiêu giá trị cổ phiếu chính là tỷ lệ ký quỹ ban đầu. Khi bỏ qua lãi vay và phí, kết quả trên vốn tự có được khuếch đại theo tỷ lệ đó:

Tỷ lệ ban đầu do hợp đồng của từng công ty quy định. Bài này giả định mức 50% để minh hoạ: vay một đồng cho mỗi đồng vốn tự có.

Ví dụ mua margin cổ phiếu TCB

Cổ phiếu TCB niêm yết trên HOSE, dữ liệu đến phiên 26/10/2026. Giá đóng cửa ngày 28/07/2026 là 28.500 đồng, và ngày 26/10/2026 là 33.800 đồng. Giả sử mua 10.000 cổ phiếu ngày 28/07 với tỷ lệ ký quỹ ban đầu 50%.

Nếu mua toàn bộ bằng vốn riêng, cùng mức tăng 18,6% chỉ cho lãi 18,6%. Đòn bẩy nâng con số đó lên 37,2% vì số vốn bỏ ra chỉ bằng một nửa.

Chiều ngược lại cũng đúng. Giả sử giá giảm 18,6% xuống 23.200 đồng, tức mức biến động mô phỏng theo chiều xuống. Giá trị cổ phiếu còn 232.000.000 đồng. Sau khi trừ nợ 142.500.000 đồng, vốn tự có còn 89.500.000 đồng. Khoản lỗ 53.000.000 đồng bằng 37,2% vốn tự có, chưa tính lãi vay. Lúc này tỷ lệ ký quỹ trên tài khoản chỉ còn 38,6%.

Đọc ký quỹ margin thế nào

Ký quỹ margin không tạo thêm lợi nhuận, nó chỉ đổi cách phân bổ vốn. Cùng một biến động giá, bạn gánh kết quả trên số vốn nhỏ hơn. Vì vậy cùng một mức giảm giá, vốn tự có mất nhiều hơn so với mua bằng tiền riêng.

Khác với mua bằng tiền riêng, bạn không thể đơn giản "nằm chờ" cổ phiếu hồi phục. Khoản vay có lãi chạy từng ngày. Khi giá giảm đủ sâu, công ty chứng khoán yêu cầu nộp thêm tiền hoặc bán bớt cổ phiếu. Lúc đó giá thường đang thấp.

Mã nào được vay margin

Không phải mã nào cũng được vay. Sở giao dịch công bố danh sách chứng khoán được hoặc không được ký quỹ. Công ty chứng khoán sau đó chọn lại danh sách riêng. Mã ngoài danh sách không được tính vào tài sản bảo đảm.

Mức vay tối đa theo mã, tỷ lệ ban đầu và lãi suất nằm trong hợp đồng của từng công ty. Vì vậy hai người mua cùng một cổ phiếu có thể có sức mua khác nhau.

Giới hạn của ký quỹ margin

Thứ nhất, ví dụ TCB dùng giá đóng cửa hai ngày cụ thể, bỏ qua biến động ở giữa. Thực tế tỷ lệ ký quỹ đổi mỗi phiên. Nó có thể chạm mức gọi bổ sung trước khi giá phục hồi.

Thứ hai, lãi suất 12% một năm và tỷ lệ 50% là giả định. Mức thật phụ thuộc hợp đồng của bạn.

Thứ ba, ví dụ chưa tính phí giao dịch và thuế bán 0,1%. Hai khoản này làm kết quả ròng thấp hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bài liên quan

Cách tính chi phí vay theo số ngày giữ nằm ở bài học lãi vay margin. Cách tra mã được vay nằm ở cổ phiếu được giao dịch ký quỹ. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.