GDP là gì

GDP là gì? GDP (tổng sản phẩm quốc nội) là tổng giá trị thị trường của mọi hàng hóa và dịch vụ cuối cùng được sản xuất trong lãnh thổ một nước trong một kỳ, thường là quý hoặc năm. Đây là thước đo quy mô và tốc độ tăng trưởng phổ biến nhất của một nền kinh tế.

Công thức GDP là gì

Có ba cách tính GDP là theo sản xuất, theo thu nhập và theo chi tiêu, cho cùng một kết quả. Cách theo chi tiêu dễ hình dung nhất:

Tiêu dùng là chi tiêu của hộ gia đình, thường chiếm tỷ trọng lớn nhất. Đầu tư là chi mua máy móc, xây nhà xưởng, nhà ở và tồn kho, không phải mua cổ phiếu. Chi tiêu chính phủ gồm mua hàng và lương công chức.

Muốn so sánh giữa các năm, cần loại bỏ ảnh hưởng của giá:

Cơ quan thống kê công bố GDP theo giá hiện hành (danh nghĩa) và giá so sánh (thực).

GDP Việt Nam qua nhiều kỳ

Dữ liệu đến quý III/2026. Bảng dưới là các cấu phần chi tiêu năm 2025 theo giá so sánh năm 2010, đơn vị tỷ đồng. Tiêu dùng cuối cùng gồm cả chi tiêu chính phủ, còn đầu tư là tích luỹ tài sản.

Tiêu dùng chiếm 64,3% tổng, đầu tư 34,9%, xuất khẩu ròng chỉ 0,8%. Tổng chưa gồm sai số thống kê nên không trùng GDP công bố.

Tăng trưởng GDP thực theo quý, so cùng quý năm trước:

Quý III/2026 là số công bố ban đầu ngày 03/10/2026. Quý I thấp hơn quý II liền sau ở cả 2023 (3,45% so với 4,15%), 2024 và 2026. Vì vậy hãy so quý I với quý I năm trước.

Cùng quý II/2026, Việt Nam tăng 8,39%, Mỹ 2,19%, khu vực đồng euro 1,16%, Nhật Bản 0,73%. Chênh lệch một phần do Việt Nam có quy mô nhỏ hơn.

Bài liên quan

Cách đo tốc độ tăng của doanh nghiệp xem ở bài tăng trưởng doanh thu YoY, QoQ và tăng trưởng kép CAGR.

Minh hoạ GDP thực và danh nghĩa

Số GDP danh nghĩa theo giá hiện hành không có trong kho dữ liệu, nên phép tính dùng số giả định. Nền kinh tế giả định có GDP danh nghĩa 1.000 rồi 1.080, tăng 8%, mặt bằng giá tăng 3,5% (chỉ số giảm phát 103,5). GDP thực bằng 1.080 chia 1,035, được 1.043,5, tăng thực 4,35%, chỉ hơn một nửa mức danh nghĩa. Tin "kinh tế tăng trưởng X%" thường nói về tăng trưởng thực.

Đọc xu hướng GDP là gì

Tốc độ tăng GDP cho biết "cái bánh" kinh tế lớn nhanh đến đâu. Cần nhìn cả cơ cấu: tăng trưởng nhờ xuất khẩu nhạy với đơn hàng nước ngoài, nhờ đầu tư phụ thuộc vốn và tín dụng, nhờ tiêu dùng nhạy với thu nhập và lạm phát. So các nước thì dùng GDP bình quân đầu người.

GDP và cổ phiếu MWG

Cổ phiếu MWG thuộc nhóm bán lẻ, doanh thu gắn với chi tiêu của hộ gia đình, tức thành phần tiêu dùng trong GDP. Số liệu BCTC hợp nhất năm 2024 và 2025 ở bảng dưới.

Doanh thu MWG tăng gấp đôi tốc độ tiêu dùng cuối cùng. Phép so chưa chặt vì doanh thu MWG tính theo giá hiện hành. Cộng lạm phát bình quân khoảng 3,3% của 10 tháng đầu 2025 (ước tính từ chỉ số CPI), tiêu dùng tăng khoảng 11,5%, vẫn thấp hơn 16,07%. Có thể nhờ mở rộng chuỗi, tăng thị phần hay đổi cơ cấu hàng.

Lợi nhuận tăng nhanh hơn doanh thu: lãi gộp tăng 3.502,7 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế tăng 3.807,3 tỷ đồng, nên chi phí và các khoản khác cộng lại không tăng thêm. Đó là đòn bẩy hoạt động, và chiều ngược lại xảy ra khi GDP chậm lại.

Giới hạn của GDP

Thứ nhất, GDP không đo phân phối: nền kinh tế tăng trưởng cao vẫn có thể bất bình đẳng lớn.

Thứ hai, GDP bỏ sót việc nhà không trả công, chỉ ước lượng khu vực phi chính thức, và tính cả hoạt động gây hại như chi phí khắc phục thiên tai.

Thứ ba, GDP khác doanh thu doanh nghiệp, vì doanh nghiệp niêm yết có thể bán một phần ở nước ngoài. Số quý công bố ban đầu cũng có thể được điều chỉnh.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp