Cổ phiếu DGC: Đức Giang kinh doanh gì và vụ án khởi tố ảnh hưởng ra sao

Cổ phiếu DGC là cổ phiếu của một doanh nghiệp xuất khẩu hoá chất: chín tháng 2026 xuất khẩu chiếm 83,7% doanh thu thuần 7.009 tỷ đồng, và hàng thành phẩm, chủ yếu phốt pho vàng, axit và các loại phân bón, chiếm 99,8%. Công ty có tám công ty con và 2.629 lao động, trung tâm sản xuất ở Tằng Loỏng, Lào Cai.

Từ 17/03/2026 doanh nghiệp này nằm trong một vụ án. Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an công bố khởi tố 14 bị can, gồm Chủ tịch Đào Hữu Huyền, về ô nhiễm môi trường, khai thác tài nguyên và kế toán, rồi khởi tố thêm ba lãnh đạo ngày 22/07.

Bài này ghi lại lĩnh vực kinh doanh và các mốc vụ án có nguồn. Bài không nhận định trách nhiệm của ai vì chưa có kết luận điều tra hay bản án.

Đức Giang kinh doanh gì

Theo thuyết minh, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang thuộc ngành sản xuất sản phẩm công nghiệp. Các hoạt động chính:

• Sản xuất hoá chất cơ bản (nguyên liệu và sản phẩm hoá chất).
• Sản xuất phân bón và hợp chất nitơ.
• Kinh doanh cao su, sơn, nhựa và phân bón.
• Sản xuất nhựa và cao su tổng hợp dạng nguyên sinh.
• Vận tải hàng hoá đường bộ và khai khoáng.

Công ty có ba chi nhánh (Hưng Yên, Bình Dương, Lào Cai) và tám công ty con.

Cơ sở lớn nhất là CTNHH Hoá chất Đức Giang Lào Cai (sở hữu 100%) ở Tằng Loỏng. Các thuyết minh về ưu đãi thuế nêu những dự án của công ty này:

• Lò phốt pho số 6 (hoạt động từ 2023).
• Nhà máy axit photphoric thực phẩm và muối photphat (giai đoạn 1 từ 2016, giai đoạn 2 từ 2021).
• Dây chuyền silicat.

Các đơn vị khác:

• CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam (PAT, sở hữu 51%): dự án sản xuất phốt pho vàng từ 2018.
• CTNHH MTV Đức Giang Đình Vũ (Hải Phòng): lưu giữ hoá chất.
• Công ty Nghi Sơn: đang xây dựng tổ hợp hoá chất, nhựa với tổng vốn 2.400 tỷ đồng cho dự án hiện tại.

Các công ty con còn lại là CTCP Ắc quy Tia Sáng (51%), CTNHH Hoá chất Đức Giang Đắk Nông, Đức Giang Land (bất động sản) và công ty thể thao. Thuyết minh không công bố công suất của từng nhà máy, nên bài không nêu số này.

Xuất khẩu và trong nước

Doanh thu chín tháng 2026 gồm 6.956 tỷ đồng bán thành phẩm và 53 tỷ cung cấp dịch vụ, trừ 6,6 tỷ chiết khấu và hàng trả lại. Theo thị trường của khách hàng, xuất khẩu 5.866 tỷ đồng (83,7%) và trong nước 1.143 tỷ (16,3%), so với 5.795 tỷ (68,0%) và 2.726 tỷ cùng kỳ 2025.

Trong nước giảm ở cả ba quý: −50,8% quý I và −61,3% cho quý II cộng III, còn xuất khẩu giảm 13,0% quý I rồi tăng 8,5% quý II cộng III. Thuyết minh không tách xuất khẩu theo nước và không giải thích nguyên nhân giảm trong nước.

Một bên liên quan được nêu là CTNHH Văn Minh, chịu sự kiểm soát chung của Chủ tịch theo thuyết minh: bán cho công ty này 221 tỷ đồng chín tháng (167 tỷ cùng kỳ) và mua 116 tỷ, số phải thu cuối quý III là 17 tỷ.

Từ quặng apatit đến sản phẩm

Quặng apatit là nguyên liệu đầu vào của phốt pho vàng, và phốt pho vàng là đầu vào của axit photphoric, muối photphat theo quy trình công nghiệp thông thường. Thuyết minh của DGC đặt các nhà máy này cùng ở Lào Cai.

Giải trình ngày 28/10/2026 nói quý III công ty dùng toàn bộ quặng nhập khẩu và mua ngoài vì khai trường 25 dừng, tức trước đó công ty còn dùng quặng từ khai trường của mình. Kế hoạch tháng 07/2026 theo báo chí nêu tiếp tục nhập từ Ai Cập và tìm nguồn ở Kazakhstan, Morocco.

Dấu vết nằm trong số liệu: nguyên vật liệu tồn kho tăng từ 1.089 tỷ lên 1.433 tỷ đồng, thành phẩm từ 460 tỷ lên 642 tỷ, và thuế tài nguyên cùng phí khai thác phát sinh chín tháng chỉ 0,18 tỷ. Thuyết minh không tách được lượng quặng mua hay nhập, nên đây chỉ là các con số đi cùng lời giải trình của công ty.

Các vụ khởi tố

Vụ án thứ nhất. Theo thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an, đưa tin ngày 17/03/2026, vụ án về khai thác tài nguyên và sản xuất hoá chất tại Tập đoàn và các đơn vị liên quan được khởi tố ngày 25/12/2025 và 14/03/2026.

Ba tội danh:

• Gây ô nhiễm môi trường.
• Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.
• Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cơ quan điều tra nêu các việc:

• Đổ trái phép hàng triệu tấn chất thải trên hàng chục héc-ta tại khu công nghiệp Tằng Loỏng.
• Khai thác trái phép hàng trăm nghìn tấn quặng apatit trị giá hàng trăm tỷ đồng.
• Che giấu doanh thu gây thất thu ngân sách hàng chục tỷ đồng.

Bị can. Có 14 bị can, bảy người bị tạm giam và bảy người cấm đi khỏi nơi cư trú, theo báo chí tài chính:

• Ông Đào Hữu Huyền (Chủ tịch HĐQT Tập đoàn và Chủ tịch công ty Lào Cai): cả ba tội danh.
• Ông Phạm Văn Hùng (Giám đốc công ty Lào Cai): kế toán và môi trường.
• Ông Trịnh Quốc Khánh, ông An Văn Bắng và bà Nguyễn Thị Hương: khai thác tài nguyên.
• Chín người còn lại, gồm ông Đào Hữu Duy Anh (Phó Chủ tịch, nguyên Tổng giám đốc): kế toán.

Báo Thanh Niên đưa tin ông Huyền bị bắt tạm giam ngày 17/03.

Đợt thứ hai. Ngày 22/07/2026 DGC nhận thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an về khởi tố bị can và cấm đi khỏi nơi cư trú với ba lãnh đạo, công bố thông tin ngày 23/07. Theo báo chí, đó là:

• Ông Lưu Bách Đạt (thành viên HĐQT, Tổng giám đốc).
• Ông Nguyễn Quốc Trung (thành viên HĐQT).
• Ông Phùng Trọng Tú (Phó Tổng giám đốc).

Các nguồn báo chí không thống nhất tội danh của từng người (môi trường với ông Đạt, tài nguyên với ông Trung theo hai nguồn khác nhau), nên bài không gán từng tội cho từng người.

Diễn biến mới nhất:

• Ngày 08/05/2026: đại hội cổ đông bất thường miễn nhiệm ba thành viên HĐQT gồm ông Huyền, ông Duy Anh và ông Phạm Văn Hùng.
• Ngày 13/08/2026: đại hội thường niên miễn nhiệm ông Đạt, ông Trung và ông Tú; ông Phạm Duy Tùng giữ chức Tổng giám đốc và người đại diện pháp luật từ 13/08.
• Tới 30/10/2026: bài chưa tìm được kết luận điều tra, cáo trạng hay phiên tòa; khai trường 25 vẫn tạm dừng theo giải trình ngày 28/10.

Cổ đông và quản trị

Theo dữ liệu cổ đông, các cổ đông lớn nhất:

• Ông Đào Hữu Huyền: 18,38% vốn (69,79 triệu cổ phiếu).
• Bà Ngô Thị Ngọc Lan: 6,64%.
• Ông Đào Hữu Kha: 5,97% (được ghi là Chủ tịch HĐQT).
• Bà Nguyễn Thị Hồng Lan: 3,76%.
• Ông Đào Hữu Duy Anh: 3,01%.

Hai cổ đông là bị can, ông Huyền và ông Duy Anh, cộng nắm 21,4% vốn. Dữ liệu không ghi quan hệ giữa các cổ đông nên bài không nêu.

Cơ cấu khác:

• Cổ phiếu tự do chuyển nhượng là 60%.
• Nhà đầu tư nước ngoài nắm 2,63%, giảm từ 18,0% cuối 2024.
• Tài liệu đại hội 13/08 đề xuất sửa điều lệ để giảm người đại diện theo pháp luật từ ba xuống một (Tổng giám đốc).

Ảnh hưởng đến sản xuất và kiểm toán

Công ty giải trình ngày 28/10/2026 rằng lợi nhuận quý III giảm 37% (506,7 tỷ đồng) vì doanh thu giảm 12% và chi phí lưu huỳnh, điện, than cốc, amoniac tăng mạnh, và vì khai trường 25 tạm dừng phục vụ điều tra nên dùng toàn bộ quặng nhập khẩu và mua ngoài, làm giá vốn phốt pho vàng cao hơn. Biên lãi gộp quý III là 20,5% so với 31,1% cùng kỳ, sau đáy 18,9% quý II.

Báo cáo năm 2025 do UHY kiểm toán có ý kiến ngoại trừ:

• Không chứng kiến kiểm kê nên ngoại trừ 950,9 tỷ đồng hàng tồn kho hợp nhất.
• Chưa điều chỉnh các chỉ tiêu liên quan vì vụ án chưa có kết luận.
• Công ty dự kiến kiểm kê chung với UHY tại 30/06 và 31/12/2026.
• Báo chí ghi báo cáo soát xét bán niên 2026 cũng có ngoại trừ liên quan việc khởi tố các lãnh đạo.

Bảng cân đối quý III/2026 có khoản dự phòng phải trả ngắn hạn 200 tỷ đồng (cuối 2025 là 0), hình thành 100 tỷ quý II và 100 tỷ quý III theo lưu chuyển tiền tệ. Bộ báo cáo không có thuyết minh nêu mục đích khoản dự phòng và khoản này không nằm trong chi phí bán hàng hay quản lý, nên bài không gán nó cho vụ án.

Ảnh hưởng đến cổ phiếu

Số liệu doanh thu giảm, cổ tức, BVPS và định giá của cổ phiếu DGC nằm ở bài Phân tích cổ phiếu DGC Quý 4/2026.

Giá phản ứng ngay. Từ 13/03 đến 23/03/2026 giá rơi từ 64.160 xuống 42.850 đồng (−33,2%), riêng phiên 20/03 khớp 35,0 triệu cổ phiếu.

Các mốc HOSE:

• 23/04: cảnh báo và cắt margin vì chậm công bố báo cáo 2025 đã kiểm toán.
• 13/05: chuyển sang kiểm soát và loại khỏi VN30.
• 26/05: hạn chế giao dịch.
• 30/06: cảnh báo vì ý kiến ngoại trừ.
• 24/08: ra khỏi diện cảnh báo, theo báo chí.

Bài chưa tìm được công bố mới hơn về diện hạn chế giao dịch.

Giá trị khớp trung bình mỗi phiên rơi từ 411 tỷ đồng tháng 03/2026 xuống 116 tỷ tháng 05 và 14,4 tỷ tháng 10. Giá đóng cửa 30/10/2026 là 33.300 đồng, thấp hơn đỉnh đóng cửa 52 tuần 79.420 đồng (13/11/2025) 58,1%; khối ngoại bán ròng 2.098 tỷ trong 12 tháng. Phần tài chính và định giá của doanh nghiệp nằm ở bài phân tích cổ phiếu DGC Quý 4/2026.

Điểm cần theo dõi