Mô hình kinh doanh của REE: cơ điện công trình, điện, nước và cho thuê văn phòng

Cổ phiếu REE là phần vốn của Công ty cổ phần Cơ điện lạnh. Doanh nghiệp này không chỉ làm một việc. Nó thi công cơ điện công trình. Nó cũng sở hữu cổ phần trong nhiều nhà máy điện và công ty nước. Doanh nghiệp còn cho thuê văn phòng ở trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh.

Số liệu trong bài lấy đến ngày 02/10/2026, từ báo cáo tài chính hợp nhất đã công bố.

Cổ phiếu REE đại diện cho một tập hợp nhiều mảng kinh doanh

Cuối quý II/2026, tổng tài sản hợp nhất là 41.201,8 tỷ đồng. Tài sản cố định chiếm 15.492,7 tỷ đồng, phần lớn là các nhà máy điện và hệ thống hạ tầng nước đã hợp nhất vào báo cáo. Phần tài sản còn lại là 25.709,1 tỷ đồng, gồm đầu tư vào công ty liên kết, tiền và các khoản phải thu.

Vốn chủ sở hữu là 25.677,0 tỷ đồng. Lợi ích cổ đông thiểu số trong đó là 3.935,7 tỷ đồng. Phần thuộc cổ đông công ty mẹ là 21.741,4 tỷ đồng, bằng 52,8% tổng tài sản. Lợi ích thiểu số lớn vì REE hợp nhất nhiều công ty con mà REE chỉ sở hữu một phần. Cộng nợ phải trả với lợi ích thiểu số, phần không thuộc cổ đông mẹ là 19.460,5 tỷ đồng.

Vốn điều lệ 6.229,0 tỷ đồng tương ứng khoảng 622,9 triệu cổ phiếu đang lưu hành. Với giá đóng cửa 47.400 đồng phiên 02/10/2026, vốn hoá vào khoảng 29.525 tỷ đồng. Người đọc báo cáo doanh nghiệp đa mảng lần đầu nên xem cấu trúc báo cáo tài chính trước.

Doanh thu hợp nhất không nói hết chuyện

Năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất là 10.011,6 tỷ đồng. Năm 2024 con số này là 8.383,7 tỷ đồng. Lãi gộp năm 2025 là 3.775,2 tỷ đồng, biên lợi nhuận gộp 37,7%.

Biên lợi nhuận gộp của REE dao động trong vùng khá hẹp qua nhiều năm. Năm 2021 là 39,8%. Năm 2025 là 37,7%. Mảng cơ điện công trình thường có biên mỏng hơn. Mảng điện và nước có biên dày hơn. Biên hợp nhất vì vậy là một con số trộn lẫn.

Báo cáo tài chính hợp nhất không tách doanh thu hoặc lợi nhuận theo từng mảng. Người đọc chỉ thấy được tổng, cùng một dòng riêng cho phần lãi từ công ty liên doanh liên kết ở phần dưới.

Phần lãi từ công ty liên kết là một phần ba lợi nhuận

Đây là dòng riêng của mô hình REE so với doanh nghiệp sản xuất thông thường. Nhiều nhà máy điện REE đầu tư không được hợp nhất toàn bộ. Chúng được ghi theo phương pháp vốn chủ sở hữu. REE chỉ ghi phần lãi tương ứng với tỷ lệ sở hữu của mình.

Năm 2025, phần lãi từ công ty liên doanh liên kết là 839,7 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế cùng năm là 3.519,7 tỷ đồng. Phần lãi liên kết chiếm 23,9% lợi nhuận trước thuế.

Phần lợi nhuận trước thuế còn lại, không tính phần lãi liên kết, là 2.680,0 tỷ đồng. So với lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ là 2.529,1 tỷ đồng, phần lãi liên kết tương đương 33,2%. Nói cách khác, khoảng một phần ba lợi nhuận của cổ đông REE không đến từ hoạt động REE trực tiếp điều hành, mà đến từ cổ phần trong doanh nghiệp khác.

Dòng này biến động theo riêng nó. Năm 2021 là 774,2 tỷ đồng. Năm 2022 tăng lên 1.077,4 tỷ đồng. Năm 2024 giảm còn 717,0 tỷ đồng. Người đọc báo cáo REE nên theo dõi dòng này tách riêng khỏi lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi.

Lợi ích cổ đông thiểu số ăn vào phần còn lại

Phần thứ hai cần tách là lợi ích cổ đông thiểu số, nằm ở dòng dưới lợi nhuận hợp nhất. Năm 2025, lợi nhuận sau thuế hợp nhất toàn bộ là 3.150,4 tỷ đồng. Phần của cổ đông thiểu số là 621,3 tỷ đồng, chiếm 19,7%.

Hai dòng điều chỉnh này là phần lãi liên kết và phần chia cho thiểu số. Cả hai cùng tồn tại vì cấu trúc sở hữu chéo qua nhiều công ty con và công ty liên kết. Người đọc chỉ nhìn một dòng doanh thu hợp nhất sẽ không thấy được tiền thực sự về tay cổ đông REE. Tên gọi đầy đủ của các dòng này có trong 162 thuật ngữ báo cáo tài chính.

Cổ phiếu REE và những gì mô hình này không làm

REE không vận hành một nhà máy duy nhất như một số doanh nghiệp điện khác trong ngành. Đây là điểm mạnh khi một mảng gặp khó, mảng khác có thể đỡ lại một phần.

Nhưng cấu trúc đa mảng cũng có giá của nó. Nhà đầu tư không thể định giá riêng từng mảng một cách chính xác. Báo cáo không công bố đủ chi tiết cho việc đó. Phần lãi công ty liên kết và lợi ích thiểu số cũng khiến lợi nhuận hợp nhất khó so sánh trực tiếp với doanh nghiệp chỉ có một nhà máy. NT2 và VSH là hai ví dụ như vậy.

Bức tranh rút gọn: REE là một tập hợp cổ phần trong nhiều doanh nghiệp hạ tầng, cộng thêm mảng cơ điện công trình và văn phòng cho thuê. Lợi nhuận thật của cổ đông phải trừ phần thiểu số. Nó cũng phải cộng thêm phần lãi liên kết. Số đọc thẳng từ dòng doanh thu không phản ánh đúng phần này. Bài tiếp theo đi vào các chỉ số định giá chứng khoán áp cho mã này.

Nội dung trên chỉ để tham khảo và học cách đọc số liệu doanh nghiệp, không phải khuyến nghị đầu tư.