Squeeze Bollinger: dải hẹp có phải báo hiệu bứt phá

Squeeze Bollinger là lúc hai dải Bollinger co hẹp sát nhau, cho thấy giá đã đi rất êm trong thời gian dài. Nhiều người coi đây là báo hiệu giá sắp bứt phá. Số liệu trên cổ phiếu Việt Nam cho một câu trả lời nửa đúng: biên độ thường mở rộng sau squeeze, nhưng hướng đi thì không đoán được.

Bài thuộc khoá Kỹ thuật thực chiến, module Technical Indicators. Dữ liệu ngày từ bảng giá D1 của HODL.VN, giá đã điều chỉnh, ngày giao dịch theo giờ Việt Nam. Mẫu gồm HPG, VNM, MBB, VIC, CTG, VHM và POW, từ 01/2019 đến 02/10/2026, HODL.VN tính.

Squeeze Bollinger là gì

Chỉ số BandWidth đo độ rộng dải so với đường giữa. Theo ChartSchool của StockCharts, công thức là dải trên trừ dải dưới, chia dải giữa, nhân 100. Giá đi êm thì BandWidth thấp. Giá dao động mạnh thì BandWidth cao.

Squeeze là lúc BandWidth xuống thấp so với lịch sử của chính cổ phiếu. Bollinger nêu ở quy tắc 19 trên trang bollingerbands.com rằng cách dùng phổ biến nhất của BandWidth là nhận ra squeeze, tức độ rộng thấp nhất trong 6 tháng. ChartSchool nói thêm một điều quan trọng: squeeze không cho biết hướng của lần bứt phá sắp tới.

Trong bài này, squeeze được đo bằng quy tắc cụ thể. BandWidth của phiên hôm nay phải thấp nhất trong 126 phiên gần nhất, khoảng 6 tháng. Mỗi cụm squeeze chỉ đếm một lần, cách lần trước ít nhất 10 phiên. Thông số Bollinger là mặc định, 20 phiên và 2 độ lệch chuẩn.

Kết quả có 114 lần squeeze trên 7 mã. BandWidth lúc đó có trung vị 4,9%. Cùng giai đoạn, trung vị BandWidth của mọi phiên là 10,4%. Vậy squeeze là lúc dải chỉ rộng bằng khoảng một nửa mức thông thường.

Squeeze báo biên độ mở rộng không

Câu trả lời là có. Mỗi lần squeeze, HODL.VN đo biên độ giá 20 phiên trước đó, từ đóng cửa cao nhất đến thấp nhất. Rồi đo biên độ 20 phiên sau, và chia hai số.

Trung vị của tỷ lệ này là 1,56 lần. Ở 80% số lần squeeze, biên độ 20 phiên sau lớn hơn 20 phiên trước. Với mọi phiên bất kỳ, tỷ lệ chỉ là 0,96 lần và 48% số lần mở rộng. BandWidth 20 phiên sau cũng cao hơn lúc squeeze ở 82% số lần, trung vị gấp 1,75 lần.

Nhưng có hai lưu ý. Thứ nhất, squeeze không hơn gì mức BandWidth thấp thông thường. Lấy các phiên có BandWidth nằm trong 10% thấp nhất của 126 phiên, tỷ lệ mở rộng là 1,71 lần và 81% số lần. Kết quả gần như không khác squeeze chặt hơn.

Thứ hai, mở rộng từ mức rất thấp chưa chắc là biên độ lớn. Sau squeeze, biên độ 20 phiên có trung vị 7,4%. Con số của mọi phiên là 9,8%. Biên độ tăng so với trước, nhưng vẫn nhỏ hơn mức trung bình của thị trường.

Dải hẹp có báo hướng đi không

Không. Trong 114 lần squeeze, giá đóng cửa ngoài dải lần đầu trong 20 phiên tiếp theo ở 110 lần. Có 60 lần phá lên trên dải trên và 50 lần phá xuống dưới dải dưới. Bốn lần còn lại giá không ra khỏi dải.

Chênh lệch 60 và 50 quá nhỏ để coi là có hướng ưu thế. Nhìn giá sau 20 phiên, 53 lần cao hơn lúc squeeze và 61 lần thấp hơn hoặc bằng. Trung vị thay đổi giá là giảm 0,8%. Con số này cho thấy ngay cả hướng chung cũng không nghiêng về tăng.

Phá dải rồi tiếp diễn cũng không đáng tin. Bollinger viết ở quy tắc 8 rằng đóng cửa ngoài dải ban đầu là tín hiệu tiếp diễn. Trên mẫu này, 10 phiên sau lần đóng cửa đầu tiên ngoài dải, giá đi cùng hướng phá ở 46% số lần trong 110 lần.

Hai ví dụ cho thấy sự bất định. HPG có squeeze ngày 30/01/2019, BandWidth 4,2%, giá đóng cửa 6.870 đồng. Ngày 31/01/2019 giá đóng cửa 6.560 đồng, dưới dải dưới. Đó là tín hiệu giảm. Mười phiên sau, giá tăng 18,0% so với phiên phá dải, và 20 phiên sau squeeze giá cao hơn 20,7%.

VNM có squeeze ngày 06/01/2020, BandWidth chỉ 2,5%, giá 69.344 đồng. Ngày 21/01/2020 giá đóng cửa 71.470 đồng, vượt dải trên. Mười phiên sau, giá giảm 11,4% so với phiên phá dải.

Bảng sau tách hai phần: Hướng phá dải đầu tiên và Giá sau 20 phiên.

Dùng squeeze Bollinger hợp lý

Squeeze hợp lý nhất khi coi nó là cảnh báo về biến động. Biết trước biên độ có thể mở rộng thì bạn tính khối lượng lệnh nhỏ hơn, đặt mức cắt lỗ rộng hơn một chút, hoặc đơn giản là chờ.

Đừng dùng squeeze để đoán hướng. Bollinger gợi ý chờ giá đóng cửa ra ngoài dải rồi mới hành động, và số liệu trên cho thấy ngay cả bước này cũng bị đảo chiều khá thường xuyên. Đợi thêm xác nhận từ khối lượng, như trong bài phân tích khối lượng giao dịch chứng khoán, giúp loại bớt các lần phá dải yếu.

Squeeze cũng nên đi cùng một cách đo biên độ khác như ATR. Nếu ATR cũng thấp và giá nằm trong một kênh giá hẹp, hình dung về một vùng nén sẽ rõ ràng hơn.

Muốn tự kiểm tra trên mã của bạn, quy trình gọn gồm ba bước. Tính BandWidth hằng ngày. Đánh dấu các phiên có BandWidth thấp nhất 126 phiên, bỏ các phiên cách nhau dưới 10 phiên. Rồi đo biên độ và thay đổi giá 20 phiên sau mỗi lần đánh dấu. Làm thủ công vài lần sẽ giúp bạn thấy squeeze thật sự trông như thế nào, và nó khác bức tranh trong sách ra sao.

Kết quả trên chỉ là thống kê quá khứ của 7 mã vốn hóa lớn. Mẫu có 114 lần, nhưng các lần của cùng một mã có thể liên quan nhau. Hãy kiểm tra lại trên mã bạn theo dõi trước khi dựa vào.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.