Bài 60/61 · Technical IndicatorsHọc thử miễn phí
RSI (chỉ số sức mạnh tương đối): tính từ mấy nến và đọc thế nào
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 02/10/2026
RSI là chỉ số sức mạnh tương đối, đo tốc độ và độ lớn của các lần tăng giá so với các lần giảm giá trong một số nến gần nhất. Chỉ số chạy trong khoảng 0 đến 100. Càng gần 100, phe mua càng áp đảo trong giai đoạn được đo. Càng gần 0, phe bán càng chiếm ưu thế.
Bài này trả lời ba câu hỏi. RSI được tính từ mấy nến và theo công thức nào? Con số trên biểu đồ được tạo ra cụ thể ra sao? Nên chọn RSI 9, 14 hay 25 cho cổ phiếu Việt Nam? Ví dụ trong bài dùng giá đóng cửa điều chỉnh từ bảng giá ngày (D1) của HODL.VN, đã đối chiếu ngày giao dịch theo giờ Việt Nam, dữ liệu đến 02/10/2026, HODL.VN tính.
RSI là gì và ai tạo ra chỉ báo này
RSI do J. Welles Wilder giới thiệu trong cuốn New Concepts in Technical Trading Systems năm 1978. Theo ChartSchool của StockCharts, Wilder đề xuất mặc định 14 kỳ. Ông coi vùng trên 70 là quá mua và vùng dưới 30 là quá bán.
RSI thuộc nhóm chỉ báo động lượng. Nó không nói giá đắt hay rẻ theo nghĩa định giá doanh nghiệp. Nó chỉ cho biết lực tăng gần đây mạnh hơn hay yếu hơn lực giảm. Vì vậy RSI là công cụ của phân tích kỹ thuật, không thay được việc đọc báo cáo tài chính.
Một điểm hay bị hiểu nhầm là chữ "tương đối". RSI không so một cổ phiếu với chỉ số VN-Index. Nó so phần tăng với phần giảm của chính cổ phiếu đó. Chỉ báo so sức mạnh giữa hai mã là một công cụ khác.
Công thức RSI tính từ mấy nến
Với cài đặt chuẩn, RSI dùng 14 nến. Trên biểu đồ ngày, đó là 14 phiên giao dịch gần nhất. Trên biểu đồ tuần, đó là 14 tuần. Công thức có bốn bước.
- Lấy chênh lệch giá đóng cửa giữa mỗi phiên và phiên liền trước.
- Tính trung bình tăng và trung bình giảm của 14 phiên. Phiên giảm chỉ góp vào phần giảm, phiên tăng chỉ góp vào phần tăng.
- Lấy RS bằng trung bình tăng chia trung bình giảm.
- Lấy RSI bằng 100 trừ 100 chia (1 + RS).
Trong đó: TB tăng và TB giảm là trung bình phần tăng và phần giảm của giá đóng cửa trong 14 phiên.
Lần tính đầu tiên dùng trung bình cộng giản đơn của 14 phiên. Từ phiên thứ 15, Wilder làm mượt bằng cách lấy trung bình cũ nhân 13, cộng giá trị của phiên mới, rồi chia 14. Cách làm mượt này giống một đường trung bình động có trọng số giảm dần. Nếu chưa quen khái niệm này, bài SMA và EMA giải thích khá kỹ.
Trong đó: X là phần tăng (hoặc phần giảm) của phiên mới, bằng 0 nếu phiên đó không tăng (hoặc không giảm).
Hai trường hợp biên giúp hiểu công thức. Nếu cả 14 phiên đều tăng, trung bình giảm bằng 0 và RSI bằng 100. Nếu cả 14 phiên đều giảm, RSI bằng 0. Thực tế hiếm khi chạm hai đầu này.
Ví dụ tính RSI trên cổ phiếu HPG
Phiên 02/10/2026, HPG đóng cửa 20.050 đồng, bằng phiên trước. Trước phiên này, trung bình tăng đã làm mượt là 80,3 đồng và trung bình giảm là 159,6 đồng. Vì giá đứng yên, phần tăng và phần giảm của phiên đều bằng 0.
Áp dụng công thức Wilder, trung bình tăng mới bằng 80,3 nhân 13 chia 14, ra 74,6 đồng. Trung bình giảm mới bằng 159,6 nhân 13 chia 14, ra 148,2 đồng. RS bằng 74,6 chia 148,2, tức 0,503. RSI bằng 100 trừ 100 chia 1,503, ra 33,5.
Có một cách nhìn trực quan hơn. RSI chính là tỷ lệ phần trăm của trung bình tăng trong tổng trung bình tăng và giảm. Với HPG, 74,6 chia cho tổng 222,8 ra 33,5%. Nói cách khác, trong lực dao động gần đây, phần tăng chỉ chiếm khoảng một phần ba.
Nếu chỉ lấy trung bình cộng của 14 phiên gần nhất, kết quả hơi khác. Trong 14 phiên đó, HPG có 5 phiên tăng, 8 phiên giảm và 1 phiên đứng giá. Trung bình tăng là 75,0 đồng, trung bình giảm là 135,7 đồng, RSI ra 35,6. Chênh lệch đến từ việc Wilder vẫn giữ một phần ảnh hưởng của các phiên xa hơn. Vì vậy hai phần mềm dùng hai cách tính có thể hiện số khác nhau.
Chọn số nến: RSI 9, 14 hay 25
Số nến càng ít, RSI càng nhạy. ChartSchool ghi rằng RSI 10 ngày dễ chạm vùng quá mua, quá bán hơn RSI 20 ngày. Để xem mức chênh trên cổ phiếu Việt Nam, HODL.VN đo trên 7 mã HOSE gồm HPG, VNM, MBB, VIC, CTG, VHM và POW. Giai đoạn đo từ 30/09/2024 đến 02/10/2026, tổng cộng 3.290 phiên của cả 7 mã sau khi bỏ phần khởi tạo.
Cài đặt | Tỷ lệ phiên RSI trên 70 | Tỷ lệ phiên RSI dưới 30 |
|---|---|---|
RSI 9 | 14,8% | 5,9% |
RSI 14 | 10,6% | 2,3% |
RSI 25 | 6,6% | 0,9% |
RSI 9 báo quá mua nhiều hơn gấp đôi RSI 25 và báo quá bán nhiều hơn sáu lần. Đổi lại, nó cũng báo nhiều tín hiệu nhiễu hơn. RSI 25 ít khi chạm vùng cực, nên mỗi lần chạm thường đi kèm một biến động lớn.
Không có cài đặt nào đúng cho mọi người. Người giao dịch ngắn hạn hay dùng số nến ngắn để bắt nhịp nhanh. Người nắm giữ vài tuần đến vài tháng có thể giữ 14 hoặc dùng RSI trên biểu đồ tuần. Quan trọng là giữ một cài đặt đủ lâu để quen cách nó phản ứng với mã mình theo dõi.
Ba vùng đọc sức mạnh tương đối
Cách đọc phổ biến nhất chia RSI thành ba vùng. Trên 70 là quá mua, dưới 30 là quá bán, khoảng giữa là trung tính. Mốc 50 là đường trung tâm, cho biết phe nào đang nhỉnh hơn.
Constance Brown, được ChartSchool dẫn lại, bổ sung một cách đọc theo xu hướng. Trong xu hướng tăng, RSI 14 thường dao động từ 40 đến 90, vùng 40 đến 50 đóng vai trò hỗ trợ. Trong xu hướng giảm, RSI thường nằm từ 10 đến 60, vùng 50 đến 60 đóng vai trò kháng cự. Cách đọc này giúp tránh việc bán sớm chỉ vì RSI vượt 70 trong một xu hướng tăng mạnh.
Vì vậy, trước khi đọc con số RSI, hãy xác định xu hướng của giá. Bài xác định xu hướng giá cổ phiếu là bước nên làm trước. Sau đó RSI mới cho biết lực của xu hướng đang mạnh lên hay yếu đi.
Giới hạn cần biết của chỉ báo
RSI tính từ giá đóng cửa, nên trong phiên con số còn thay đổi. Một tín hiệu chỉ chắc chắn sau khi phiên đóng cửa. Chỉ báo cũng phụ thuộc chất lượng chuỗi giá. Nếu dữ liệu chưa điều chỉnh sau đợt chia cổ tức bằng cổ phiếu, RSI có thể rơi mạnh dù tài sản của người nắm giữ không đổi.
Ngoài ra, RSI đo động lượng của quá khứ gần. Nó không biết tin tức sắp tới hay dòng tiền lớn sắp vào. Vì vậy nên dùng RSI cùng đường xu hướng, khối lượng và các vùng giá quan trọng, thay vì coi một mốc số là lệnh mua bán. Muốn tự kiểm tra, bạn có thể tải file Excel lịch sử giá cổ phiếu và tính lại RSI theo bốn bước ở trên.
Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.