WiFi công cộng và rủi ro với tài khoản crypto

Độ khó: Người mới

WiFi công cộng ở sân bay, quán cà phê hay khách sạn tiện nhưng bạn không biết ai vận hành mạng đó. Một mạng giả mạo có thể lấy thông tin đăng nhập bạn tự nhập vào, gồm cả chìa khoá vào email và tài khoản sàn. Nội dung chỉ nhằm giải thích kiến thức, không phải khuyến nghị đầu tư.

Rủi ro nằm ở đâu

WiFi công cộng có hai nhóm rủi ro chính:

• Người vận hành mạng hoặc kẻ giả mạo mạng có thể xem, chặn hoặc chuyển hướng lưu lượng của bạn
• Những người dùng khác trong cùng mạng có thể dò thiết bị nếu thiết bị mở chia sẻ file hoặc dịch vụ không cần thiết

Nhiều trang web dùng HTTPS, tức nội dung giữa trình duyệt và máy chủ được mã hoá. HTTPS làm kẻ nghe lén khó đọc nội dung hơn, nhưng không ngăn bạn bị dẫn tới trang giả hay tự nhập thông tin vào trang đăng nhập của mạng.

Evil twin là gì

Evil twin (sinh đôi độc ác) là mạng WiFi do kẻ xấu dựng, đặt tên giống mạng thật hoặc tên hấp dẫn như "Free WiFi". Thiết bị của bạn có thể tự kết nối nếu đã từng nối với mạng cùng tên.

Sau khi kết nối, nạn nhân thường được chuyển tới một trang yêu cầu đăng nhập bằng email hoặc tài khoản mạng xã hội mới được dùng mạng. Thông tin gõ vào trang đó rơi vào tay kẻ dựng mạng. Cách này là một dạng phishing, xem phishing là gì.

Vụ thật: mạng giả ở sân bay

Ngày 28/06/2024, Cảnh sát Liên bang Úc (AFP) thông báo đã truy tố một người đàn ông bị cáo buộc dựng mạng WiFi miễn phí giả mạo để lấy dữ liệu cá nhân. Theo AFP, anh ta dùng thiết bị truy cập không dây xách tay tạo các mạng sao chép mạng hợp pháp.

Người kết nối bị chuyển tới trang giả yêu cầu đăng nhập bằng email hoặc mạng xã hội, và thông tin nhập vào bị lưu lại trong thiết bị của anh ta.

Điều tra bắt đầu từ tháng 04/2024, khi một hãng hàng không báo về một mạng WiFi đáng ngờ trên chuyến bay nội địa. Cảnh sát khám hành lý tại sân bay Perth ngày 19/04/2024 và thu giữ thiết bị, rồi bắt giữ ngày 08/05/2024 sau một lệnh khám xét tiếp theo.

Các mạng giả được xác định ở sân bay Perth, Melbourne và Adelaide, trên các chuyến bay nội địa và ở nơi liên quan tới nơi làm việc cũ của nghi phạm. Người này đối mặt chín tội danh tội phạm mạng. Phân tích dữ liệu thu giữ cho thấy hàng chục thông tin đăng nhập của người khác và các trang WiFi giả.

AFP cảnh báo thông tin bị lấy có thể làm lộ liên lạc trực tuyến, ảnh, video đã lưu hoặc thông tin ngân hàng. Với người dùng crypto, một địa chỉ email bị lấy là bước đầu để đặt lại mật khẩu tài khoản sàn.

Lời khuyên của AFP

Sau vụ việc, AFP đưa ra các khuyến nghị cho người dùng WiFi miễn phí:

• Không nhập thông tin cá nhân như email hay đăng nhập mạng xã hội để vào mạng miễn phí
• Dùng VPN uy tín để mã hoá dữ liệu
• Tắt chia sẻ file, tránh việc nhạy cảm như ngân hàng trên mạng công cộng, và chọn "quên mạng" sau khi dùng xong
• Tắt WiFi trước khi ra ngoài để thiết bị không tự kết nối với điểm phát
• Dùng cụm mật khẩu thay vì mật khẩu ngắn, không dùng lại mật khẩu, dùng trình quản lý mật khẩu và cập nhật phần mềm
• Nếu đã dùng WiFi miễn phí ở sân bay hay chuyến bay nội địa, hãy đổi mật khẩu và báo hoạt động đáng ngờ

Áp dụng cho người giữ crypto

Quy tắc ngắn gọn: việc quan trọng thì không làm trên mạng không phải của mình. Cụ thể:

Nếu phải xử lý việc gấp khi ở ngoài, bật điểm phát WiFi từ điện thoại của bạn, đặt mật khẩu mạnh. Dữ liệu di động giảm hẳn rủi ro mạng giả, dù không loại bỏ rủi ro từ phần mềm độc hại trên máy.

Khi dùng ví cứng, hãy đối chiếu địa chỉ và số tiền ngay trên màn hình thiết bị trước khi xác nhận. Cách này chặn được trường hợp trang web hiển thị thông tin bị sửa. Xem ví cứng là gì.

Thói quen bảo vệ chung

• Bật xác thực hai lớp cho email và sàn, xem 2FA cho tài khoản crypto
• Đăng xuất sau khi dùng và hiểu cách phiên đăng nhập bị lấy ở bài cookie là gì
• Cập nhật hệ điều hành và trình duyệt
• Xoá các mạng WiFi đã lưu mà bạn không còn dùng

Danh sách đầy đủ ở trang bảo mật tiền mã hóa.

Học tiếp trong khoá Crypto

Các bài học liên quan trong Khoá học Crypto của HODL.VN:

• Cách tự vệ trước lừa đảo crypto: 10 thói quen bảo vệ tiền
• KYC và 2FA: xác minh danh tính, khoá tài khoản sàn

Câu hỏi thường gặp