Phân tích cổ phiếu VTO Quý 4/2026: Lãi quý III giảm 44,6%, đội tàu chưa thay mới

Định giá cổ phiếu VTO Quý 4/2026 của CTCP Vận tải Xăng dầu Vitaco (HOSE: VTO), doanh nghiệp vận tải xăng dầu đường biển, bắt đầu từ hai con số trái chiều. Lợi nhuận sau thuế quý III là 15,6 tỷ đồng, giảm 44,6% so với cùng kỳ và thấp nhất trong bảy quý. Nhưng chín tháng 2026 đã đạt 125,0 tỷ đồng, tăng 59,8%.

Trong 125,0 tỷ này có 29,9 tỷ đồng hoàn nhập các khoản chi phí trích trước, ghi nhận sau kiểm toán báo cáo bán niên. Đồng thời 98,2% doanh thu đến từ các bên liên quan trong hệ thống Petrolimex, và phương tiện vận tải đã khấu hao 94,5% nguyên giá.

Giá đóng cửa phiên 04/11/2026 là 10.300 đồng, ứng với vốn hoá 822,6 tỷ đồng, thấp hơn tiền thuần 953,9 tỷ trên bảng cân đối. Bài đi từ lợi nhuận, khấu hao, đội tàu và tiền gửi sang cổ tức, so sánh cùng ngành, định giá và kỹ thuật.

Định giá cổ phiếu VTO: quy mô

Công ty Cổ phần Vận tải Xăng dầu Vitaco (VTO) niêm yết trên HOSE từ 09/10/2007 với 79,87 triệu cổ phiếu, vốn điều lệ 798,7 tỷ đồng và 512 lao động. Công ty có hai công ty con sở hữu 100% là Vitaco Sài Gòn và Vitaco Đà Nẵng. Cổ phiếu tự do chuyển nhượng 45,0%, nhà đầu tư nước ngoài nắm 3,98%.

Doanh thu thuần quý III là 306,1 tỷ đồng, tăng 2,4% so với cùng kỳ và giảm 7,0% so với quý II (329,0 tỷ). Chín tháng doanh thu 907,5 tỷ, tăng 7,7%, lãi gộp 257,7 tỷ, tăng 28,6%, biên gộp 28,4% so với 23,8%.

Lợi nhuận sau thuế năm 2025 là 121,4 tỷ đồng và năm 2024 là 110,8 tỷ, cao hơn mức 70,0 đến 75,6 tỷ của các năm 2020, 2022 và 2023. Chín tháng 2026 đã vượt cả năm 2025.

Đại hội cổ đông ngày 22/04/2026 thông qua kế hoạch 2026: tổng doanh thu và thu nhập khác 1.022,4 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 133,4 tỷ, lợi nhuận sau thuế 102,9 tỷ và cổ tức 10%. Mức thực hiện chín tháng:

• Lợi nhuận trước thuế 160,8 tỷ, bằng 120,6% kế hoạch.
• Lợi nhuận sau thuế 125,0 tỷ, bằng 121,5% kế hoạch.
• Doanh thu cộng thu nhập tài chính và thu nhập khác 948,4 tỷ, bằng 92,8% kế hoạch.

Lãi gộp tăng nhờ khấu hao giảm

Khấu hao tài sản cố định của Vitaco giảm từ 258,7 tỷ đồng năm 2022 xuống 123,2 tỷ năm 2025, và chín tháng 2026 chỉ còn 56,5 tỷ. Biên lãi gộp cùng kỳ tăng từ 16,6% lên 24,7% rồi 28,4%.

Khấu hao chiếm 21,9% doanh thu năm 2022 và 6,1% doanh thu quý III/2026. Chín tháng 2026 khấu hao giảm 44,6 tỷ so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận trước thuế tăng 60,1 tỷ.

Từ 2022 đến 2025 khấu hao giảm 135,5 tỷ đồng, lớn hơn mức tăng 83,5 tỷ của lãi gộp (từ 196,1 tỷ lên 279,6 tỷ). Dự án tàu mới, nếu thực hiện, sẽ đưa chi phí này trở lại mức cao hơn.

Lợi nhuận quý III đến từ đâu

Lợi nhuận trước thuế quý III của Vitaco là 21,1 tỷ đồng, giảm 41,6% so với 36,2 tỷ. Lãi gộp giảm 19,5 tỷ (từ 87,4 tỷ xuống 67,9 tỷ) vì giá vốn tăng 12,5% khi doanh thu chỉ tăng 2,4%.

Phân rã lãi gộp cho thấy doanh thu cao hơn thêm 2,1 tỷ đồng, còn biên gộp giảm từ 29,2% xuống 22,2% làm mất 21,5 tỷ, nhiều gấp 10,4 lần. Vitaco giải trình ngày 21/10/2026 rằng hai tàu dầu dừng hoạt động để sửa chữa lớn trong quý III, đồng thời giá nhiên liệu tăng làm chi phí hoạt động cao hơn.

Doanh thu vận tải quý III là 295,1 tỷ đồng, tăng 1,6%, nhưng biên lãi gộp vận tải chỉ còn 21,3% so với 28,9%. Tính chín tháng, biên vận tải vẫn cao hơn cùng kỳ: 27,9% so với 23,3%.

Theo yếu tố chi phí, quý III có ba khoản biến động mạnh:

• Nhiên liệu và vật liệu 86,5 tỷ đồng, tăng 19,2%.
• Chi phí bằng tiền khác 84,6 tỷ, tăng 67,7% (thêm 34,2 tỷ).
• Dịch vụ mua ngoài 22,3 tỷ, giảm 46,0%.

Lãi gộp trừ chi phí quản lý quý III còn 11,5 tỷ đồng, so với 33,5 tỷ cùng kỳ. Thu nhập tài chính 11,4 tỷ, tăng 107,6%, bằng 53,8% lợi nhuận trước thuế.

Hoàn nhập chi phí sau kiểm toán

Lợi nhuận sau thuế sáu tháng 2026 của Vitaco tăng từ 79,6 tỷ lên 109,4 tỷ đồng, thêm 29,9 tỷ (37,6%) giữa số trước và sau kiểm toán. Trong giải trình ngày 28/08/2026, Vitaco cho biết trước kiểm toán đã trích trước một số khoản chi phí sản xuất kinh doanh, nhưng sau soát xét các khoản này chưa đủ cơ sở ghi nhận theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, có hiệu lực từ 01/01/2026.

Vitaco đã hoàn nhập các khoản trích trước, nên lợi nhuận tăng tương ứng. Lợi nhuận sau thuế quý II/2026 theo số sau kiểm toán là 79,0 tỷ đồng, so với 49,1 tỷ tính từ số trước kiểm toán.

Khoản hoàn nhập chiếm 23,9% lợi nhuận sau thuế chín tháng 125,0 tỷ đồng. Bỏ khoản này, lợi nhuận chín tháng là 95,1 tỷ, vẫn cao hơn 21,6% so với 78,2 tỷ cùng kỳ.

Theo yếu tố chi phí, chín tháng nhân công tăng 50,5 tỷ đồng (+27,4%) và nhiên liệu tăng 27,5 tỷ (+12,4%), trong khi khấu hao giảm 44,6 tỷ (−44,2%). Chi phí quản lý tăng 18,1% lên 131,3 tỷ.

Lợi nhuận trước thuế chín tháng tăng 60,1 tỷ đồng lên 160,8 tỷ. Các khoản đóng góp:

• Biên lãi gộp tăng cộng 42,0 tỷ, doanh thu tăng cộng 15,3 tỷ.
• Thu nhập tài chính cộng 12,0 tỷ (lên 34,1 tỷ), chi phí tài chính giảm cộng 4,5 tỷ.
• Lợi nhuận khác cộng 6,5 tỷ.
• Chi phí quản lý trừ 20,2 tỷ.

Đội tàu cũ chưa thay mới

Phương tiện vận tải của Vitaco có nguyên giá 4.167,6 tỷ đồng, hao mòn luỹ kế 3.939,9 tỷ (94,5%) và giá trị còn lại 227,7 tỷ. Chín tháng 2026 Vitaco không chi mua sắm tài sản cố định.

Đại hội cổ đông 2026 duyệt tiếp dự án mua một tàu dầu MR trọng tải không quá 50.000 DWT, tuổi dưới 8 năm, tổng mức đầu tư tới 56 triệu USD chưa gồm thuế phí, bằng vốn tự có và vay. Mục tiêu là thay các tàu đã thanh lý trong giai đoạn 2026 đến 2027.

Báo cáo của hội đồng quản trị cho biết dự án chưa thực hiện trong năm 2025 vì giá tàu cao hơn dự kiến và điều kiện giao tàu của đối tác chưa thuận lợi. Định hướng 2026 đến 2031 gồm lập lộ trình loại dần tàu già.

Từ 01/06/2026 xăng sinh học thay xăng khoáng, nên đội tàu chở hàng trong nước cũng phải nâng cấp và chuyển đổi để tương thích. Khấu hao thấp hiện nay phản ánh đội tàu đã khấu hao gần hết, không phải chi phí của tàu mới.

Doanh thu từ nhóm Petrolimex

Doanh thu của Vitaco từ bên liên quan chín tháng là 890,8 tỷ đồng, bằng 98,2% doanh thu thuần (99,0% cùng kỳ). Riêng quý III là 295,2 tỷ, bằng 96,4%.

Các hợp đồng khung thời hạn một năm, gia hạn hằng năm, theo tờ trình giao dịch bên liên quan trình đại hội cổ đông:

• Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam: vận chuyển xăng dầu đường biển.
• Tổng công ty Vận tải thủy Petrolimex: thuê định hạn tàu viễn dương, quản lý tàu Vân Phong 1 và đại lý tàu biển.

Dịch vụ vận tải là 878,3 tỷ đồng, 96,8% doanh thu chín tháng, dịch vụ khác 29,2 tỷ. Phải thu khách hàng cuối quý III là 75,0 tỷ so với 52,3 tỷ đầu năm, trong đó Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam 40,4 tỷ và Tổng công ty Vận tải thủy Petrolimex 30,5 tỷ.

Tiền gửi và nợ vay

Tiền, tương đương tiền và tiền gửi ngắn hạn của Vitaco là 1.024,8 tỷ đồng, bằng 63,8% tổng tài sản 1.606,2 tỷ. Vay và nợ thuê tài chính chỉ 70,9 tỷ, nhỏ hơn 14,5 lần.

Từ đầu năm Vitaco chuyển 640,4 tỷ đồng sang tiền gửi có kỳ hạn trên 3 tháng, nên tiền và tương đương tiền còn 384,5 tỷ so với 986,4 tỷ. Vay giảm từ 147,0 tỷ xuống 70,9 tỷ nhờ trả gốc 75,8 tỷ trong chín tháng.

Tiền gửi tập trung ở ba ngân hàng theo thuyết minh:

• Vietcombank 697,0 tỷ đồng (68,0%).
• Ngân hàng Thịnh vượng và Phát triển 206,1 tỷ (20,1%).
• VietinBank 120,0 tỷ (11,7%).

Tiền thuần là 953,9 tỷ đồng (1.024,8 tỷ trừ vay 70,9 tỷ), bằng 116% vốn hoá, tương đương 11.944 đồng mỗi cổ phiếu. Dòng tiền kinh doanh chín tháng 170,5 tỷ, so với 179,0 tỷ cùng kỳ.