Kết quả kinh doanh xây dựng quý 3/2026: bỏ VCG, lãi ngành tăng 16,2%

Trong kết quả kinh doanh xây dựng quý 3/2026, lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ ở 50 mã xây dựng đạt 2.829 tỷ đồng, giảm 48,1% so với quý 3/2025. Gần như toàn bộ mức giảm đến từ VCG, nơi lợi nhuận rơi từ 3.282 tỷ xuống 306 tỷ đồng vì quý 3/2025 có 3.186 tỷ đồng thu nhập tài chính; bỏ VCG, 49 mã còn lại tăng 16,2%, từ 2.170 tỷ lên 2.523 tỷ đồng.

Bài này đọc dòng kết quả kinh doanh để trả lời: lợi nhuận ngành đến từ đâu khi không còn khoản tài chính của VCG, và mã nào tăng nhờ doanh thu, nhờ biên gộp hay đi lùi vì chi phí. Nhóm thiết bị điện (14 mã) đọc riêng ở mục GEE và GEX. Bức tranh toàn thị trường nằm ở bài kết quả kinh doanh quý 3/2026.

Bức tranh chung

Nhóm xây dựng trong bài gồm 50 mã có BCTC cả hai kỳ: 44 mã của trang Kết quả kinh doanh cộng CTD, HHV, S55, S99, SCG và SJE, sáu mã công bố từ 31/10 đến 02/11. Số toàn nhóm tính trên lợi nhuận cổ đông mẹ; C4G chưa được phân ngành trong dữ liệu nên chỉ đọc cùng nhóm ở mục hạ tầng.

Dẫn đầu là REE với 788 tỷ đồng (+16,9%), sau đó là VCG (306 tỷ đồng), CTD (305 tỷ đồng), PC1 (258 tỷ đồng) và SCG (210 tỷ đồng). Doanh thu thuần của nhóm tăng 24,4% lên 40.893 tỷ đồng, lãi gộp tăng 21,1%, biên gộp giảm từ 15,7% xuống 15,3%.

Đến 03/11 còn 17 mã xây dựng và MBG (thiết bị điện) chưa có BCTC quý 3 trong dữ liệu dù hạn là 30/10. Lớn nhất là HUT, quý 3/2025 lãi 303 tỷ đồng, và FCN (15 tỷ đồng); hai mã này chưa nằm trong số liệu nào của bài.

VCG: thu nhập tài chính biến mất

Lãi của VCG giảm 90,7% vì một dòng duy nhất: thu nhập tài chính. Dòng này là 3.186 tỷ đồng ở quý 3/2025, so với 47 tỷ và 71 tỷ ở hai quý đầu năm 2025 và 220 tỷ đồng ở quý 3/2026. Nó chiếm 90,8% lợi nhuận trước thuế cùng kỳ (3.510 tỷ đồng) và không lặp lại ở quý nào trong bảy quý.

Dữ liệu BCTC không tách chi tiết trong thu nhập tài chính nên bài chỉ nêu quy mô; cách đọc khoản đột biến nằm ở bài lợi nhuận bất thường. Phần còn lại của VCG cũng yếu hơn: doanh thu thuần giảm 25,6% xuống 3.296 tỷ đồng, lãi gộp giảm 28,2% từ 611 tỷ xuống 439 tỷ đồng. Bỏ thu nhập tài chính, lợi nhuận trước thuế của VCG giảm 31,4%, từ 323 tỷ xuống 222 tỷ đồng. Chín tháng, lãi VCG đạt 878 tỷ so với 3.689 tỷ đồng cùng kỳ.

Trên cả nhóm, lợi nhuận trước thuế giảm 2.481 tỷ đồng (6.510 tỷ xuống 4.029 tỷ). Thu nhập tài chính của VCG trừ 2.966 tỷ đồng, trong khi lãi gộp toàn nhóm cộng 1.093 tỷ đồng và chi phí tài chính trừ 435 tỷ đồng.

Bỏ VCG, ai tăng nhờ gì

Bỏ VCG, doanh thu 49 mã tăng 32,2% và lãi gộp tăng 27,8%, nên biên gộp giảm nhẹ từ 16,0% xuống 15,5%. Lợi nhuận trước thuế tăng 19,6% (3.000 tỷ lên 3.587 tỷ đồng), nhưng riêng lãi vay tăng 29,3% (1.646 tỷ lên 2.128 tỷ đồng): lãi vay hấp thụ 38,1% phần lãi gộp tăng thêm. Cách đọc biên gộp nằm ở bài biên lợi nhuận gộp.

Các mã lớn tăng bằng những cách khác nhau. Lãi REE tăng nhờ quy mô: doanh thu +28,1% lên 3.270 tỷ đồng, lãi 674 tỷ lên 788 tỷ đồng dù biên gộp từ 36,5% xuống 33,3%. Ở CTD, doanh thu tăng 51,2% (lên 11.269 tỷ đồng) nhưng lãi chỉ tăng 3,6%, từ 295 tỷ lên 305 tỷ đồng, vì biên gộp chỉ từ 4,3% lên 5,0%. Lãi SCG gấp 2,9 lần (72 tỷ lên 210 tỷ đồng) khi doanh thu tăng 122,2% và biên gộp từ 7,4% lên 13,8%.

Ở PC1, lãi cổ đông mẹ giảm 14,3% (301 tỷ xuống 258 tỷ đồng) trong khi lãi cả công ty tăng 5,6% (394 tỷ lên 416 tỷ đồng); chênh lệch nằm ở phần chia cho cổ đông thiểu số. Ở L10, lãi từ 13 tỷ lên 111 tỷ đồng nhờ biên gộp vọt từ 9,7% lên 37,1% (quý 2/2026 là 14,6%); dữ liệu không tách nguyên nhân nên chưa thể coi là mức bền vững.

Hạ tầng: doanh thu tăng, biên giảm

Bốn trên năm mã hạ tầng tăng doanh thu, nhưng cả năm đều có biên gộp thấp hơn cùng kỳ. Doanh thu DPG tăng 57,7%, LCG 53,7%, HHV 22,0% và C4G 18,5%; chỉ VCG giảm 25,6%. Mã còn lại của nhóm là FCN, chưa công bố.

Ở C4G, biên gộp từ 15,1% xuống 9,8% và chi phí quản lý tăng từ 19 tỷ lên 31 tỷ đồng nên lãi giảm 89,2% còn 4,5 tỷ đồng dù doanh thu tăng. Ở LCG, lãi gộp thêm 25 tỷ đồng nhưng lãi vay (21 tỷ lên 30 tỷ đồng) và chi phí quản lý (5 tỷ lên 16 tỷ đồng) lấy gần hết, lãi đi ngang ở 40 tỷ đồng. Lãi DPG tăng 53,8% (72 tỷ lên 111 tỷ đồng) vì doanh thu tăng gần 58%, bù cho biên gộp từ 11,5% xuống 9,8%.

Thiết bị điện: GEE và GEX

Thiết bị điện (14 mã) giảm 49,3%, từ 2.517 tỷ xuống 1.276 tỷ đồng, và hai mã GEE, GEX chiếm toàn bộ mức giảm. Hai mã này giảm 1.346 tỷ đồng, trong khi 12 mã còn lại tăng từ 151 tỷ lên 255 tỷ đồng, lớn nhất là RAL (81 tỷ lên 120 tỷ đồng) và SAM (12 tỷ lên 41 tỷ đồng).

Với GEE, lãi cổ đông mẹ giảm 55,6% (1.744 tỷ xuống 774 tỷ đồng) vì thu nhập tài chính quý 3/2025 là 1.563 tỷ đồng, so với 32 tỷ, 38 tỷ và 82 tỷ ở các quý khác của năm 2025 và 76–124 tỷ đồng ở ba quý năm 2026. Phần lõi tăng: doanh thu thuần +50,1% lên 9.672 tỷ đồng, lãi gộp +32,1% dù biên gộp từ 16,6% xuống 14,6%. Bỏ toàn bộ thu nhập tài chính, lợi nhuận trước thuế tăng từ 640 tỷ lên 889 tỷ đồng (+38,9%).

Ở GEX, lãi cả công ty tăng nhưng lãi cổ đông mẹ giảm. Lãi gộp tăng 51,6% lên 2.778 tỷ đồng nhưng chi phí tài chính tăng từ 427 tỷ lên 1.024 tỷ đồng nên lợi nhuận trước thuế chỉ tăng 5,0%. Lãi sau thuế cả công ty tăng 12,9% lên 882 tỷ đồng, nhưng phần của cổ đông thiểu số từ 159 tỷ lên 636 tỷ đồng, nên lãi cổ đông mẹ giảm 60,5% còn 246 tỷ đồng (quý 2/2026 là 540 tỷ đồng).

Giá cổ phiếu sau BCTC

Lãi tăng không bảo đảm giá tăng. Trong 54 mã có số liệu giá, 27 mã lãi tăng thì 15 mã giảm giá và 11 mã kém VN-Index cùng khoảng; 27 mã còn lại lãi không tăng thì 19 mã giảm giá. Giá tính từ phiên liền trước ngày công bố đến đóng cửa 02/11/2026.

Khoản đã biết thì giá không phạt thêm. Lãi của VCG giảm 90,7% mà giá chỉ giảm 1,3% khi VN-Index cùng khoảng giảm 2,6%; GEE giảm 12,8% và GEX giảm 9,8% khi VN-Index giảm 3,6%, sâu nhất trong 19 mã vốn hoá từ 600 tỷ đồng. Lãi MST gấp đôi (5,3 tỷ lên 10,7 tỷ đồng) nhưng giá giảm 4,3% trong lúc VN-Index tăng 1,1%; lãi PAC tăng 52,8% và giá giảm 5,0%.

Với THD, lãi giảm 79,6% (23,7 tỷ xuống 4,8 tỷ đồng) trong khi vốn hoá 34.688 tỷ đồng, giá giảm 1,2% khi VN-Index giảm 1,8%. Giá CTD (công bố 31/10) giảm 0,3% từ phiên 30/10 đến 02/11 khi VN-Index giảm 1,8%; giá HHV giảm 1,4% cùng khoảng.

Kết luận

Quý 3/2026 cho thấy lợi nhuận xây dựng giảm vì một khoản tài chính của quý cùng kỳ, không phải vì hoạt động xây dựng kém đi: bỏ VCG, doanh thu 49 mã tăng 32,2% và lợi nhuận tăng 16,2%. Phần tăng mỏng hơn doanh thu vì biên gộp giảm nhẹ và lãi vay tăng gần 30%, và nó đến từ vài mã lớn như REE, SCG, HHV chứ không phải cả nhóm.

Điểm cần đọc ở từng mã là dòng nào giải thích lợi nhuận: thu nhập tài chính ở VCG và GEE, phần chia cho cổ đông thiểu số ở GEX và PC1, biên gộp ở nhóm hạ tầng. Giá VCG gần như không đổi trước khoản giảm 90,7%, còn GEE và GEX bị bán mạnh hơn mặt bằng chung.