Backlog đơn hàng là gì

Backlog đơn hàng là gì? Đó là tổng giá trị các đơn hàng hoặc hợp đồng doanh nghiệp đã ký nhưng chưa ghi nhận thành doanh thu, vì chưa giao hàng hoặc chưa thi công xong. Backlog cho biết doanh nghiệp còn bao nhiêu công việc đã chắc chắn trong các kỳ tới.

Công thức backlog đơn hàng

Backlog được cập nhật theo từng kỳ:

Trong đó: đơn hàng mới là giá trị hợp đồng ký thêm trong kỳ, doanh thu ghi nhận lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh. Hợp đồng bị huỷ hoặc điều chỉnh giá được cộng trừ thêm vào.

Hai tỷ số giúp đọc backlog:

Độ phủ nhân 12 cho số tháng doanh thu đã có hợp đồng, nếu tốc độ ghi nhận giữ như bốn quý gần nhất.

Ví dụ backlog đơn hàng của CTD

Cổ phiếu CTD của doanh nghiệp xây dựng có BCTC hợp nhất kỳ Q2/2026, dữ liệu đến 27/10/2026. Doanh thu thuần là số thật từ kho dữ liệu của HODL.VN. Backlog và đơn hàng mới là giả định, vì báo cáo tài chính không có hai số này.

Doanh thu thuần bốn quý từ Q3/2025 đến Q2/2026 là 7.451,8, 10.007,2, 6.409,4 và 10.471,2 tỷ đồng, cộng được 34.339,6 tỷ đồng. Doanh thu Q2/2026 cao hơn Q2/2025 là 8.237,2 tỷ đồng khoảng 27,1%.

Giả định backlog đầu quý II/2026 là 50.000 tỷ đồng. Hai kịch bản ký đơn mới trong quý:

Ở kịch bản A, backlog dày lên dù doanh thu vừa tăng mạnh. Ở kịch bản B, doanh nghiệp vẫn còn 16,6 tháng công việc, nhưng backlog đang cạn dần vì đơn mới không bù được doanh thu ghi nhận. Cùng một quý có doanh thu như nhau, hai kịch bản cho hai triển vọng khác nhau.

Cách đọc backlog

Backlog dày cho thấy doanh thu những kỳ tới có cơ sở, nhất là ở ngành thi công, đóng tàu, nội thất và thiết bị, nơi hợp đồng kéo dài nhiều quý. Nhưng backlog chỉ là doanh thu tương lai, chưa phải lợi nhuận. Hợp đồng ký giá thấp có thể cho biên lợi nhuận gộp mỏng.

Hãy xem backlog theo xu hướng. Book-to-bill lớn hơn 1 liên tục nhiều quý cho thấy đơn mới theo kịp. Dưới 1 liên tục nghĩa là doanh nghiệp đang ăn dần phần việc đã có.

Cũng nên hỏi tốc độ chuyển backlog thành doanh thu. Backlog lớn nhưng dự án chậm tiến độ thì doanh thu bị đẩy xuống kỳ sau.

Giới hạn của backlog

Thứ nhất, không có chuẩn. Có doanh nghiệp chỉ tính hợp đồng đã ký, có nơi cộng cả gói thầu đã trúng nhưng chưa ký. So hai doanh nghiệp phải đọc kỹ định nghĩa mỗi bên.

Thứ hai, đơn hàng có thể huỷ hoặc dời. Hợp đồng có điều khoản phạt thì chắc chắn hơn hợp đồng khung chỉ nêu dự kiến.

Thứ ba, doanh nghiệp ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm không có khái niệm này. Doanh nghiệp bán lẻ bán tại cửa hàng cũng không có backlog đáng kể.

Thứ tư, backlog tính theo giá trị hợp đồng, còn dòng tiền đến sau. Cần đọc cùng khoản phải thu và tiền người mua trả trước để biết tiền về lúc nào.

Câu hỏi thường gặp