Chỉ số PMI là gì

PMI là gì? Đó là chỉ số quản trị mua hàng, đo sức khỏe ngành sản xuất qua khảo sát hằng tháng các nhà quản lý mua hàng. Điểm trên 50 cho biết hoạt động sản xuất mở rộng so với tháng trước, dưới 50 là thu hẹp.

Công thức PMI là gì

Mỗi tháng, một tổ chức khảo sát hỏi các nhà quản lý mua hàng của nhóm doanh nghiệp sản xuất. Với từng câu, họ chọn tăng, không đổi hoặc giảm so với tháng trước. Chỉ số của mỗi thành phần được tính như sau:

Trong đó: tỷ lệ tính theo phần trăm số doanh nghiệp trả lời. Nếu mọi doanh nghiệp trả lời không đổi, chỉ số bằng 50.

PMI chung là trung bình có trọng số của năm chỉ số thành phần:

Trong đó: ĐH là đơn hàng mới, SL là sản lượng, VL là việc làm, GH là chỉ số thời gian giao hàng của nhà cung cấp, TK là tồn kho hàng mua. Riêng giao hàng được lấy theo 100 trừ GH, vì giao hàng chậm đi thường báo hiệu cầu mạnh lên.

PMI của Việt Nam do S&P Global biên soạn. Dữ liệu công bố thường đã điều chỉnh yếu tố mùa vụ.

Kiểm nhanh PMI là gì: ngưỡng 50

PMI trên 50 và tăng dần cho thấy sản xuất đang mở rộng. PMI dưới 50 là thu hẹp. Chuỗi nhiều tháng trên 50 thường đi cùng đơn hàng và việc làm cải thiện.

Hai điều cần nhớ. Thứ nhất, PMI đo thay đổi so với tháng trước, nên PMI 49 nghĩa là sản xuất giảm nhẹ so với tháng trước, không phải thấp ở mức tuyệt đối. Thứ hai, mức 50,2 và 49,8 chỉ khác nhau 0,4 điểm, nằm trong sai số khảo sát, không nên coi là hai trạng thái khác hẳn.

PMI là chỉ báo sớm vì công bố đầu tháng sau. Số liệu thống kê chính thức thường ra muộn hơn.

Bài liên quan

Các ngành sản xuất chịu chu kỳ có ví dụ ở chu kỳ ngành thép và chu kỳ ngành xây dựng. Cách định giá theo từng ngành nằm ở P/E theo ngành. Chỉ số thị trường chung được giải thích ở bài học VN-Index là gì. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Chấm điểm PMI giả định

Số liệu khảo sát PMI của Việt Nam không có trong kho dữ liệu của HODL.VN (đã tra chuỗi chỉ báo và lịch sự kiện), nên bảng dưới là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính. Với giao hàng, cột tăng là tỷ lệ doanh nghiệp báo giao nhanh hơn.

Chỉ số đơn hàng mới là 38 + 0,5 × 28 = 52,0. Giao hàng nhanh hơn là dấu hiệu cầu yếu, nên chỉ số 53,0 được đảo thành 100 − 53,0 = 47,0.

PMI = 0,30 × 52,0 + 0,25 × 51,0 + 0,20 × 50,0 + 0,15 × 47,0 + 0,10 × 48,0 = 15,60 + 12,75 + 10,00 + 7,05 + 4,80 = 50,2. Ví dụ này cho kết quả trên 50 một chút, tức sản xuất nhích lên.

Khi giao hàng chậm làm PMI tăng

Giữ nguyên bốn thành phần còn lại, giả sử chuỗi cung ứng tắc nghẽn. Có 50% doanh nghiệp báo giao hàng chậm hơn, 30% không đổi và 20% nhanh hơn. Chỉ số giao hàng khi đó là 20 + 0,5 × 30 = 35,0, đảo thành 65,0.

PMI mới tăng thêm 0,15 × (65,0 − 47,0) = 2,7 điểm, lên 52,9. Không có đơn hàng hay sản lượng nào tốt hơn. Đây là lý do cần đọc từng thành phần chứ không chỉ nhìn con số chung.

PMI và sản xuất công nghiệp

Để thấy PMI khác dữ liệu thật ở đâu, hãy xem chỉ số sản xuất công nghiệp IIP của Việt Nam, gốc 2015 bằng 100, trong dữ liệu HODL.VN, cập nhật đến tháng 08/2026. Bảng dùng hai năm trọn vẹn. IIP đo mức sản xuất, còn PMI chỉ đo hướng đi.

IIP gốc chưa điều chỉnh mùa vụ nên tháng Tết nổi rõ. Tháng 02/2024 IIP là 128,30, giảm 17,75% so với tháng 01, rồi bật lên 155,50 ở tháng 03. Một chỉ số điều chỉnh mùa vụ như PMI sẽ ít bị lệch kiểu này.

Giới hạn của PMI

Thứ nhất, mẫu khảo sát chỉ gồm một nhóm doanh nghiệp sản xuất. Ngành dịch vụ, xây dựng và nông nghiệp không có trong PMI sản xuất.

Thứ hai, PMI là ý kiến, không phải số đo. Câu trả lời tăng một chút và tăng rất mạnh có cùng trọng số.

Thứ ba, ví dụ trong bài hoàn toàn giả định. Khi dùng PMI thật, hãy tra số công bố mới nhất và đọc kèm bảng thành phần.

Câu hỏi thường gặp