Chu kỳ ngành xây dựng: chạy sau bất động sản và theo giải ngân đầu tư công
Nội dung bài7 phần
Chu kỳ ngành xây dựng: chạy sau bất động sản và theo giải ngân đầu tư công
Chu kỳ ngành xây dựng không tự sinh ra. Nó là bản sao chậm nhịp của hai thứ khác: vốn đầu tư công được giải ngân và lượng dự án bất động sản được khởi công.
Hiểu độ trễ giữa ba lớp đó giúp bạn không vào sai nhịp. Bài này đo độ trễ bằng số thật và chỉ bốn chỉ báo nên theo. Dữ liệu đến 02/10/2026.
Chu kỳ ngành xây dựng chạy sau gì
Chuỗi truyền dẫn có bốn chặng, và mỗi chặng mất vài quý.
Chặng một là vốn được phân bổ. Với hạ tầng là kế hoạch đầu tư công được giao. Với dân dụng là chủ đầu tư thu xếp xong vốn vay và bán hàng.
Chặng hai là thủ tục. Giải phóng mặt bằng, giấy phép, đấu thầu. Chặng này dài nhất và khó dự đoán nhất.
Chặng ba là ký hợp đồng. Lúc này nhà thầu mới có việc, nhưng doanh thu vẫn chưa xuất hiện.
Chặng bốn là thi công. Nhà thầu ghi doanh thu theo tiến độ, nên doanh thu chỉ bật lên khi máy đã chạy trên công trường.
Từ chặng một tới chặng bốn thường mất bốn tới tám quý. Đó là lý do cổ phiếu nhà thầu hay tăng trước khi báo cáo đẹp, rồi đi ngang khi báo cáo đẹp thật.
Chân một: giải ngân đầu tư công
Chân này đo được. Bộ Tài chính công bố số giải ngân hàng tháng, nên bạn có một chỉ báo cập nhật đều.
Kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ giao là 1.022.607 tỷ đồng. Trong đó vốn ngân sách trung ương 372.380,4 tỷ và vốn ngân sách địa phương 650.226,6 tỷ.
Tính cả vốn địa phương bổ sung, tổng kế hoạch giao đến thời điểm báo cáo là 1.204.283,5 tỷ đồng.
Luỹ kế giải ngân đến hết ngày 30 tháng 9 năm 2026 là 642.961,6 tỷ đồng, đạt 62,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả này cao hơn 12,9 điểm % và cao hơn 202.559,3 tỷ đồng về số tuyệt đối.
Hai cấp vốn chạy khác nhau. Vốn ngân sách trung ương giải ngân 44,1%, vốn ngân sách địa phương 73,6%. Nhà thầu làm dự án trung ương vì thế đợi lâu hơn.
Nhịp trong năm cũng lệch. Quý 1 luôn thấp vì kế hoạch mới giao và nghỉ Tết. Quý 4 luôn cao vì áp lực hoàn thành kế hoạch năm.
Chân hai: bất động sản chạy trước
Chân này khó đo hơn nhưng quan trọng với nhóm thi công dân dụng. Nhà thầu dân dụng chỉ có việc khi chủ đầu tư dám khởi công.
Thứ tự xuất hiện là: thanh khoản thị trường nhà ở tốt lên, chủ đầu tư bán được hàng, chủ đầu tư thu xếp vốn, rồi mới khởi công.
Nghĩa là cổ phiếu chủ đầu tư bất động sản phản ứng trước, cổ phiếu nhà thầu phản ứng sau. Nhà thầu cũng rơi sau khi chu kỳ đi xuống.
Có một chỗ an ủi cho nhà thầu. Khi thị trường nhà ở xấu, phần hợp đồng đã ký vẫn phải thi công tiếp, nên doanh thu không rơi ngay. Nhưng biên lợi nhuận mỏng đi vì cạnh tranh giá thầu.
Chu kỳ ngành xây dựng trên số liệu
Bảng dưới lấy tốc độ tăng doanh thu bốn quý tới quý 2/2026 so với bốn quý liền trước.
Mã | Doanh thu bốn quý (tỷ đồng) | Tăng so bốn quý trước | Biên lãi gộp |
|---|---|---|---|
FCN | 5.928 | +44,8% | 13,0% |
CTD | 34.340 | +38,0% | 4,2% |
DPG | 5.170 | +33,9% | 13,5% |
PC1 | 12.496 | +30,5% | 21,5% |
HUT | 42.911 | +26,7% | 10,7% |
HHV | 3.997 | +14,6% | 45,0% |
VCG | 16.349 | +13,6% | 11,8% |
CII | 3.119 | +8,4% | 55,5% |
C4G | 2.899 | −13,1% | 13,6% |
Nguồn: BCTC hợp nhất FCN, CTD, DPG, PC1, HUT, HHV, VCG, CII, C4G · HODL.VN
Trung vị tăng trưởng nhóm là 26,7%. Bảy trong chín mã tăng hai chữ số. Đây là dấu hiệu của một pha mở rộng, không phải một pha co lại.
Ngành xây dựng trong thống kê quốc gia cũng nói vậy. Giá trị tăng thêm ngành xây dựng chín tháng năm 2026 tăng 12,22% so với cùng kỳ, đóng góp 8,23% vào tốc độ tăng tổng giá trị tăng thêm toàn nền kinh tế.
Nhưng không phải mã nào cũng cùng nhịp. Tập đoàn CIENCO4 giảm 13,1% trong khi cả nhóm tăng. Chu kỳ ngành thuận không cứu được một doanh nghiệp hết việc.
Độ trễ làm nhà đầu tư vào sai nhịp
Sai lầm phổ biến nhất là mua cổ phiếu nhà thầu khi báo cáo đã đẹp. Lúc đó giá đã phản ánh phần lớn chu kỳ.
Sai lầm thứ hai là bán khi một quý xấu. Nhà thầu có mùa vụ nặng, nên một quý thấp không nói gì.
Sai lầm thứ ba là coi tin khởi công dự án lớn là tin lợi nhuận ngay. Từ khởi công tới doanh thu còn vài quý. Từ doanh thu tới tiền về còn vài quý nữa.
Cách tránh là tách hai câu hỏi. Câu thứ nhất: chu kỳ đang ở pha nào, đo bằng giải ngân và khởi công. Câu thứ hai: doanh nghiệp này có bắt được pha đó không, đo bằng lượng việc đã ký và vốn ứng trước.
Theo chu kỳ ngành xây dựng
Bốn chỉ báo dưới là bộ tôi theo, xếp theo thứ tự xuất hiện sớm tới muộn.
- Luỹ kế giải ngân đầu tư công hàng tháng và tỷ lệ so kế hoạch, công bố bởi Bộ Tài chính.
- Lượng việc đã ký mà doanh nghiệp công bố, chia cho doanh thu bốn quý.
- Người mua trả tiền trước trên bảng cân đối quý, vì nó phình trước doanh thu.
- Doanh thu bốn quý và biên lãi gộp, vì đây là kết quả cuối, xuất hiện muộn nhất.
Chỉ báo một và hai nói về tương lai. Chỉ báo bốn nói về quá khứ. Nhiều người chỉ đọc chỉ báo bốn rồi kết luận về tương lai.
Biên lãi gộp là chỗ kiểm tra chất lượng pha mở rộng. Khối lượng tăng mà biên mỏng đi nghĩa là các nhà thầu đang giành việc bằng giá. Khi đó doanh thu đẹp không thành lợi nhuận.
Muốn ôn lại cách nhìn thời điểm vào, xem bốn yếu tố quyết định thời điểm xuống tiền. Thuật ngữ trong thuyết minh tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính.
Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 21/10/2026
Bắt đầu đầu tư
Mở tài khoản chứng khoán
Đặt lệnh, theo dõi danh mục và nhận cổ tức trên một ứng dụng. Mở trực tuyến, không cần ra quầy.