Nợ xấu (NPL) là gì

Nợ xấu là gì? Nợ xấu (NPL, non-performing loan) là các khoản vay thuộc nhóm 3, 4 và 5 theo phân loại nợ của Ngân hàng Nhà nước. Đó là khoản vay mà khách hàng khó hoặc không trả được. Tỷ lệ nợ xấu bằng nợ xấu chia tổng dư nợ cho vay.

Con số nợ xấu của ACB

Cổ phiếu ACB có báo cáo tài chính hợp nhất quý II/2026, dữ liệu đến ngày 30/06/2026. Dữ liệu chỉ ghi tỷ lệ nợ xấu công bố. Vì vậy số dư nợ xấu dưới đây là ước tính, bằng tỷ lệ nhân dư nợ.

Trong một quý, dư nợ tăng 5,2%. Nợ xấu ước tăng 800,8 tỷ đồng, tức 11,7%, nhanh hơn dư nợ gấp hơn hai lần. Vì vậy tỷ lệ nhích lên từ 0,97% lên 1,03%. Đây là chuyển động đáng theo dõi, dù mức tuyệt đối vẫn thấp.

Nợ xấu là gì: nhóm nợ

Ngân hàng chia dư nợ thành năm nhóm theo mức độ rủi ro.

Điều kiện chi tiết từng nhóm, như số ngày quá hạn, nằm trong thông tư hiện hành của Ngân hàng Nhà nước. Nhìn chung nhóm 3 trở đi là khoản quá hạn từ 90 ngày, hoặc bị đánh giá là khó thu hồi.

Cách tính tỷ lệ nợ xấu là gì

Mẫu số là dư nợ gộp, chưa trừ dự phòng. Trong báo cáo tài chính, đó là dòng "Cho vay khách hàng" trước khi trừ dòng dự phòng.

Bài liên quan

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cho biết dự phòng đã đủ đỡ phần nợ xấu hay chưa. Cách đọc các dòng tín dụng và dự phòng nằm ở bài đọc báo cáo tài chính ngân hàng. Chu kỳ tín dụng ảnh hưởng nợ xấu nằm ở chu kỳ tín dụng. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Tỷ lệ nợ xấu cao hay thấp

Tỷ lệ nợ xấu thấp nghĩa là phần lớn khoản vay đang được trả đúng hạn. Tỷ lệ cao nghĩa là ngân hàng phải trích dự phòng nhiều và khó thu hồi vốn. Bảng dưới là tỷ lệ công bố tại quý II/2026.

Khác biệt phản ánh cơ cấu cho vay, khẩu vị rủi ro và lịch sử xử lý nợ của từng ngân hàng. Xu hướng qua các quý quan trọng hơn một con số đứng riêng. Nợ nhóm 2 tăng là tín hiệu sớm vì nhiều khoản sau đó rơi vào nhóm 3.

Sai lầm hay gặp

Thứ nhất, xoá nợ làm tỷ lệ đẹp hơn. Giả định ACB dùng dự phòng xoá 1.000 tỷ đồng nợ xấu, đây là giả định minh hoạ. Cả nợ xấu và dư nợ cùng giảm 1.000 tỷ đồng, tỷ lệ còn 0,89%. Rủi ro đã xảy ra, chỉ là không còn nằm trong con số.

Thứ hai, dư nợ tăng nhanh làm mẫu số lớn lên. Tỷ lệ bị pha loãng dù nợ xấu tuyệt đối không giảm.

Thứ ba, khoản vay đã tái cơ cấu có thể giữ nguyên nhóm nợ. Tỷ lệ công bố chưa chắc phản ánh hết áp lực trả nợ của khách hàng.

Tóm lại

Nợ xấu là các khoản vay nhóm 3, 4 và 5, còn nợ nhóm 2 chỉ là nợ cần chú ý. Tỷ lệ nợ xấu bằng nợ xấu chia dư nợ gộp, và xu hướng qua các quý quan trọng hơn một con số đứng riêng. Với ACB, tỷ lệ nhích từ 0,97% lên 1,03% trong một quý vì nợ xấu ước tăng nhanh hơn dư nợ. Hãy đọc tỷ lệ này cùng tỷ lệ bao phủ nợ xấu và tốc độ tăng dư nợ.

Câu hỏi thường gặp