Nhà đầu tư thiên thần là gì

Nhà đầu tư thiên thần là gì? Đó là cá nhân dùng vốn riêng để đầu tư vào doanh nghiệp khởi nghiệp ở giai đoạn rất sớm, thường trước khi các quỹ chuyên nghiệp vào cuộc. Tiếng Anh gọi là angel investor. Đổi lại, họ nhận cổ phần hoặc quyền chuyển đổi thành cổ phần.

Nhà đầu tư thiên thần là gì

Thiên thần thường là doanh nhân thành đạt hoặc người có chuyên môn trong ngành. Ngoài tiền, họ mang kinh nghiệm, quan hệ và lời khuyên cho người sáng lập. Với doanh nghiệp mới, đó có khi quan trọng ngang số vốn.

Khoản đầu tư có hai dạng phổ biến. Dạng thứ nhất là mua cổ phần ngay với một mức định giá thỏa thuận. Dạng thứ hai là công cụ chuyển đổi (convertible note): khoản tiền ban đầu là khoản vay, sau đó chuyển thành cổ phần ở vòng gọi vốn sau, thường với mức chiết khấu so với giá vòng đó.

Điều kiện pháp lý khi góp vốn vào công ty cổ phần hay trách nhiệm hữu hạn nằm trong Luật Doanh nghiệp hiện hành. Bài này không nêu số điều.

Ví dụ nhà đầu tư thiên thần

Số liệu của một doanh nghiệp khởi nghiệp cụ thể không nằm trong kho dữ liệu của HODL.VN, nên ví dụ dùng số giả định. Đơn vị là tỷ đồng.

Một doanh nghiệp khởi nghiệp được định giá trước vòng 8. Nhà đầu tư thiên thần góp 2, định giá sau vòng là 8 + 2 = 10. Tỷ lệ cổ phần là 2 / 10 = 20%.

Một năm sau, doanh nghiệp gọi vòng Series A với định giá trước vòng 40. Một quỹ rót 10, định giá sau vòng là 50. Quỹ nhận 10 / 50 = 20%, và thiên thần bị pha loãng còn 20% × 80% = 16%.

Tỷ lệ giảm từ 20% xuống 16%, nhưng giá trị tăng từ 2 lên 8, gấp 4,0 lần. Giá trị này mới chỉ là giá trên giấy theo định giá vòng, chưa phải tiền thu về. Thiên thần chỉ thu tiền khi bán cổ phần, khi doanh nghiệp được mua lại hoặc niêm yết.

Thiên thần khác quỹ VC thế nào

Hai bên bổ trợ nhau. Thiên thần đưa doanh nghiệp qua giai đoạn đầu để quỹ vào sau. Quỹ được trình bày ở bài về vốn đầu tư mạo hiểm.

Rủi ro nhà đầu tư thiên thần

Rủi ro lớn nhất là mất vốn. Giả sử một thiên thần góp 2 cho mỗi doanh nghiệp, tổng 10 doanh nghiệp, tức 20.

Tổng thu về là 24, gấp 1,2 lần vốn. Nếu khoản gấp 10 lần không xuất hiện, tổng thu chỉ còn 4, tức 0,2 lần và thiên thần lỗ 80,0%. Kết quả phụ thuộc vào một khoản duy nhất, nên cần chia vốn cho nhiều khoản.

Các rủi ro khác gồm thanh khoản thấp, vì cổ phần chưa niêm yết khó bán, và thiếu thông tin, vì doanh nghiệp nhỏ không công bố như công ty đại chúng.

Thiên thần và cổ phiếu Việt Nam

Nhà đầu tư cổ phiếu niêm yết có thông tin công bố, giá hằng ngày và thanh khoản. Nhà đầu tư thiên thần không có những thứ đó, nên rủi ro cao hơn nhiều. Đây là lý do khoản góp thiên thần chỉ nên là phần rất nhỏ trong tài sản, và chỉ dùng tiền có thể chấp nhận mất.

Nhìn từ thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp được thiên thần và quỹ nuôi lớn là nguồn cổ phiếu mới trong tương lai. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp