Báo cáo kiểm toán là gì
Nội dung bài8 phần
Báo cáo kiểm toán là gì? Đó là văn bản của kiểm toán viên độc lập, nêu ý kiến về việc báo cáo tài chính có phản ánh trung thực và hợp lý hay không. Đây là lớp kiểm tra bên ngoài đầu tiên với con số doanh nghiệp tự lập.
Báo cáo kiểm toán là gì
Báo cáo kiểm toán do tổ chức kiểm toán độc lập lập sau khi kiểm tra sổ sách và bằng chứng của doanh nghiệp. Cách hình thành ý kiến và trình bày báo cáo theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 700. Số 705 hướng dẫn trường hợp ý kiến không phải chấp nhận toàn phần. Số 706 hướng dẫn đoạn nhấn mạnh và đoạn vấn đề khác.

Điều 120 Luật Chứng khoán 54/2019/QH14 nêu rõ báo cáo tài chính năm của công ty đại chúng phải được kiểm toán. Báo cáo 06 tháng phải được soát xét bởi tổ chức kiểm toán được chấp thuận. Báo cáo tài chính quý được công bố mà không qua kiểm toán hay soát xét.
Soát xét khác kiểm toán ở mức đảm bảo. Kiểm toán đưa ra ý kiến với mức đảm bảo hợp lý. Soát xét chỉ đưa ra kết luận với mức đảm bảo thấp hơn.
Một báo cáo kiểm toán gồm gì
Báo cáo thường đứng trước bảng cân đối kế toán trong bộ báo cáo tài chính năm. Các phần chính gồm:
- Ý kiến của kiểm toán viên, câu kết luận quan trọng nhất.
- Cơ sở của ý kiến, nêu bằng chứng và lý do khi ý kiến không toàn phần.
- Trách nhiệm của ban giám đốc với việc lập báo cáo.
- Trách nhiệm của kiểm toán viên.
- Đoạn nhấn mạnh hoặc vấn đề khác, nếu có.
Bốn loại ý kiến kiểm toán
Loại ý kiến | Ý nghĩa | Hệ quả với cổ phiếu niêm yết |
|---|---|---|
Chấp nhận toàn phần | Báo cáo trung thực, hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu | Không phát sinh xử lý |
Ngoại trừ | Đúng, trừ một hoặc vài khoản cụ thể | Cảnh báo, hai năm liên tiếp có thể bị kiểm soát |
Trái ngược | Sai sót trọng yếu và lan toả | Có thể dẫn tới huỷ niêm yết bắt buộc |
Từ chối đưa ý kiến | Không đủ bằng chứng để kết luận | Có thể dẫn tới huỷ niêm yết bắt buộc |
Hệ quả nằm ở quy chế niêm yết kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 và Nghị định 155/2020/NĐ-CP, đã sửa bởi Nghị định 245/2025/NĐ-CP. Hãy xem văn bản hiện hành để biết điều kiện chính xác.
Ý kiến không phải chấp nhận toàn phần còn buộc công ty công bố thông tin bất thường. Việc đổi công ty kiểm toán cũng vậy.
Tách số quý, số năm của GMD
Cổ phiếu GMD niêm yết trên HOSE, giá đóng cửa phiên 26/10/2026 là 55.300 đồng. Lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ năm 2025 gồm bốn quý. Chỉ con số cả năm nằm trong báo cáo đã kiểm toán.

Kỳ | Lợi nhuận cổ đông công ty mẹ | Mức đảm bảo |
|---|---|---|
Q1/2025 | 403,0 tỷ đồng | Báo cáo quý |
Q2/2025 | 445,3 tỷ đồng | Báo cáo quý |
Q3/2025 | 315,2 tỷ đồng | Báo cáo quý |
Q4/2025 | 592,2 tỷ đồng | Báo cáo quý |
Tổng bốn quý | 1.755,6 tỷ đồng | Cộng từ bốn quý |
Báo cáo năm 2025 | 1.755,6 tỷ đồng | Đã kiểm toán |
Chín tháng đầu năm là 1.163,4 tỷ đồng. Số quý IV bằng 1.755,6 trừ 1.163,4, được 592,2 tỷ đồng. Con số này khớp với quý IV trong kho dữ liệu.
Sáu tháng đầu 2026 phải qua soát xét. Q1/2026 là 534,2 tỷ đồng, Q2/2026 là 1.124,2 tỷ đồng, tổng 1.658,4 tỷ đồng.
Đọc báo cáo kiểm toán thế nào
Năm phút là đủ để làm bốn việc. Đọc câu đầu để biết loại ý kiến. Nếu không phải toàn phần, đọc ngay đoạn cơ sở phía trên để biết khoản nào và bao nhiêu tiền. Tìm đoạn nhấn mạnh, đặc biệt nếu liên quan khả năng hoạt động liên tục. Cuối cùng, so với báo cáo năm trước để biết vấn đề mới hay kéo dài.
Tên công ty kiểm toán và việc đổi công ty kiểm toán cũng là thông tin đáng ghi lại. Đổi liên tục không chứng minh có sai phạm, nhưng là lý do để đọc kỹ hơn.
Giới hạn của báo cáo kiểm toán
Thứ nhất, kiểm toán dựa trên chọn mẫu và mức đảm bảo hợp lý, không phải bảo đảm tuyệt đối. Kiểm toán viên không kiểm từng giao dịch.

Thứ hai, ý kiến chấp nhận toàn phần không có nghĩa doanh nghiệp tốt hay cổ phiếu rẻ. Nó chỉ nói con số được lập đúng chuẩn mực.
Thứ ba, kho dữ liệu của HODL.VN không lưu loại ý kiến kiểm toán. Ví dụ GMD chỉ minh hoạ mối quan hệ giữa số quý và số năm, không nói GMD nhận ý kiến nào. Để biết điều đó, hãy mở báo cáo kiểm toán công bố của công ty.
Điểm chính
- Công ty đại chúng phải có báo cáo tài chính năm đã kiểm toán. Báo cáo 06 tháng chỉ cần soát xét, còn báo cáo quý không có báo cáo kiểm toán.
- Phần quan trọng nhất là ý kiến kiểm toán, gồm bốn loại: chấp nhận toàn phần, ngoại trừ, trái ngược và từ chối.
- Cổ phiếu GMD có lợi nhuận cổ đông công ty mẹ bốn quý 2025 cộng lại 1.755,6 tỷ đồng, đúng bằng số trên báo cáo năm đã kiểm toán.
Câu hỏi thường gặp
Báo cáo quý có được kiểm toán không?
Không. Luật chỉ yêu cầu kiểm toán báo cáo năm và soát xét báo cáo 06 tháng của công ty đại chúng.
Ý kiến ngoại trừ có nghĩa là báo cáo sai không?
Không hoàn toàn. Nó nghĩa là báo cáo đúng, trừ một hoặc vài khoản mà kiểm toán viên nêu rõ.
Ai chọn công ty kiểm toán?
Công ty chọn và công bố thông tin khi lựa chọn hay thay đổi. Tổ chức kiểm toán cho công ty đại chúng phải được chấp thuận.
Soát xét khác kiểm toán thế nào?
Kiểm toán đưa ra ý kiến với mức đảm bảo hợp lý. Soát xét chỉ đưa ra kết luận với mức đảm bảo thấp hơn.
Học sâu: Báo cáo kiểm toán và thuyết minh
Bài liên quan
Nghĩa vụ công khai báo cáo xem ở công bố thông tin doanh nghiệp. Lịch công bố các kỳ nằm ở báo cáo tài chính định kỳ. Cách tìm báo cáo mới nhất có ở tìm báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Ví dụ chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 26/10/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.