Bancassurance là gì
Nội dung bài6 phần
Bancassurance là gì? Đó là mô hình ngân hàng bán sản phẩm bảo hiểm của công ty bảo hiểm cho khách hàng của mình. Ngân hàng đóng vai đại lý và nhận hoa hồng, còn rủi ro bảo hiểm do công ty bảo hiểm gánh.
Điểm chính
- Bancassurance là kênh phân phối bảo hiểm qua ngân hàng. Thu nhập của ngân hàng là hoa hồng, nằm trong nhóm thu nhập từ dịch vụ.
- Báo cáo tài chính thường không tách riêng dòng này. Nhà đầu tư chỉ nhìn được lãi thuần từ dịch vụ nói chung.
- Cổ phiếu TPB có lãi thuần từ dịch vụ 4.158 tỷ đồng năm 2025, bằng 21,9% tổng thu nhập hoạt động.
Bancassurance là gì
Ngân hàng có sẵn tập khách hàng gửi tiền, vay vốn và nhận lương. Công ty bảo hiểm có sản phẩm nhưng thiếu kênh bán. Hai bên hợp tác: nhân viên ngân hàng tư vấn sản phẩm, công ty bảo hiểm phát hành hợp đồng và chi trả quyền lợi.
Ngân hàng được trả hoa hồng theo phí bảo hiểm khai thác. Hoa hồng năm đầu thường cao hơn các năm tái tục. Nhiều thoả thuận còn có khoản phí trả trước để ngân hàng phân phối độc quyền trong nhiều năm. Khoản này thường được phân bổ dần vào thu nhập theo điều khoản hợp đồng.
Luật Kinh doanh bảo hiểm và các thông tư hướng dẫn quy định điều kiện đại lý và cách tư vấn. Quy định về bán bảo hiểm gắn với khoản vay hay tiền gửi thay đổi theo thời gian. Cần xem văn bản hiện hành, nhất là nguyên tắc không ép buộc khách hàng.
Công thức hoa hồng đơn giản nhất:
Để biết dòng này nặng nhẹ trong cơ cấu thu nhập của ngân hàng, dùng tỷ trọng sau:
Ví dụ bancassurance của TPB
Cổ phiếu TPB có BCTC hợp nhất đến Q2/2026, dữ liệu đến ngày 30/06/2026. Hoa hồng bancassurance không được tách riêng, nên bài dùng lãi thuần từ dịch vụ làm số thật và đặt bancassurance trong đó theo giả định.
Kỳ | Thu nhập dịch vụ | Chi phí dịch vụ | Lãi thuần dịch vụ | Tổng thu nhập hoạt động | Tỷ trọng |
|---|---|---|---|---|---|
Năm 2025 | 5.519 tỷ đồng | 1.361 tỷ đồng | 4.158 tỷ đồng | 18.995 tỷ đồng | 21,9% |
Q1/2026 | 1.624 tỷ đồng | 372 tỷ đồng | 1.252 tỷ đồng | 4.899 tỷ đồng | 25,6% |
Q2/2026 | 1.768 tỷ đồng | 637 tỷ đồng | 1.132 tỷ đồng | 5.195 tỷ đồng | 21,8% |
Tỷ trọng thu nhập dịch vụ của TPB cao hơn mặt bằng của nhóm ngân hàng lớn. Năm 2025, con số của TCB là 16,4%, của MBB là 9,7% và của ACB là 9,3%. Tổng thu nhập ngoài lãi của TPB năm 2025 là 5.624 tỷ đồng, bằng 29,6% tổng thu nhập hoạt động. Lãi thuần dịch vụ chiếm 73,9% trong đó.
Giả sử bancassurance đóng góp như sau. Các số này là giả định minh hoạ, không phải số của TPB:
Giả định | Giá trị |
|---|---|
Phí bảo hiểm khai thác trong năm | 2.000 tỷ đồng |
Tỷ lệ hoa hồng | 25% |
Hoa hồng = 2.000 × 25% | 500 tỷ đồng |
Tỷ trọng trong lãi thuần dịch vụ = 500 / 4.158 | 12,0% |
Tỷ trọng trong lợi nhuận trước thuế 9.231 tỷ đồng | 5,4% |
Phí khai thác giảm 40%: hoa hồng mất | 200 tỷ đồng |
Mất đi so với lợi nhuận trước thuế | 2,2% |
Với giả định này, phí khai thác giảm 40% chỉ làm lợi nhuận trước thuế mất 2,2%. Nếu quy mô và tỷ lệ hoa hồng lớn hơn, hoặc ngân hàng nhận phí trả trước lớn, tác động đáng kể hơn.
Đọc chỉ số thế nào
Thu nhập từ bancassurance giúp ngân hàng đa dạng hoá nguồn thu ngoài lãi. Nguồn này ít phụ thuộc lãi suất. Nhưng nó dễ biến động theo quý, vì phụ thuộc mùa bán, sản phẩm mới và chính sách của công ty bảo hiểm đối tác.
Lãi thuần dịch vụ quý I/2026 của TPB cao hơn quý II/2026 khoảng 10,6%, dù tổng thu nhập quý I thấp hơn. Chênh lệch này cho thấy dòng thu không đều. Nên đọc theo bốn quý gần nhất thay vì một quý.
Cần xem cùng thuyết minh. Báo cáo thường chia thu nhập dịch vụ thành thanh toán, ngân quỹ, bảo lãnh, đại lý bảo hiểm và các loại khác. Dòng đại lý bảo hiểm nếu có trong thuyết minh mới là con số thật của bancassurance.
Giới hạn khi dùng chỉ số
Thứ nhất, lãi thuần dịch vụ gồm nhiều loại phí khác bancassurance. Tăng giảm của nó không đồng nghĩa với bancassurance tăng giảm.
Thứ hai, khoản phí độc quyền trả trước có thể ghi nhận một lần hoặc phân bổ dần. Cách ghi nhận khác nhau làm so sánh giữa các ngân hàng khó chính xác.
Thứ ba, các con số tỷ lệ hoa hồng và phí khai thác trong bài chỉ là giả định. Mỗi hợp đồng đại lý có điều khoản riêng.
Câu hỏi thường gặp
Bancassurance khác bảo hiểm qua ngân hàng ở đâu?
Hai cách gọi cùng chỉ một mô hình: ngân hàng làm kênh phân phối cho công ty bảo hiểm. Bancassurance là tên ghép của bank và assurance.
Ngân hàng chịu rủi ro bảo hiểm không?
Không. Công ty bảo hiểm phát hành hợp đồng và chi trả quyền lợi. Ngân hàng chỉ nhận hoa hồng và chịu rủi ro uy tín khi tư vấn.
Mua bảo hiểm qua ngân hàng có bắt buộc khi vay không?
Không được ép buộc theo nguyên tắc chung. Khách hàng nên đọc kỹ hợp đồng và đối chiếu quy định hiện hành về quyền lựa chọn.
Bài liên quan
Cách tách thu nhập ngoài lãi của ngân hàng có ở bài thu nhập ngoài lãi ngân hàng. Cách đánh giá công ty bảo hiểm đối tác nằm ở bài học phân tích công ty bảo hiểm. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 30/06/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.
