Tổng cung là gì

Tổng cung là gì? Tổng cung (Aggregate Supply, viết tắt AS) là tổng lượng hàng hóa và dịch vụ cuối cùng mà mọi doanh nghiệp trong nền kinh tế sẵn sàng sản xuất và bán ở từng mức giá chung, trong một khoảng thời gian nhất định. Nó là nửa còn lại của tổng cầu, và hai đường này gặp nhau tại mức giá cùng sản lượng cân bằng của cả nền kinh tế.

Tổng cung là gì và khác gì cung

Cung của một mặt hàng cho biết người bán muốn bán bao nhiêu thép khi giá thép thay đổi, còn các giá khác coi như đứng yên. Tổng cung nhìn toàn bộ nền kinh tế, nên trục dọc là mặt bằng giá chung (thường đo bằng chỉ số giảm phát GDP hoặc CPI) và trục ngang là sản lượng thực, tức GDP thực.

Vì vậy phần lớn số đo GDP thực chính là phép đo sản lượng mà tổng cung tạo ra. Khi GDP thực của Việt Nam tăng 7,94% so cùng kỳ ở quý I/2026 rồi 9,95% ở quý III/2026, nền kinh tế đã tạo ra thêm hàng hóa, dịch vụ nhờ thêm lao động, vốn và năng suất. Chi tiết cách đo nằm ở bài GDP là gì.

Tổng cung ngắn hạn là gì

Ngắn hạn, đường tổng cung dốc lên. Giá bán chung tăng nhưng tiền lương, hợp đồng thuê, giá nguyên liệu đã ký chưa kịp tăng theo, nên lợi nhuận mỗi đơn vị bán tăng và doanh nghiệp sản xuất thêm. Nếu có công suất nhàn rỗi, họ mở rộng sản lượng rất nhanh mà giá chỉ tăng nhẹ.

Dài hạn, mọi chi phí đều điều chỉnh theo giá. Sản lượng khi đó chỉ phụ thuộc vào các yếu tố nguồn lực:

Trong công thức này Y là sản lượng, K là vốn, L là lao động, A là năng suất các nhân tố tổng hợp và α là tỷ trọng thu nhập của vốn. Giá chung không còn quyết định sản lượng, nên đường tổng cung dài hạn thẳng đứng tại mức GDP tiềm năng mà nền kinh tế duy trì được.

Điều gì làm tổng cung dịch

Đường tổng cung dịch phải (sản xuất nhiều hơn ở cùng mức giá) khi có một trong các nguồn sau:

• Chi phí đầu vào giảm, ví dụ giá năng lượng hay nguyên liệu nhập khẩu hạ.
• Lực lượng lao động tăng hoặc được đào tạo tốt hơn.
• Vốn tăng nhờ đầu tư, kể cả đầu tư công vào hạ tầng.
• Công nghệ cải thiện, khiến mỗi đơn vị đầu vào làm ra nhiều sản phẩm hơn.

Chiều ngược lại, đường dịch sang trái. Tình huống này gọi là cú sốc cung bất lợi.

Cú sốc tổng cung là gì

Giả định minh hoạ: giá nhiên liệu tăng 30% làm chi phí vận tải và sản xuất của nhiều ngành cùng tăng. Với mỗi mức giá bán, doanh nghiệp chỉ còn sẵn sàng làm ra ít hàng hơn trước, nên đường tổng cung dịch trái. Điểm cân bằng mới có giá chung cao hơn và sản lượng thấp hơn.

Hiện tượng này là lạm phát chi phí đẩy: giá tăng vì chi phí, không phải vì người mua chi nhiều hơn. Nếu đồng thời tăng trưởng chậm lại, người ta gọi là lạm phát đình trệ. Ngân hàng trung ương khó xử vì tăng lãi suất điều hành để kìm giá sẽ làm sản lượng giảm thêm. Cách đo mặt bằng giá nằm ở bài lạm phát CPI.

Tổng cung và cổ phiếu Việt Nam

Với nhà đầu tư cổ phiếu, tổng cung giúp tách hai nguồn gây áp lực lên biên lợi nhuận. Nếu giá đầu vào tăng chung cho cả nền kinh tế, các doanh nghiệp chịu cú sốc cung cùng lúc, và khả năng chuyển chi phí sang giá bán tùy sức mạnh định giá của từng ngành. Nhóm có chi phí nguyên liệu hoặc nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá vốn thường nhạy hơn.

Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Hiểu GDP thực qua bài GDP là gì, đọc mặt bằng giá ở bài lạm phát CPI và xem nhịp lên xuống của sản lượng ở bài chu kỳ kinh tế.