Tiêu chuẩn niêm yết là gì

Tiêu chuẩn niêm yết là gì? Cổ phiếu IMP có ROE năm 2025 là 15,55%, gấp hơn 3 lần ngưỡng 5% của điều kiện niêm yết. Tiêu chuẩn niêm yết là bộ điều kiện công ty cổ phần phải đạt để cổ phiếu được giao dịch trên HOSE hoặc HNX. Luật gọi là điều kiện niêm yết: vốn, lợi nhuận, ROE, cổ đông phân tán, cam kết nắm giữ.

Tiêu chuẩn niêm yết là gì?

Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 giao Chính phủ quy định điều kiện niêm yết. Chính phủ làm việc này tại Điều 109 Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Quy chế niêm yết kèm Quyết định 22/QĐ-HĐTV ngày 16/03/2026 dẫn về điều khoản này. Vì vậy HOSE và HNX dùng chung một bộ điều kiện.

Tiêu chuẩn này chỉ là cửa vào. Lên sàn rồi, cổ phiếu vẫn bị theo dõi và có thể bị cảnh báo hay huỷ niêm yết.

Tiêu chuẩn niêm yết gồm gì?

Theo Điều 109 đã sửa, công ty cần đạt các nhóm điều kiện sau:

• Vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên, theo báo cáo tài chính gần nhất đã kiểm toán. Nghị định còn đặt ngưỡng giá trị vốn hóa tối thiểu 30 tỷ đồng, cách xác định giá xem văn bản hiện hành.
• ROE năm liền trước tối thiểu 5%. Hoạt động kinh doanh hai năm liền trước phải có lãi. Công ty không có lỗ lũy kế.
• Tối thiểu 15% cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 cổ đông không phải cổ đông lớn nắm giữ. Nếu vốn điều lệ từ 1.000 tỷ đồng, tỷ lệ này là 10%.
• Đại hội đồng cổ đông thông qua việc niêm yết. Công ty đã giao dịch trên UPCoM ít nhất 02 năm, trừ công ty đã chào bán ra công chúng và doanh nghiệp cổ phần hóa.
• Người nội bộ cam kết giữ 100% cổ phiếu trong 06 tháng đầu và 50% trong 06 tháng tiếp theo.
• Công ty và người đại diện theo pháp luật không bị xử lý về hành vi bị nghiêm cấm trong 02 năm gần nhất. Hồ sơ có công ty chứng khoán tư vấn.

Tính ROE niêm yết thế nào?

Nghị định 155/2020/NĐ-CP tính ROE bằng lợi nhuận sau thuế chia vốn chủ sở hữu bình quân:

Vốn chủ sở hữu bình quân là trung bình của đầu kỳ và cuối kỳ:

Với công ty mẹ, lợi nhuận là phần của cổ đông công ty mẹ. Vốn chủ loại trừ lợi ích cổ đông không kiểm soát.

Bài liên quan

Chi tiết từng ngưỡng nằm ở điều kiện niêm yết HOSE và điều kiện niêm yết HNX. Trường hợp mất tư cách được giải thích ở huỷ niêm yết chứng khoán.

IMP đạt các ngưỡng chưa?

Cổ phiếu IMP đã niêm yết trên HOSE. Bảng dưới đem số liệu năm 2025 so với các ngưỡng để minh hoạ, không phải hồ sơ niêm yết thật. Giá đóng cửa phiên 26/10/2026 là 35.200 đồng.

Vốn góp 1.540,4 tỷ đồng chia mệnh giá 10.000 đồng được 154.042.762 cổ phiếu. Vì vốn từ 1.000 tỷ đồng, tỷ lệ phân tán tối thiểu là 10%, không phải 15%.

Ngưỡng ROE 5% ứng với lợi nhuận tối thiểu 112,2 tỷ đồng. IMP lãi 349,1 tỷ đồng, cao gấp 3,1 lần mức đó.

HOSE và HNX khác điều kiện không?

Không. Cả hai dùng chung điều kiện tại Điều 109 Nghị định 155/2020/NĐ-CP. Khác biệt nằm ở quy tắc giao dịch sau đó: biên độ giá HOSE là ±7%, HNX là ±10%, còn UPCoM là ±15%. Hãy kiểm tra lại biên độ trong quy chế đang hiệu lực.

Lỗ một năm có niêm yết được không?

Không. Điều kiện yêu cầu hai năm liền trước có lãi và không có lỗ lũy kế.

Niêm yết có bảo đảm giá tăng không?

Không. Niêm yết chỉ là việc đưa cổ phiếu vào giao dịch. Giá phụ thuộc vào kết quả kinh doanh và cung cầu.

Đạt tiêu chuẩn chỉ cho biết công ty vượt ngưỡng tối thiểu. Nó không nói công ty kinh doanh tốt hay giá cổ phiếu hợp lý.

Giới hạn của tiêu chuẩn niêm yết

Thứ nhất, bảng không tính ngưỡng vốn hóa vì nghị định xác định giá theo cách riêng.

Thứ hai, kho dữ liệu không có cơ cấu cổ đông. Ta chỉ tính được số cổ phiếu phân tán tối thiểu, chưa kiểm được số cổ đông thật.

Thứ ba, ROE trong bảng do HODL.VN tự tính, có thể lệch nhẹ so với số công ty công bố. Điều kiện niêm yết cũng có thể được sửa, nên cần xem văn bản hiện hành.

Ví dụ chỉ để minh hoạ, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.

Học sâu: Niêm yết chứng khoán: định nghĩa và để làm gì