Kế hoạch giao dịch là gì: viết trước khi vào lệnh

Kế hoạch giao dịch là gì? Đó là văn bản ngắn viết trước khi vào lệnh, nêu rõ vì sao mua, mua ở vùng giá nào, mua bao nhiêu, thoát ở đâu khi sai và khi đúng. Mục đích là để quyết định lúc giá biến động đã được đưa ra từ lúc bình tĩnh.

Kế hoạch giao dịch là gì

Kế hoạch giao dịch không phải dự báo giá. Nó là cách trả lời câu hỏi "nếu thế này thì làm gì" trước khi chuyện đó xảy ra. Ai cũng dự báo sai ở một số lệnh. Kế hoạch giúp sai trong giới hạn chấp nhận được.

Giá trị của kế hoạch nằm ở ba chỗ. Nó buộc bạn nghĩ ra điểm thoát trước khi vào. Nó cho thước đo để đánh giá lệnh sau này. Và nó làm cho quyết định lặp lại được, nên bạn học được từ kết quả.

Một kế hoạch không cần dài. Một trang giấy là đủ, miễn các con số cụ thể và đo được. Câu như "mua khi giá đẹp" không phải kế hoạch.

Công thức lợi nhuận trên rủi ro

Hai công thức giúp kiểm tra kế hoạch trước khi vào lệnh. Công thức thứ nhất so mức lãi kỳ vọng với mức lỗ chấp nhận:

Tỷ lệ 3 nghĩa là mức lãi nếu đạt mức chốt lời gấp ba mức lỗ nếu chạm cắt lỗ. Công thức thứ hai tính khối lượng sao cho mức lỗ tối đa nằm trong giới hạn:

Cách tính khối lượng này giống bài kỷ luật giao dịch. Kế hoạch kết hợp nó với giới hạn tỷ trọng tối đa mỗi mã.

Ví dụ cổ phiếu GAS

Cổ phiếu GAS niêm yết trên HOSE, dữ liệu đến phiên 27/10/2026. Bài dựng một kế hoạch mẫu từ giá thật để minh hoạ cấu trúc, không phải khuyến nghị mua. Vốn 500 triệu đồng, rủi ro tối đa 2% mỗi lệnh và tỷ trọng tối đa 25% vốn là giả định.

Số liệu giá đóng cửa 60 phiên gần nhất cho thấy mức cao nhất 88.820 (15/09/2026) và mức thấp nhất 66.670 (31/07/2026). Trong 20 phiên gần nhất, giá nằm giữa 76.100 và 82.000. Phiên 27/10/2026 đóng cửa 78.900.

Từ các giá này: lãi nếu đạt mức chốt lời là 88.820 − 78.900 = 9.920 đồng mỗi cổ phiếu, tức 12,6%. Lỗ nếu chạm cắt lỗ là 78.900 − 75.800 = 3.100 đồng, tức 3,9%. Tỷ lệ lợi nhuận trên rủi ro là 9.920 / 3.100 = 3,2.

Bước khối lượng có hai giới hạn. Theo quy tắc rủi ro 2%, mức lỗ tối đa là 10.000.000 đồng, chia 3.100 ra 3.225 cổ phiếu. Nhưng 3.225 cổ phiếu có giá trị 254,4 triệu đồng, tức hơn một nửa vốn, vượt trần 25%. Theo trần tỷ trọng, tối đa là 125.000.000 / 78.900 = 1.584 cổ phiếu. Lấy giá trị nhỏ hơn và làm tròn xuống lô 100, ra 1.500 cổ phiếu.

Với 1.500 cổ phiếu, giá trị vị thế là 118.350.000 đồng, chiếm 23,7% vốn. Mức lỗ nếu chạm cắt lỗ là 1.500 × 3.100 = 4.650.000 đồng, tức 0,93% vốn. Lãi nếu đạt mức chốt lời là 14.880.000 đồng, tức 2,98% vốn.

Kế hoạch sau đó được đóng lại: lệnh nào cũng ghi kết quả vào nhật ký, kèm lý do nếu không làm theo kế hoạch.

Đọc kế hoạch giao dịch thế nào

Một kế hoạch tốt có thể kiểm tra bằng bốn câu hỏi. Điểm cắt lỗ có dựa trên mức giá có ý nghĩa, như đáy gần nhất, không phải con số tròn tuỳ ý? Tỷ lệ lợi nhuận trên rủi ro có đủ lớn để bù những lần sai? Mức lỗ tối đa có nằm trong giới hạn vốn? Điều kiện huỷ kế hoạch là gì?

Tỷ lệ lợi nhuận trên rủi ro cao không đảm bảo lãi. Nếu tỷ lệ là 3 mà chỉ 25% lệnh đạt mức chốt lời, kết quả vẫn không có lãi sau chi phí. Hãy đọc tỷ lệ cùng với tần suất đúng của chính bạn.

Cũng cần ghi rõ khi nào bỏ kế hoạch. Nếu giá chạy lên mà chưa chạm vùng vào, không đuổi theo. Kế hoạch chỉ có giá trị khi bạn dám để lỡ một lệnh thay vì đổi quy tắc.

Giới hạn của ví dụ

Thứ nhất, mức chốt lời 88.820 là đỉnh quá khứ, không có gì bảo đảm giá sẽ quay lại đó. Trong thực tế, mức chốt lời thường dựa trên phân tích riêng của từng người.

Thứ hai, các tham số 500 triệu đồng, 2% và 25% là giả định. Bài không đưa lý do mua vì không phải khuyến nghị.

Thứ ba, ví dụ chưa tính phí giao dịch và thuế bán 0,1%. Giá đóng cửa cũng không bảo đảm khớp lệnh đúng giá đó.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Cách tính khối lượng nằm ở bài kỷ luật giao dịch. Cách đặt điểm thoát nằm ở bài cắt lỗ là gì và chốt lời là gì. Cách đo lợi nhuận trên rủi ro nằm ở bài tỷ lệ rủi ro lợi nhuận. Ví dụ trong bài chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.