Cắt lỗ là gì: đặt mức cắt lỗ và tính số cổ phiếu

Cắt lỗ là gì? Đó là bán một cổ phiếu đang lỗ theo mức giá hoặc tỷ lệ đã định từ trước. Mục đích là để khoản lỗ không vượt quá mức bạn chấp nhận.

Điểm chính

Cắt lỗ là quy tắc bán khi giá giảm tới mức đặt trước. Mục đích là giới hạn khoản lỗ, không phải đoán đáy.
Mức cắt lỗ càng sát giá mua càng dễ bị chạm. Với cổ phiếu HPG, giá chạm mức giảm 3% trong 20 phiên ở 65,2% số lần mua thử, còn mức giảm 8% là 19,2%.
Mức cắt lỗ quyết định số cổ phiếu được mua: lấy khoản lỗ chấp nhận chia cho khoản lỗ trên mỗi cổ phiếu.

Công thức cắt lỗ là gì

Giá cắt lỗ thường tính bằng một tỷ lệ giảm so với giá mua:

\text{Giá cắt lỗ} = \text{Giá mua} \times (1 - \text{Tỷ lệ cắt lỗ})

Từ giá cắt lỗ, bạn tính được số cổ phiếu tối đa nên mua. Khi đó khoản lỗ không vượt mức cho phép:

\text{Số cổ phiếu} = \dfrac{\text{Vốn} \times \text{Tỷ lệ rủi ro}}{\text{Giá mua} - \text{Giá cắt lỗ}}

Tử số là số tiền bạn sẵn sàng mất cho một lần mua, ví dụ 2% tổng vốn. Mẫu số là khoản lỗ trên mỗi cổ phiếu nếu giá chạm mức cắt lỗ. Cổ phiếu giao dịch theo lô chẵn 100 cổ phiếu. Vì vậy kết quả được làm tròn xuống tới bội số của 100.

HPG qua từng bước tính

Cổ phiếu HPG đóng cửa phiên 26/10/2026 ở 20.900 đồng, dữ liệu đến phiên này. Giả sử vốn là 500 triệu đồng. Mức rủi ro cho một lần mua là 2% vốn, tức 10 triệu đồng. Bảng dưới so sánh hai mức cắt lỗ với cùng mức rủi ro đó.

Minh họa Cắt lỗ: cảnh nhà đầu tư cá nhân

Bước	Cắt lỗ 3%	Cắt lỗ 8%
Giá cắt lỗ = 20.900 × (1 - tỷ lệ)	20.273 đồng	19.228 đồng
Lỗ mỗi cổ phiếu	627 đồng	1.672 đồng
Số cổ phiếu = 10.000.000 / lỗ mỗi cổ phiếu	15.948	5.980
Làm tròn lô chẵn 100	15.900	5.900
Giá trị mua	332.310.000 đồng	123.310.000 đồng
Tỷ trọng trong vốn	66,5%	24,7%
Lỗ nếu chạm mức cắt lỗ	9.969.300 đồng	9.864.800 đồng

Hai phương án đều lỗ khoảng 10 triệu đồng, tức 2% vốn. Điểm khác là quy mô vị thế. Cắt lỗ 3% buộc bạn dồn hai phần ba vốn vào một mã. Cắt lỗ 8% chỉ cần gần một phần tư vốn.

Cắt lỗ là gì: sát hay xa

Mức cắt lỗ nên nằm ngoài vùng dao động bình thường của giá. Chỉ báo ATR 14 phiên của HPG là 425 đồng, bằng 2,03% giá. Một phiên bình thường đã dao động cỡ đó. Vì vậy cắt lỗ 3% chỉ cách giá khoảng một ATR rưỡi.

Số liệu thực tế cho thấy điều này. Giả sử mua HPG tại giá đóng cửa của từng phiên trong 500 phiên, từ 24/09/2024 đến 28/09/2026. Với mỗi lần mua, xét 20 phiên sau đó. Câu hỏi là giá thấp nhất trong phiên có chạm mức giảm cho trước hay không.

Mức cắt lỗ so với giá mua	Số lần bị chạm	Tỷ lệ
3%	326 / 500	65,2%
5%	215 / 500	43,0%
8%	96 / 500	19,2%
10%	55 / 500	11,0%

Mức 3% bị chạm gần hai trong ba lần, dù sau đó giá có thể hồi. Mức cắt lỗ quá sát khiến bạn bị loại khỏi vị thế bởi dao động thông thường. Bạn còn phải trả phí giao dịch nhiều lần.

Ngược lại, mức quá xa buộc bạn mua ít cổ phiếu hơn để giữ rủi ro cố định. Cân bằng hai điều này là việc của người đặt lệnh. Không có con số đúng chung.

Bẫy khi đặt lệnh cắt lỗ

Thứ nhất, giá có thể nhảy qua mức cắt lỗ. Biên độ ngày của sàn HOSE là 7%. Một phiên giảm mạnh vẫn có thể đưa giá khớp thấp hơn mức bạn đặt. Khoản lỗ thực tế khi đó lớn hơn tính toán.

Thứ hai, cổ phiếu mua chưa về tài khoản thì chưa bán được. Cơ chế này nằm ở bước thanh toán T+2. Vì vậy khả năng cắt lỗ ngay sau khi mua bị giới hạn.

Thứ ba, mỗi công ty chứng khoán cung cấp loại lệnh điều kiện khác nhau để tự động bán. Cách vận hành và phí nằm trong hợp đồng của từng nơi.

Thứ tư, cắt lỗ không đảm bảo lãi. Giá có thể chạm mức cắt lỗ rồi hồi ngay. Ví dụ trên chỉ tính một cổ phiếu trong một giai đoạn.

Câu hỏi thường gặp

Cắt lỗ khác chốt lời ở đâu?

Cắt lỗ là bán khi giá đi ngược kỳ vọng để giới hạn thiệt hại. Chốt lời là bán khi giá đi đúng hướng để khoá lại khoản lãi. Cả hai đều là quy tắc đặt trước.

Nên đặt cắt lỗ bao nhiêu phần trăm?

Không có mức đúng chung. Mức hợp lý phụ thuộc biên độ dao động của cổ phiếu, thời gian dự định giữ và số tiền chấp nhận mất. Cổ phiếu dao động mạnh cần mức cắt lỗ xa hơn.

Cắt lỗ có nghĩa là thừa nhận mình sai không?

Không. Cắt lỗ là cách quản trị rủi ro. Một người vẫn có thể đúng về doanh nghiệp nhưng sai về thời điểm, và quy tắc giúp khoản lỗ không vượt quá kế hoạch.

Giá nhảy qua mức cắt lỗ thì sao?

Khoản lỗ thực tế lớn hơn tính toán. Biên độ ngày của sàn HOSE là 7%, nên một phiên giảm mạnh vẫn có thể đưa giá khớp thấp hơn mức bạn đặt.

Bài liên quan

Cách đo dao động giá nằm ở bài học chỉ báo ATR. Một cách đặt mức cắt lỗ theo vùng giá nằm ở bài học dùng Fibonacci tìm giá cắt lỗ. Cách tự động hoá lệnh bán xem ở bài học lệnh điều kiện. Thời điểm cổ phiếu về tài khoản nằm ở bài thanh toán T+2. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Cắt lỗ là gì