Tỷ lệ rủi ro lợi nhuận là gì

Tỷ lệ rủi ro lợi nhuận là gì? Đó là phép so sánh giữa khoản lãi dự kiến và khoản lỗ có thể chịu trong một lần mua. Tỷ lệ này thường viết tắt là R:R, và 1 đơn vị R bằng khoản lỗ nếu chạm mức cắt lỗ.

Con số của MWG

Cổ phiếu MWG đóng cửa phiên 26/10/2026 ở 74.800 đồng. Giả sử đặt mức cắt lỗ thấp hơn giá mua 5%, tức 71.060 đồng. Lỗ trên mỗi cổ phiếu là 3.740 đồng. Giả sử mức chốt lời là 82.280 đồng, cao hơn giá mua 10%. Lãi trên mỗi cổ phiếu là 7.480 đồng.

R = 7.480 / 3.740 = 2,0. Con số này chỉ minh hoạ cách tính, không phải điểm mua.

Tỷ lệ rủi ro lợi nhuận là gì

Tử số là lãi trên mỗi cổ phiếu nếu giá đến mức chốt. Mẫu số là lỗ trên mỗi cổ phiếu nếu giá chạm mức cắt lỗ. Cả hai tính bằng đồng, chưa gồm phí và thuế.

Con số R chưa nói bạn có lãi hay không. Điều quyết định là R kết hợp với tỷ lệ thắng. Tỷ lệ thắng cần để hoà vốn là:

Trong đó p là tỷ lệ số lần thắng trên tổng số lần. R bằng 1 cho p bằng 50%. R bằng 2 cho p bằng 33,3%. R bằng 3 cho p bằng 25%. Nếu tỷ lệ thắng thực tế cao hơn p, kỳ vọng mỗi lần mua dương. Nếu thấp hơn thì âm.

Cách tính tỷ lệ rủi ro lợi nhuận

Câu hỏi thực tế hơn là tỷ lệ thắng của một kế hoạch như vậy. Giả sử mua MWG tại giá đóng cửa của từng phiên trong 500 phiên, từ 26/07/2024 đến 29/07/2026. Mức cắt lỗ cố định 5%, mức chốt lời là 5%, 10% hoặc 15%, tương ứng R bằng 1, 2 và 3. Mỗi lần mua được theo dõi 60 phiên. Nếu cùng một phiên chạm cả hai mức, ta tính là thua.

Cột kỳ vọng tính bằng đơn vị R. Với R bằng 2, kết quả -0,12 R nghĩa là mỗi lần mua mất trung bình khoảng 12% khoản lỗ tối đa. Lần hết hạn được tính theo giá đóng cửa phiên thứ 60.

Bảng cho thấy hai điều. Thứ nhất, R tăng thì tỷ lệ thắng giảm gần như theo quy luật: 42,0%, 29,0% rồi 20,4%. Mức chốt xa hơn khó đạt hơn, đúng như trực giác.

Thứ hai, trong giai đoạn này cả ba kế hoạch đều dưới mức hoà vốn. Với R bằng 2, tỷ lệ thắng 29,0% thấp hơn mức cần 33,3%. Một R:R trông đẹp chưa đủ để có lãi. Giá MWG đi từ vùng 90.000 đồng đầu năm 2026 xuống 74.800 đồng, nên giai đoạn thử có nhiều nhịp giảm chạm mức cắt lỗ.

Cũng cần chú ý mức cắt lỗ 5% rất sát. Bài cắt lỗ cho thấy mức sát bị chạm thường xuyên bởi dao động bình thường. Tăng khoảng cách cắt lỗ làm R giảm nếu giữ nguyên mức chốt.

Sai lầm về tỷ lệ rủi ro lợi nhuận

Thứ nhất, mức chốt lời thường là kỳ vọng chủ quan. Nếu mức chốt đặt ở nơi giá chưa từng tới, R tính ra cao nhưng không có ý nghĩa.

Thứ hai, kết quả trên là của một cổ phiếu trong một giai đoạn 500 phiên. Cổ phiếu khác hoặc giai đoạn khác cho tỷ lệ thắng khác. Không nên coi 29,0% là con số chung.

Thứ ba, ví dụ giả định cắt lỗ và chốt lời khớp đúng mức đặt. Thực tế giá có thể nhảy qua mức đó, nhất là phiên biến động mạnh.

Thứ tư, R:R bỏ qua phí giao dịch và thuế bán. Với R nhỏ, phần phí này có thể ăn mất một phần đáng kể kỳ vọng.

Tóm lại

R:R có ích ở chỗ buộc bạn viết ra ba con số trước khi mua: giá vào, giá cắt lỗ, giá chốt. Nếu mức chốt thực tế không đủ xa để bù cho xác suất thua, kế hoạch không đáng thực hiện.

Câu hỏi thường gặp

Bài liên quan

Cách tính số cổ phiếu theo mức rủi ro nằm ở bài cắt lỗ.

Cách chốt theo mức lãi cố định hay theo đỉnh nằm ở bài chốt lời.

Cách đo dao động giá để đặt mức cắt lỗ xem ở bài học chỉ báo ATR.

Vùng giá có thể làm mức cắt lỗ hoặc chốt xem ở bài học hỗ trợ và kháng cự.

Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.