Giá hàng hoá đầu vào là gì

Giá hàng hoá đầu vào là gì? Đó là giá của những nguyên liệu thô doanh nghiệp mua để sản xuất, như ngô và đậu tương cho thức ăn chăn nuôi, quặng và than cho thép, dầu thô cho lọc dầu. Giá này do thị trường hàng hoá quyết định, doanh nghiệp thường chỉ là bên chấp nhận giá.

Công thức tác động giá đầu vào

Chi phí tăng thêm khi giá đầu vào thay đổi ước tính như sau:

Trong đó: tỷ trọng đầu vào là phần giá vốn dành cho hàng hoá đó, Δ giá đầu vào là phần trăm thay đổi giá. Công thức giả định các khoản chi phí khác đứng yên và bỏ qua độ trễ tồn kho.

Biên lợi nhuận gộp mới sau khi giá bán giữ nguyên:

Tỷ trọng đầu vào không có trên báo cáo kết quả kinh doanh. Nó nằm trong thuyết minh chi phí theo yếu tố, hoặc do doanh nghiệp nêu trong báo cáo thường niên.

Ví dụ giá hàng hoá đầu vào của DBC

Cổ phiếu DBC của tập đoàn chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi có BCTC hợp nhất kỳ Q3/2026, dữ liệu đến 27/10/2026. Ngô là một nguyên liệu quan trọng của thức ăn chăn nuôi. Bảng dưới đặt giá ngô bình quân quý cạnh biên lợi nhuận gộp thật của DBC.

So Q3/2026 với Q3/2025, giá ngô bình quân tăng 18,2% còn biên lợi nhuận gộp giảm 2,0 điểm %, từ 13,5% xuống 11,4%. Hai con số đi ngược chiều, đúng như lý thuyết.

Nhưng cả bảng không khớp từng quý. Q4/2025 giá ngô đã cao hơn Q3/2025 mà biên gộp còn tăng lên 17,2%. Lý do có thể là giá bán, cơ cấu sản phẩm hay tồn kho nguyên liệu mua giá thấp. Báo cáo hợp nhất không tách các yếu tố đó.

Để thấy độ lớn, giả sử ngô chiếm 20% giá vốn Q3/2026 là 4.550,3 tỷ đồng và giá ngô tăng thêm 10% với giá bán giữ nguyên. Đây là giả định minh hoạ.

Cùng một cú tăng giá 10%, doanh nghiệp phụ thuộc nguyên liệu nhiều hơn mất biên nhiều hơn.

Đọc giá hàng hoá đầu vào thế nào

Trước hết xác định nguyên liệu chính của doanh nghiệp và giá của nó diễn biến ra sao. Giá thế giới là điểm khởi đầu, còn giá doanh nghiệp thực mua chịu thêm tỷ giá, cước vận chuyển và thuế nhập khẩu.

Tiếp theo là khả năng chuyển giá. Doanh nghiệp có vị thế mạnh hoặc bán hàng theo hợp đồng điều chỉnh giá theo nguyên liệu bảo vệ được biên. Doanh nghiệp bán hàng cạnh tranh gay gắt thường phải tự chịu.

Cuối cùng là độ trễ. Hàng tồn kho mua giá cũ làm biên gộp phản ứng chậm vài tháng so với giá hàng hoá. Khi giá nguyên liệu quay đầu giảm, hiệu ứng ngược lại cũng đến muộn.

Giới hạn khi đọc giá đầu vào

Thứ nhất, nhiều đầu vào cùng lúc. Thức ăn chăn nuôi còn dùng bã đậu và các chất bổ sung, nên chỉ nhìn giá ngô là chưa đủ.

Thứ hai, giá đầu ra cũng biến động. Ở doanh nghiệp chăn nuôi, giá bán sản phẩm có thể di chuyển mạnh hơn giá nguyên liệu và lấn át nó.

Thứ ba, doanh nghiệp có thể phòng ngừa giá bằng hợp đồng kỳ hạn hoặc mua trước, làm biên ít biến động hơn đường giá thị trường.

Câu hỏi thường gặp