Cổ phiếu ưu đãi là gì

Cổ phiếu ưu đãi là gì? Đó là cổ phiếu đại diện cho cổ phần ưu đãi, loại cổ phần cho người sở hữu một quyền lợi đặc biệt so với cổ phần phổ thông, như cổ tức cao hơn hoặc nhiều phiếu biểu quyết hơn. Đổi lại, người sở hữu thường bị hạn chế một quyền khác.

Bốn loại cổ phiếu ưu đãi

Theo Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, công ty cổ phần phải có cổ phần phổ thông và có thể có thêm cổ phần ưu đãi. Người sở hữu cổ phần ưu đãi gọi là cổ đông ưu đãi. Bảng dưới tóm tắt bốn loại theo văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH.

Với ưu đãi cổ tức, cổ tức hằng năm gồm hai phần: cổ tức cố định và cổ tức thưởng. Cổ tức cố định không phụ thuộc kết quả kinh doanh của công ty.

Ví dụ cổ phiếu ưu đãi giả định

Ví dụ này là GIẢ ĐỊNH để minh hoạ cách tính. Không có số liệu nào là của doanh nghiệp thật.

Công ty giả định A có mệnh giá 10.000 đồng. Công ty có 100 triệu cổ phiếu phổ thông và 10 triệu cổ phiếu ưu đãi cổ tức. Trên cổ phiếu ưu đãi ghi cổ tức cố định 12% mỗi năm, tức 1.200 đồng. Cổ phiếu phổ thông nhận cổ tức theo mức do đại hội cổ đông quyết định.

Tổng chi năm tốt là 10 triệu × 1.200 cộng 100 triệu × 800, tức 12 tỷ cộng 80 tỷ, được 92 tỷ đồng. Năm khó chỉ còn khoản cố định 12 tỷ đồng. Phần của cổ phiếu phổ thông phụ thuộc quyết định của đại hội.

Về quyền biểu quyết, 10 triệu cổ phiếu ưu đãi chiếm 9,1% tổng số cổ phiếu (10 chia 110). Nhưng toàn bộ quyền biểu quyết nằm ở 100 triệu cổ phiếu phổ thông. Khi công ty giải thể, cổ đông ưu đãi cổ tức nhận phần tài sản còn lại theo tỷ lệ sở hữu, sau khi thanh toán nợ và cổ phần ưu đãi hoàn lại, không cao hơn thứ tự của cổ phiếu phổ thông.

Bài liên quan

Loại cổ phiếu cơ bản nhất xem ở cổ phiếu thường là gì. Cách tính cổ tức bằng tiền có trong cổ tức bằng tiền là gì. Khái niệm cổ phần có trong bài học cổ phiếu là gì, cổ phần là gì. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.

Mốc thời gian cần nhớ

Ưu đãi biểu quyết của cổ đông sáng lập có hiệu lực trong 3 năm kể từ ngày công ty được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, sau đó chuyển thành cổ phần phổ thông. Cổ phần phổ thông không thể chuyển thành cổ phần ưu đãi. Cổ phần ưu đãi có thể chuyển thành phổ thông theo nghị quyết của đại hội cổ đông.

Đọc cổ phiếu ưu đãi thế nào

Hãy đọc theo bốn câu hỏi. Cổ phiếu thuộc loại ưu đãi nào. Mức cổ tức cố định và cách tính cổ tức thưởng ghi ra sao. Có hạn chế chuyển nhượng hay chuyển đổi không. Quyền biểu quyết còn hay mất.

So sánh với cổ phiếu phổ thông bằng một con số quen thuộc: tỷ suất cổ tức. Ở ví dụ giả định, cổ tức 1.200 đồng trên mệnh giá 10.000 đồng là 12%. Nếu mua ở giá cao hơn mệnh giá thì tỷ suất thấp đi, vì cổ tức cố định không đổi còn giá thay đổi. Cổ tức phổ thông thì ngược lại, có thể cao hơn hoặc bằng 0 tùy năm.

Cổ đông ưu đãi được và mất gì

Thứ nhất, quyền lợi nằm ở điều lệ và nội dung ghi trên cổ phiếu, nên hai công ty có thể quy định rất khác nhau. Bài này chỉ nêu khung của luật.

Thứ hai, cổ phiếu ưu đãi cổ tức không có tiếng nói trong đại hội. Nếu công ty đổi chính sách hoặc tái cơ cấu, người giữ loại cổ phiếu này ít công cụ để tác động, trừ một số trường hợp luật quy định riêng.

Thứ ba, ưu đãi không đồng nghĩa với an toàn. Luật nói cổ tức cố định không phụ thuộc kết quả kinh doanh, nhưng khả năng chi trả thực tế vẫn gắn với sức khỏe tài chính của công ty. Khi giải thể, cổ đông ưu đãi cổ tức chỉ nhận phần còn lại sau nợ.

Thứ tư, luật có thể được sửa đổi. Nội dung dựa trên văn bản hợp nhất đăng Công báo ngày 31/08/2025.

Câu hỏi thường gặp