Mô hình kinh doanh của PVS: dịch vụ kỹ thuật cho dự án dầu khí và cho điện gió ngoài khơi

Cổ phiếu PVS là phần vốn của Tổng công ty cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam. Doanh nghiệp này không khai thác dầu và không bán xăng. Nó nhận hợp đồng thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành cho các chủ đầu tư dầu khí. Gần đây danh mục mở rộng sang chế tạo kết cấu cho điện gió ngoài khơi.

Số liệu báo cáo tài chính trong bài lấy đến ngày 02/10/2026. Giá tham chiếu là giá đóng cửa phiên 02/10/2026, phiên gần nhất có trong kho dữ liệu giá cho mã này.

Cổ phiếu PVS là một nhà thầu dịch vụ, không phải một mỏ dầu

Cuối quý II/2026, tổng tài sản của PVS là 42.940 tỷ đồng. Tài sản ngắn hạn 30.842 tỷ đồng, tài sản dài hạn 12.097 tỷ đồng. Bên nguồn vốn, nợ phải trả 26.272 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 16.668 tỷ đồng. Vốn chủ sở hữu bằng 38,8% tổng tài sản.

Cấu trúc của một nhà thầu hiện rõ ở đây. Tài sản cố định ròng chỉ 5.194 tỷ đồng, nhỏ so với quy mô doanh thu. Thay vào đó là tiền và tương đương tiền 11.321 tỷ đồng, đầu tư ngắn hạn 5.842 tỷ đồng, phải thu ngắn hạn 9.664 tỷ đồng và hàng tồn kho 3.325 tỷ đồng.

Khoản đầu tư dài hạn 4.918 tỷ đồng là phần vốn góp vào các công ty liên doanh. Đây là chi tiết quan trọng, sẽ nói ở phần sau.

Vốn góp của chủ sở hữu 5.114,2 tỷ đồng tương ứng khoảng 0,511 tỷ cổ phiếu. Với giá 33.500 đồng phiên 02/10/2026, vốn hoá vào khoảng 17.133 tỷ đồng. Người đọc báo cáo doanh nghiệp lần đầu nên xem cấu trúc báo cáo tài chính trước.

Biên lợi nhuận gộp quanh 5% và lý do của nó

Doanh thu của PVS tăng nhanh. Năm 2021 là 14.198 tỷ đồng. Năm 2025 lên 32.718 tỷ đồng, tức gấp 2,3 lần.

Lợi nhuận gộp thì tăng chậm hơn nhiều, từ 776 tỷ đồng lên 1.871 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp các năm lần lượt là 5,5%, 6,2%, 5,4%, 4,5% và 5,7%.

Biên này thấp vì bản chất công việc. Hợp đồng cơ khí dầu khí được đấu thầu theo giá trọn gói hoặc theo đơn giá. Phần lớn giá trị hợp đồng là vật tư, thép và thiết bị mua ngoài, cộng với nhân công thuê theo dự án. Nhà thầu giữ lại phần công chế tạo và quản lý dự án.

Đường đi của lợi nhuận năm 2025 cho thấy điều đáng chú ý hơn. Lợi nhuận gộp 1.871 tỷ đồng. Lãi từ công ty liên doanh, liên kết thêm 826 tỷ đồng. Thu nhập tài chính 927 tỷ đồng trừ chi phí tài chính 129 tỷ đồng, còn 798 tỷ đồng. Chi phí bán hàng 110 tỷ đồng và chi phí quản lý 1.279 tỷ đồng, cộng lại 1.389 tỷ đồng. Lợi nhuận khác 99 tỷ đồng. Thuế và lợi ích cổ đông thiểu số lấy 355 tỷ đồng. Còn lại cho cổ đông công ty mẹ 1.850 tỷ đồng.

Điểm then chốt: chi phí quản lý một mình đã lấy đi phần lớn lợi nhuận gộp. Nếu chỉ có hoạt động thi công, doanh nghiệp này gần như không có lợi nhuận.

Liên doanh tàu chứa dầu đóng góp gần một nửa lợi nhuận

Năm 2025, bốn nguồn mang lại lợi nhuận trước khi trừ chi phí quản lý là: lợi nhuận gộp 1.871 tỷ đồng, lãi liên doanh 826 tỷ đồng, tài chính thuần 798 tỷ đồng và lợi nhuận khác 99 tỷ đồng. Tổng cộng 3.594 tỷ đồng. Lãi liên doanh chiếm 23,0% trong số đó.

Khoản lãi liên doanh này đến từ các đơn vị cho thuê tàu chứa và xử lý dầu, loại tài sản cho thuê theo hợp đồng dài hạn với chủ mỏ. Nó đều đặn qua các năm: 657 tỷ đồng năm 2022, 651 tỷ đồng năm 2023, 864 tỷ đồng năm 2024 và 826 tỷ đồng năm 2025.

So với lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ năm 2025 là 1.850 tỷ đồng, khoản lãi liên doanh 826 tỷ đồng tương đương 44,6%. Gần một nửa lợi nhuận không đến từ hoạt động thi công mà đến từ phần vốn góp.

Chi tiết này đổi cách đọc doanh nghiệp. Doanh thu thi công nở ra không nhất thiết làm lợi nhuận nở ra tương ứng. Ngược lại, một hợp đồng cho thuê tàu hết hạn hoặc tái đàm phán giá sẽ ảnh hưởng tới lợi nhuận hợp nhất mà không hiện ra trên dòng doanh thu.

Cổ phiếu PVS và khối tiền tạm ứng của chủ đầu tư

Cuối quý II/2026, tiền và tương đương tiền cộng đầu tư ngắn hạn của PVS là 17.163 tỷ đồng. Nợ vay ngắn hạn 627 tỷ đồng, nợ vay dài hạn 1.391 tỷ đồng.

Nhìn nhanh thì doanh nghiệp đang giữ lượng tiền gần bằng vốn hoá. Nhưng đó là cách đọc sai.

Nợ ngắn hạn của PVS là 19.764 tỷ đồng, trong khi nợ vay ngắn hạn chỉ 627 tỷ đồng. Phần lớn còn lại là tiền chủ đầu tư tạm ứng theo tiến độ hợp đồng và khoản phải trả nhà cung cấp vật tư. Tiền đó nằm trong tài khoản nhưng đã có chủ.

Thước đo đúng hơn là vốn lưu động ròng. Tài sản ngắn hạn 30.842 tỷ đồng trừ nợ ngắn hạn 19.764 tỷ đồng, còn 11.078 tỷ đồng. Con số này bằng 63,5% vốn hoá, vẫn lớn nhưng không còn gây ảo giác.

Đặc tính này cũng giải thích vì sao thu nhập tài chính của PVS cao. Doanh nghiệp giữ tiền tạm ứng trong suốt vòng đời dự án và nhận lãi gửi trên số dư đó.

Cổ phiếu PVS và những gì mô hình này không có

PVS không có doanh thu định kỳ. Mỗi hợp đồng có điểm đầu và điểm cuối. Khi một dự án lớn kết thúc mà chưa có dự án thay thế, doanh thu rơi ngay.

PVS cũng không quyết được lịch triển khai của chủ đầu tư. Một dự án khai thác bị chậm phê duyệt là một năm doanh thu bị đẩy lùi. Điều đó khiến kết quả từng quý rất lệch: quý I/2026 doanh thu 8.699 tỷ đồng với lợi nhuận sau thuế cổ đông mẹ 416 tỷ đồng, quý II/2026 doanh thu 8.589 tỷ đồng với lợi nhuận 525 tỷ đồng, trong đó có 462 tỷ đồng thu nhập khác.

Cuối cùng, mô hình này không có biên lợi nhuận cao để bù cho rủi ro thực hiện. Một dự án trượt tiến độ hoặc đội chi phí có thể xoá sạch lợi nhuận của chính nó. Bức tranh rút gọn là một nhà thầu quy mô lớn, biên mỏng, dựa nhiều vào lãi liên doanh và lãi tiền gửi.

Bài tiếp theo đi vào các chỉ số định giá chứng khoán áp cho mã này, cùng cách đọc giá trị hợp đồng còn lại.

Nội dung trên chỉ để tham khảo và học cách đọc số liệu doanh nghiệp, không phải khuyến nghị đầu tư.