So sánh các mã phân bón: công nghệ, khấu hao còn lại, tiền ròng, cổ tức

So sánh các mã phân bón: công nghệ, khấu hao còn lại, tiền ròng, cổ tức

So sánh cổ phiếu phân bón dễ sai khi chỉ đặt giá trên lợi nhuận cạnh nhau. Sáu doanh nghiệp trong bài dùng công nghệ khác nhau, có tuổi tài sản khác nhau, giữ lượng tiền khác nhau và chia cổ tức khác nhau.

Bài này đặt bốn điều đó vào một chỗ, rồi tính định giá cho ba mã có giá phiên 02/10/2026 đã kiểm được. Biên gộp và lợi nhuận từng mã đã có ở bài về doanh nghiệp phân bón, bài này không lặp lại. Dữ liệu đến 02/10/2026.

So sánh cổ phiếu phân bón: tuổi máy

Công nghệ quyết định nguyên liệu và vốn đầu tư. Nhà máy urê dùng khí, vốn đầu tư lớn. Nhà máy DAP, supe lân và phối trộn dùng nguyên liệu mua vào, vốn đầu tư nhẹ hơn.

Số năm khấu hao còn lại ước tính bằng tài sản cố định ròng cuối quý 2/2026 chia khấu hao bốn quý. Đây là con số ước lượng thô: nó giả định khấu hao đều và không có đầu tư mới. Nó cho biết tài sản còn "trẻ" hay "già" tương đối giữa các mã.

Nguồn: BCTC hợp nhất · Q2/2026 · HODL.VN tính

Công nghệ ghi theo mô tả chung của doanh nghiệp. Khấu hao của Supe Phốt phát và Hoá chất Lâm Thao để trống trong dữ liệu nên bài không ước tính.

Năm trong sáu mã nằm trong khoảng 4,8 đến 6,9 năm. Nhà máy DAP có số năm còn lại thấp nhất, 4,8 năm, nghĩa là tài sản đã khấu hao nhiều hơn các mã khác. Tài sản đã khấu hao nhiều kéo chi phí khấu hao trong giá vốn xuống nhưng cũng báo hiệu sớm đến kỳ phải đầu tư thay thế.

Con số này không nói tài sản còn chạy được bao lâu. Tuổi kỹ thuật của nhà máy khác với tuổi kế toán.

So sánh phân bón: tiền ròng

Tiền ròng ở đây là tiền cùng đầu tư ngắn hạn, trừ vay ngắn hạn và dài hạn, tại cuối quý 2/2026.

Nguồn: BCTC hợp nhất · cuối quý 2/2026 · HODL.VN tính

Ba mã đầu có tiền ròng dương, ba mã sau nợ ròng. Hai nhà máy urê giữ nhiều tiền nhất. Đặt cạnh vốn hoá ở giá 02/10/2026, tiền ròng của Đạm Phú Mỹ bằng khoảng 47% vốn hoá và của Đạm Cà Mau khoảng 21%.

Bình Điền nợ ròng 1.665 tỷ đồng, bằng khoảng 53% vốn hoá của chính mình. Doanh nghiệp phối trộn giữ nhiều hàng tồn và bán chịu cho đại lý nên cần vay để chạy vốn lưu động. Nợ ròng ở đây là đặc điểm mô hình, không tự thân là dấu hiệu xấu.

Mức nợ ròng cần đọc cùng khả năng thu tiền từ đại lý và vòng quay tồn kho, tức các điều bài về doanh nghiệp phân bón đã nêu.

Cổ tức đã chi khác nhau

Cổ tức đã chi là dòng tiền chi cổ tức năm 2025 trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất. Tỷ lệ chia tính trên lợi nhuận sau thuế năm 2024, vì cổ tức chi trong năm 2025 thường từ lợi nhuận năm trước.

Nguồn: BCTC hợp nhất · HODL.VN tính

Tổng cổ tức sáu mã chi năm 2025 là 2.116 tỷ đồng, trong đó Đạm Cà Mau chi 1.059 tỷ, gần một nửa. Đạm Phú Mỹ chi 600 tỷ, tức 112% lợi nhuận năm 2024 vì lấy cả từ lợi nhuận giữ lại.

Mức chia cao của hai nhà máy urê nằm sau tiền mặt dày. Tỷ lệ chia 80% của Phân bón miền Nam và Supe Phốt phát và Hoá chất Lâm Thao thì khác: số tuyệt đối nhỏ, và doanh nghiệp đang nợ ròng.

Cổ tức đã chi gồm cả khoản chi cho cổ đông thiểu số của công ty con, nên nó có thể lớn hơn cổ tức công bố cho cổ đông công ty mẹ.

Định giá ba mã phân bón

Bảng dưới dùng lợi nhuận bốn quý tới quý 2/2026 và giá đóng cửa 02/10/2026. Số cổ phiếu tính từ vốn góp cuối quý 2/2026, là số cuối kỳ, không phải bình quân gia quyền. Ba mã sàn HOSE này không có sự kiện chia tách sau 30/06/2026 trong dữ liệu giá kiểm được.

Nguồn: BCTC hợp nhất, giá đóng cửa 02/10/2026 · HODL.VN tính

Hệ số của nhà máy urê thấp hơn Bình Điền, trong khi ROE của Đạm Cà Mau còn cao hơn. Đây là mẫu quen thuộc ở doanh nghiệp hàng hoá: lợi nhuận đang ở mức cao nên giá trên lợi nhuận thấp. Lợi nhuận của nhà máy urê có thể đổi nhiều lần giữa các năm, như bài về giá khí đã nêu.

Bài không tính định giá cho Phân bón miền Nam vì giá đóng cửa gần nhất có trong dữ liệu là ngày 29/09/2026, không phải 02/10/2026. Hai mã Vinachem DAP và Lâm Thao ở sàn UPCoM và HNX, và bài chưa kiểm được sự kiện chia tách sau 30/06/2026 của chúng.

Dùng bảng so sánh cổ phiếu phân bón

Bảng không chọn mã giúp bạn. Nó cho biết bốn câu hỏi cho bốn kiểu doanh nghiệp.

Với nhà máy urê, hỏi giá khí và giá urê, vì chúng quyết định lợi nhuận. Với nhà máy DAP và supe lân, hỏi giá nguyên liệu nhập và thời điểm cần đầu tư thay thế. Với doanh nghiệp phối trộn, hỏi vốn lưu động và khả năng thu tiền đại lý. Với mọi mã, hỏi cổ tức có đi cùng dòng tiền không.

Muốn hiểu thêm cách đặt hệ số định giá cạnh nhau, xem các mô hình định giá chứng khoán và định giá chứng khoán là gì. Cách tính cổ tức có ở bài cách tính cổ tức tiền mặt và cổ phiếu.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.