Rút tiền sớm từ quỹ hưu trí tự nguyện: khi nào được rút và mất bao nhiêu

Rút tiền sớm khỏi quỹ hưu trí tự nguyện nghĩa là nhận chi trả từ tài khoản trước khi đến tuổi nghỉ hưu. Nghị định 85/2026/NĐ-CP cho phép việc này nhưng đặt ra một khoản phí. Mức phí tối đa là 5% số tiền nhận. Một số trường hợp được miễn phí, và bài này liệt kê từng trường hợp.

Nghị định 85 có hiệu lực từ 10/05/2026 và thay Nghị định 88/2016/NĐ-CP. Quỹ hưu trí tự nguyện nay thuộc bảo hiểm hưu trí bổ sung. Văn bản tra ngày 04/10/2026 từ bản gốc trên cổng thông tin của Chính phủ.

Rút tiền sớm quỹ hưu trí tính sao

Khoản 3 Điều 24 Nghị định 85 đặt nguyên tắc chung. Người lao động nhận chi trả trước tuổi về hưu thì quỹ được thu phí chi trả đột xuất. Phí tối đa bằng 5% giá trị nhận chi trả.

Phí này không đi vào túi doanh nghiệp quản lý quỹ. Nó được cộng vào nguồn thu của quỹ. Sau đó quỹ phân bổ phí vào tài khoản hưu trí cá nhân của những người còn tham gia. Quy định nằm ở khoản 3 Điều 24 và khoản 5 Điều 20.

Mức phí cụ thể nằm trong chương trình và Điều lệ quỹ, miễn là không vượt 5%. Bạn cần đọc tài liệu này trước khi tham gia.

Cách nhận tiền có ba kiểu. Người lao động có thể nhận hằng tháng, nhận một lần hoặc kết hợp cả hai. Số tiền nhận phụ thuộc giá trị tài khoản tại thời điểm nhận.

Khi nào rút sớm không mất phí

Phí chi trả đột xuất không áp dụng trong ba nhóm trường hợp.

Nhóm thứ nhất là các trường hợp bất khả kháng ở khoản 4 Điều 5. Gồm người lao động tử vong. Gồm người mắc một trong các bệnh ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS. Gồm người suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên hoặc là người khuyết tật đặc biệt nặng. Gồm người lao động là công dân nước ngoài không còn cư trú tại Việt Nam. Gồm cả người có giấy phép lao động hoặc giấy phép hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.

Với các trường hợp này, doanh nghiệp quản lý quỹ quy định hồ sơ chứng minh. Hồ sơ dựa trên quyết định hưởng bảo hiểm xã hội một lần. Hồ sơ cũng có thể là văn bản giám định sức khỏe, bệnh án hoặc giấy tờ chấm dứt hợp đồng lao động. Căn cứ là khoản 4 Điều 24.

Nhóm thứ hai là người nhận chi trả sau khi nghỉ việc quá thời gian duy trì. Khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, tài khoản chuyển sang tài khoản chuyển tiếp. Người đó được tiếp tục đóng và hưởng quyền lợi tối đa 01 năm. Sau 01 năm, nếu không tiếp tục tham gia, họ nhận chi trả mà không bị tính phí chi trả đột xuất. Căn cứ là điểm b khoản 8 Điều 16.

Nhóm thứ ba là cá nhân tham gia trực tiếp quỹ theo Nghị định 88. Họ được nhận chi trả toàn bộ tài khoản mà không bị tính phí chi trả đột xuất (khoản 4 Điều 44).

Khoản 3 Điều 24 chỉ nêu miễn phí cho trường hợp sau 01 năm. Nếu bạn muốn nhận trong vòng 01 năm đó, hãy hỏi doanh nghiệp quản lý quỹ về mức phí.

Rút tiền sớm quỹ hưu trí: ví dụ

Có hai khoản có thể làm giảm số tiền bạn nhận. Khoản thứ nhất là phí chi trả đột xuất tối đa 5%. Khoản thứ hai là phần đóng góp của người sử dụng lao động, nếu bạn chưa đủ điều kiện hưởng.

Điều kiện hưởng phần của người sử dụng lao động được ghi trong văn bản thỏa thuận. Nếu bạn chưa đáp ứng, người sử dụng lao động nhận lại phần đóng của mình. Họ nhận cả kết quả đầu tư tương ứng, sau khi trừ chi phí đã phân bổ. Căn cứ là Điều 26.

Hãy dùng một ví dụ giả định. Tài khoản của bạn có 200 triệu đồng. Trong đó 120 triệu đồng là phần của bạn và 80 triệu đồng là phần của người sử dụng lao động. Bạn chưa đủ điều kiện hưởng phần của công ty.

Bạn chỉ rút được 120 triệu đồng của mình. Phí chi trả đột xuất ở mức tối đa 5% là 6 triệu đồng. Số tiền nhận về là 114 triệu đồng. Nếu bạn đã đủ điều kiện hưởng cả phần của công ty, bạn rút được 200 triệu đồng và phí tối đa là 10 triệu đồng.

Đây là ví dụ giả định. Mức phí thực tế do từng quỹ quy định và có thể thấp hơn 5%.

Về thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 miễn thuế với thu nhập do quỹ chi trả (khoản 9 Điều 4). Nghị định 253/2026/NĐ-CP nêu rõ điều này ở khoản 2 Điều 27. Miễn thuế không phân biệt chi trả định kỳ hay một lần, trước hay sau tuổi nghỉ hưu. Như vậy khoản quỹ chi trả được miễn thuế. Nhưng bạn vẫn mất phí chi trả đột xuất.

Bước và hồ sơ nhận chi trả sớm

Nghị định giao doanh nghiệp quản lý quỹ quy định hồ sơ cụ thể trong chương trình và Điều lệ quỹ. Điều 24 và Điều 25 không nêu số ngày xử lý. Bạn nên hỏi trước các điều sau.

1. Hồ sơ cần những giấy tờ nào theo từng trường hợp?
2. Phí chi trả đột xuất của quỹ là bao nhiêu phần trăm?
3. Quỹ chi trả trong bao nhiêu ngày làm việc?
4. Quỹ có cho nhận một phần thay vì toàn bộ không?

Khi bạn yêu cầu, doanh nghiệp quản lý quỹ đề nghị tổ chức lưu ký chi trả. Việc chi trả phải đầy đủ và đúng hạn (Điều 25). Với trường hợp người tham gia qua đời, người thừa kế làm văn bản xác nhận thừa kế và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.

Lựa chọn thay cho rút tiền sớm

Trước khi rút, bạn có ba lựa chọn khác. Lựa chọn thứ nhất là tạm ngừng đóng góp. Theo mẫu văn bản thỏa thuận, người lao động báo trước 03 ngày làm việc để tạm ngừng.

Lựa chọn thứ hai là duy trì tài khoản sau khi nghỉ việc, tối đa 01 năm, theo điểm g khoản 1 Điều 8. Trong thời gian này tài khoản vẫn được đầu tư.

Lựa chọn thứ ba là chuyển sang quỹ khác. Người lao động tất toán tài khoản thành tiền rồi chuyển toàn bộ sang chương trình mới. Việc chuyển không được coi là chi trả từ quỹ (khoản 7 Điều 16). Chi phí chuyển đổi vẫn có thể phát sinh theo Điều 18.

Quyết định rút sớm là quyết định tài chính của riêng bạn. Nếu bạn đang lập kế hoạch dòng tiền, đọc thêm bài học quản lý thu chi và hệ thống quản lý tài chính gia đình.

Nội dung để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.