Phân tích độ nhạy là gì

Phân tích độ nhạy là gì? Đó là kỹ thuật thay đổi từng biến đầu vào của một mô hình, như doanh thu hay biên lợi nhuận, để xem kết quả đầu ra đổi bao nhiêu. Trong tiếng Anh gọi là sensitivity analysis.

Phân tích độ nhạy là gì

Mọi mô hình định giá hay dự phóng lợi nhuận đều dựa trên giả định. Không ai biết trước doanh thu hay biên lợi nhuận năm sau. Thay vì tin vào một con số, ta hỏi: nếu giả định lệch đi một chút thì kết quả lệch bao nhiêu.

Các mô hình như DCF thường kèm bảng độ nhạy theo WACC và tăng trưởng dài hạn, vì hai biến này tác động rất mạnh. Nguyên tắc chung: đổi một biến mỗi lần, ghi lại kết quả, rồi so sánh các biến với nhau.

Phân tích độ nhạy là gì: ví dụ DGW

Cổ phiếu DGW kinh doanh phân phối nên biên lợi nhuận gộp mỏng. Dữ liệu đến Q2/2026, cộng bốn quý từ Q3/2025 đến Q2/2026. Số làm tròn một chữ số thập phân nên tổng có thể lệch 0,1.

Để đơn giản, bài giữ phần còn lại cố định ở −2.039,9 tỷ đồng. Đây là giả định minh hoạ. Trên thực tế một phần chi phí đổi theo doanh thu.

Đổi riêng từng biến:

• Doanh thu tăng hay giảm 5%, biên gộp giữ nguyên: lợi nhuận gộp đổi 154,5 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đổi 14,7%.
• Biên gộp tăng hay giảm 1 điểm %, doanh thu giữ nguyên: lợi nhuận gộp đổi 311,5 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế đổi 29,7%.

Một điểm % biên gộp tác động gấp đôi mức 5% doanh thu. Với DGW, giữ biên gộp quan trọng hơn mở rộng doanh thu.

Bảng phân tích độ nhạy hai chiều

Khi ghép hai biến, ta có bảng. Mỗi ô là lợi nhuận trước thuế (tỷ đồng), trong ngoặc là mức đổi so với gốc 1.049,7.

Ô góc trên bên trái cho thấy hệ quả của việc doanh thu giảm 5% và biên gộp giảm 1 điểm cùng lúc: lợi nhuận trước thuế mất gần 43%. Lợi nhuận nhạy mạnh vì chi phí cố định không giảm theo.

Cách đọc phân tích độ nhạy

Nhìn chiều biến nào làm số thay đổi nhiều hơn khi đi cùng một bước. Với DGW, đi ngang (đổi biên gộp) làm ô đổi mạnh hơn đi dọc (đổi doanh thu).

Kiểm tra xem kết quả có còn đáp ứng điều kiện mà ta quan tâm không. Ví dụ dự án còn NPV dương hay không khi chi phí vốn tăng 2 điểm %. Điểm mà kết quả đổi dấu gọi là điểm hoà vốn của giả định.

Với nhà đầu tư cổ phiếu, kỹ thuật này giúp đọc các báo cáo định giá: nếu bảng độ nhạy cho khoảng giá trị rộng, thì con số đơn lẻ trong báo cáo chỉ là một điểm trong khoảng đó.

Giới hạn

Thứ nhất, các biến thường liên quan với nhau. Doanh thu giảm thường kéo biên gộp giảm, nên đổi từng biến riêng lẻ có thể không thực tế. Khi đó cần phân tích kịch bản.

Thứ hai, bước đổi do người làm chọn. Chọn bước nhỏ thì thấy mô hình ổn định, chọn bước lớn thì thấy rủi ro.

Thứ ba, phương pháp không cho biết xác suất xảy ra của từng mức. Muốn có xác suất cần mô phỏng, như Monte Carlo.

Câu hỏi thường gặp

Học tiếp

Xem DCF, biên lợi nhuận gộp, đòn bẩy hoạt động và phân tích kịch bản. Khung chung nằm trong 12 mô hình định giá chứng khoán. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.