Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là gì
Nội dung bài8 phần
Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ là gì? Đó là thỏa thuận giữa doanh nghiệp và ngân hàng, theo đó hai bên mua bán một lượng ngoại tệ vào một ngày trong tương lai, với tỷ giá được chốt ngay hôm nay. Cách gọi tiếng Anh là FX forward. Doanh nghiệp dùng công cụ này để biết trước chi phí hoặc doanh thu quy ra đồng, dù tỷ giá ngoài thị trường biến động.
Điểm chính
- Hợp đồng kỳ hạn chốt tỷ giá cho một ngày thanh toán trong tương lai, nên loại bỏ rủi ro tỷ giá nhưng cũng loại bỏ cơ hội hưởng lợi nếu tỷ giá đi theo hướng có lợi.
- Tỷ giá kỳ hạn chủ yếu phản ánh chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền, không phải dự báo của ngân hàng về tỷ giá tương lai.
- Doanh nghiệp xuất nhập khẩu hoặc vay ngoại tệ dùng hợp đồng này để ổn định lợi nhuận, và nhà đầu tư cổ phiếu cần biết nó khi đọc thuyết minh về rủi ro tỷ giá.
Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ vận hành
Hợp đồng gồm bốn yếu tố cố định ngay từ đầu: số tiền ngoại tệ, tỷ giá kỳ hạn, ngày thanh toán và chiều giao dịch (mua hay bán ngoại tệ). Đến ngày đáo hạn, hai bên thực hiện đúng như đã ký, bất kể tỷ giá thị trường lúc đó.
Giao dịch giao ngay thanh toán trong vài ngày làm việc. Hợp đồng kỳ hạn thanh toán sau một, ba hay sáu tháng. Khác với quyền chọn, hợp đồng kỳ hạn là nghĩa vụ phải thực hiện của cả hai bên.
Hợp đồng này thuộc nhóm hợp đồng phái sinh, thỏa thuận riêng và không niêm yết trên sàn. Doanh nghiệp ký trực tiếp với ngân hàng thương mại được phép kinh doanh ngoại hối.
Tính tỷ giá kỳ hạn ngoại tệ
Tỷ giá kỳ hạn không phải số ngân hàng đoán. Nó được suy ra từ tỷ giá giao ngay và lãi suất của hai đồng tiền theo nguyên tắc không có chênh lệch giá không rủi ro:
Trong đó $F$ là tỷ giá kỳ hạn, $S$ là tỷ giá giao ngay (đồng cho mỗi USD), $r_{\text{VND}}$ và $r_{\text{USD}}$ là lãi suất năm của hai đồng tiền, $t$ là thời hạn tính bằng năm.
Đồng tiền có lãi suất cao hơn sẽ có tỷ giá kỳ hạn cao hơn tỷ giá giao ngay theo chiều mất giá. Chênh lệch giữa $F$ và $S$ gọi là điểm kỳ hạn. Thực tế ngân hàng còn cộng biên lợi nhuận, nên giá doanh nghiệp nhận rộng hơn công thức.
Ví dụ hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
Mọi số dưới đây là giả định minh hoạ, không phải báo giá thật vì kho dữ liệu của HODL.VN không có tỷ giá USD/VND hay lãi suất ngoại tệ.
Một doanh nghiệp nhập nguyên liệu, ba tháng nữa phải trả 1 triệu USD cho nhà cung cấp. Giả sử tỷ giá giao ngay hôm nay là 25.000 đồng, lãi suất năm của đồng Việt Nam là 4% và của USD là 2%, thời hạn $t = 0,25$ năm:
Doanh nghiệp ký hợp đồng mua kỳ hạn 1 triệu USD với tỷ giá 25.124. Số tiền phải trả sau ba tháng là 25,124 tỷ đồng, bất kể tỷ giá lúc đó ra sao. Bảng dưới so sánh với việc không phòng ngừa:
Tỷ giá giao ngay sau 3 tháng (giả định) | Chi phí không phòng ngừa | Chi phí có hợp đồng kỳ hạn | Chênh lệch |
|---|---|---|---|
25.600 | 25,600 tỷ đồng | 25,124 tỷ đồng | Tiết kiệm 476 triệu đồng |
24.800 | 24,800 tỷ đồng | 25,124 tỷ đồng | Trả thêm 324 triệu đồng |
Đồng Việt Nam yếu đi thì hợp đồng giúp tiết kiệm, mạnh lên thì doanh nghiệp trả cao hơn thị trường. Mục tiêu của phòng ngừa là chắc chắn về chi phí, không phải thắng thị trường. Đây là ứng dụng cụ thể của khái niệm phòng ngừa rủi ro.
Ai dùng hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ
Doanh nghiệp nhập khẩu mua kỳ hạn để chốt chi phí đầu vào. Doanh nghiệp xuất khẩu bán kỳ hạn để chốt doanh thu quy ra đồng. Doanh nghiệp vay USD mua kỳ hạn để chốt số đồng phải bỏ ra khi trả nợ.
Điều kiện để hiệu quả là dòng tiền ngoại tệ dự kiến phải khá chắc chắn về số tiền và thời điểm. Nếu đơn hàng bị hủy mà hợp đồng vẫn còn, khoản phòng ngừa biến thành vị thế đầu cơ ngoài kế hoạch.
Liên hệ với cổ phiếu
Với nhà đầu tư cổ phiếu, hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ xuất hiện trong thuyết minh báo cáo tài chính về công cụ tài chính phái sinh và quản lý rủi ro tỷ giá. Doanh nghiệp nợ USD lớn thường dùng công cụ này để làm mượt lợi nhuận. Cần đọc thuyết minh để biết doanh nghiệp phòng ngừa phần lớn hay chỉ một phần vị thế.
Giới hạn của hợp đồng kỳ hạn
Hợp đồng không miễn phí vì giá đã gồm điểm kỳ hạn và biên của ngân hàng. Doanh nghiệp có thể phải dùng hạn mức tín dụng hoặc ký quỹ. Và phòng ngừa chỉ che rủi ro tỷ giá, không che rủi ro giá hàng hóa hay khách hàng không thanh toán.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ khác gì giao dịch giao ngay?
Giao ngay thanh toán trong vài ngày làm việc theo tỷ giá hiện hành. Hợp đồng kỳ hạn thanh toán vào ngày xác định trong tương lai theo tỷ giá chốt từ đầu.
Tỷ giá kỳ hạn có phải dự báo tỷ giá tương lai không?
Không. Tỷ giá kỳ hạn được suy ra từ tỷ giá giao ngay và chênh lệch lãi suất hai đồng tiền. Tỷ giá thực tế lúc đáo hạn có thể cao hoặc thấp hơn.
Có thể hủy hợp đồng kỳ hạn giữa chừng không?
Thường chỉ đóng vị thế bằng cách ký giao dịch ngược chiều hoặc thỏa thuận với ngân hàng, và có thể phát sinh chi phí. Điều kiện cụ thể nằm trong hợp đồng ký với ngân hàng.
Học tiếp
Đọc thêm về tỷ giá USD/VND, tỷ giá trung tâm và phòng ngừa rủi ro. Ví dụ trên chỉ để minh hoạ cách tính, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 29/10/2026
Ứng dụng HODL
Tải app HODL
Bảng giá, cảnh báo giá và bài phân tích ngay trên điện thoại.
