So sánh các mã vật liệu xây dựng: vị trí nhà máy, chi phí vận chuyển, nợ vay
Nội dung bài6 phần
So sánh các mã vật liệu xây dựng: vị trí nhà máy, chi phí vận chuyển, nợ vay
So sánh cổ phiếu vật liệu xây dựng không nên chỉ nhìn P/E và P/B. Vị trí nhà máy quyết định chi phí vận chuyển tới công trình. Nợ vay quyết định sức chịu đựng khi một quý kinh doanh xấu. Ba yếu tố này cùng nhau mới cho một bức tranh đầy đủ.
Bài này so sánh mười bốn mã vật liệu xây dựng niêm yết. Dữ liệu đến 02/10/2026, bốn quý liên tiếp tới quý 2/2026.
So sánh cổ phiếu vật liệu xây dựng
Xi măng và đá là hàng cồng kềnh, giá trị thấp trên mỗi tấn. Chi phí vận chuyển đường bộ chiếm một phần đáng kể trong giá bán tới công trình. Vì vậy nhà máy đặt gần vùng tiêu thụ lớn luôn có lợi thế hơn nhà máy ở xa.
Xi măng Bỉm Sơn, mã BCC, Xi măng Vicem Bút Sơn, mã BTS, và Xi măng Vicem Hoàng Mai, mã HOM, đều đặt nhà máy ở miền Bắc. Thị trường chính của ba doanh nghiệp này là Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Vicem Hà Tiên, mã HT1, đặt nhà máy ở Kiên Giang và Bình Phước, phục vụ chủ yếu Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ, nơi tập trung xây dựng dân dụng lớn nhất nước.
Vận chuyển miền Bắc và miền Nam
Vùng Đông Nam Bộ không có nhiều mỏ đá vôi lớn, nguyên liệu chính để sản xuất xi măng. Vì vậy một phần xi măng cho thị trường này phải chở từ miền Bắc hoặc miền Trung vào, làm tăng chi phí logistics so với xi măng bán ngay gần nhà máy.
Nhóm đá xây dựng lại khác. Đá Núi Nhỏ, mã NNC, và Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương, mã KSB, đặt mỏ ngay vùng Bình Dương, Đồng Nai, sát cạnh thị trường xây dựng công nghiệp và hạ tầng lớn nhất phía Nam. Khoảng cách gần giúp hai doanh nghiệp này giữ chi phí vận chuyển thấp hơn nhiều so với việc chở đá từ xa tới.
Nợ vay quyết định kết quả so sánh
Nợ vay trên vốn chủ sở hữu khác nhau rất lớn giữa mười bốn mã. Trung vị nhóm là 44,5%. Nhưng khoảng cách giữa mã thấp nhất và mã cao nhất rất rộng.
Viglacera Tiên Sơn, mã VIT, có nợ vay bằng 167% vốn chủ, cao nhất nhóm. CTCP CMC, mã CVT, theo sau với 143%. Công nghiệp Gốm sứ Taicera, mã TCR, ở mức 105%. Ba mã ngành gạch men này đều có đòn bẩy cao hơn trung vị khá nhiều.
Ngược lại, Hóa An không có trong bảng này nhưng Đá Núi Nhỏ, mã NNC, chỉ vay 4% vốn chủ. Nhựa Bình Minh, mã BMP, chỉ 2%. Hai mã này gần như không phụ thuộc vốn vay, nên ít rủi ro lãi suất hơn nhóm gạch men.
Bảng định giá và nợ vay 14 mã
Mã | Giá 02/10/2026 (đồng) | P/E | P/B | Nợ vay/Vốn chủ |
|---|---|---|---|---|
AAA | 7.050 | 5,1 | 0,49 | 61% |
BMP | 141.000 | 9,0 | 4,05 | 2% |
BCC | 5.500 | 26,5 | 0,37 | 32% |
BTS | 4.400 | 8,8 | 0,49 | 92% |
CVT | 26.450 | 19,8 | 0,93 | 143% |
HOM | 3.900 | 12,4 | 0,33 | 14% |
HT1 | 12.050 | 11,9 | 0,89 | 8% |
KSB | 12.650 | 7,1 | 0,50 | 42% |
NNC | 38.650 | 4,6 | 1,39 | 4% |
NTP | 51.300 | 8,8 | 2,42 | 47% |
PTB | 29.400 | 5,5 | 0,82 | 54% |
TCR | 2.030 | 5,1 | 0,28 | 105% |
VCS | 30.100 | 8,4 | 0,96 | 20% |
VIT | 24.200 | 15,7 | 1,89 | 167% |
Nguồn: BCTC hợp nhất mười bốn mã trên, giá đóng cửa phiên 02/10/2026 · HODL.VN
P/E trung vị nhóm là 8,8 lần. P/B trung vị là 0,86 lần. Phần lớn mã vật liệu xây dựng giao dịch dưới giá trị sổ sách, phản ánh đúng rủi ro dư cung đã nói ở bài trước.
Cổ phiếu vật liệu xây dựng, so sánh
Bốn câu hỏi nên đặt ra trước khi so hai mã bất kỳ trong nhóm này.
- Nhà máy gần vùng tiêu thụ nào, chi phí vận chuyển cao hay thấp.
- Biên lợi nhuận gộp bốn quý gần nhất nằm ở đâu trong nhóm.
- Nợ vay trên vốn chủ cao hay thấp hơn trung vị 44,5%.
- P/B đang thấp hơn hay cao hơn trung vị 0,86 lần, và vì sao.
Muốn ôn lại các mô hình định giá trước khi so sánh, xem định giá chứng khoán là gì. Một ví dụ áp bốn chỉ số này vào mã cụ thể nằm ở bài phân tích Hoà Phát.
Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Duyệt bởi Ban biên tập HODL.VN · Cập nhật 20/10/2026
Bắt đầu đầu tư
Mở tài khoản chứng khoán
Đặt lệnh, theo dõi danh mục và nhận cổ tức trên một ứng dụng. Mở trực tuyến, không cần ra quầy.