Giá trị hợp đồng còn lại: con số quan trọng nhất của một nhà thầu

Giá trị hợp đồng còn lại: con số quan trọng nhất của một nhà thầu

Giá trị hợp đồng còn lại nhà thầu là phần khối lượng đã ký nhưng chưa thi công, nên chưa ghi vào doanh thu. Nó cho biết nhà thầu còn việc làm trong bao lâu. Với một doanh nghiệp sống bằng hợp đồng, đây là con số đáng nhìn trước cả doanh thu.

Vấn đề là báo cáo tài chính quý không có dòng nào ghi con số này. Bài này chỉ cách kiểm chứng nó bằng những gì báo cáo thật sự có. Dữ liệu đến 02/10/2026.

Giá trị hợp đồng còn lại nhà thầu

Nhà thầu ký hợp đồng trước, thi công sau. Phần đã thi công được ghi doanh thu theo tiến độ. Phần chưa thi công nằm ngoài báo cáo kết quả kinh doanh.

Tổng phần chưa thi công đó là giá trị hợp đồng còn lại. Tiếng trong ngành gọi là lượng việc tồn hoặc sổ tay đơn hàng.

Cách dùng phổ biến là chia nó cho doanh thu một năm. Tỷ lệ 1,5 lần nghĩa là nhà thầu còn khoảng mười tám tháng việc. Tỷ lệ dưới một nghĩa là chưa đủ việc cho năm tới.

Con số này chỉ xuất hiện ở ba nơi: báo cáo thường niên, tài liệu họp đại hội đồng cổ đông, và bản tin doanh nghiệp tự công bố. Nó không được kiểm toán như các dòng trên báo cáo tài chính.

Vì vậy phải đọc nó với một lớp cảnh giác. Doanh nghiệp có thể tính cả hợp đồng mới ký biên bản ghi nhớ. Có thể tính cả phần dự án chưa được cấp vốn.

Báo cáo quý chỉ để lại dấu vết

Có ba dòng trên báo cáo tài chính biến động theo lượng việc đã ký. Đọc ba dòng đó qua nhiều quý thì bạn tự kiểm chứng được con số doanh nghiệp đưa ra.

Dòng thứ nhất là người mua trả tiền trước. Chủ đầu tư ứng tiền khi hợp đồng khởi động. Khoản này phình lên trước khi doanh thu phình lên.

Dòng thứ hai là chi phí sản xuất kinh doanh dở dang, nằm trong hàng tồn kho. Đây là khối lượng đã làm nhưng chưa được chủ đầu tư xác nhận để ghi doanh thu.

Dòng thứ ba là tốc độ tăng doanh thu bốn quý. Nó là hệ quả muộn của lượng việc đã ký khoảng ba đến sáu quý trước.

Ba dấu vết trên bảng cân đối

Bảng dưới lấy số cuối quý 2/2026 và doanh thu bốn quý gần nhất của năm nhà thầu niêm yết.

Nguồn: BCTC hợp nhất CTD, VCG, FCN, PC1, DPG · HODL.VN

Trung vị tỷ lệ vốn ứng trước trên doanh thu là 17,3%. Coteccons cao nhất với 26,3%, tương ứng gần một phần tư doanh thu năm đã có tiền ứng.

Đọc theo cặp sẽ rõ hơn. Tập Đoàn PC1 có vốn ứng trước thấp nhất nhóm nhưng doanh thu vẫn tăng 30,5%. Nghĩa là phần tăng không đến từ hợp đồng xây lắp mới được ứng tiền, mà từ các mảng khác của doanh nghiệp.

FECON thì ngược lại. Vốn ứng trước bằng 21,7% doanh thu, tồn kho dở dang 3.444 tỷ, doanh thu tăng 44,8%. Ba dấu vết cùng hướng, nên con số lượng việc tồn mà doanh nghiệp công bố đáng tin hơn.

Tiền chủ đầu tư ứng trước

Vốn ứng trước là chỉ báo sớm nhất trong ba dấu vết. Nó tăng ngay khi hợp đồng bắt đầu, trước khi có đồng doanh thu nào.

Nhưng phải đọc đúng chiều. Khoản này giảm cũng có hai nghĩa trái ngược nhau.

Nghĩa thứ nhất là ít hợp đồng mới. Đây là tin xấu. Nghĩa thứ hai là các hợp đồng cũ đã thi công xong phần được ứng, nên khoản ứng được cấn trừ dần. Đây là chuyện bình thường.

Cách phân biệt là nhìn cùng lúc doanh thu. Vốn ứng trước giảm mà doanh thu tăng thì đang tiêu hết lượng việc cũ. Cả hai cùng giảm thì nhà thầu đang hết việc.

Tập đoàn CIENCO4 là ví dụ của trường hợp sau. Doanh thu bốn quý tới quý 2/2026 giảm 13,1%, trong khi vốn ứng trước 760 tỷ bằng 26,2% doanh thu.

Chi phí dở dang và tăng doanh thu

Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang là khối lượng đã bỏ tiền làm nhưng chưa chốt được với chủ đầu tư. Nó nằm trong hàng tồn kho, không phải trong phải thu.

Khoản này tăng nhanh hơn doanh thu nhiều quý liền là dấu hiệu cần đào. Có thể do chủ đầu tư chậm xác nhận khối lượng. Có thể do dự án vướng thủ tục.

Coteccons giữ 9.906 tỷ đồng dở dang trên doanh thu 34.340 tỷ. Tỷ lệ này tương đương hơn ba tháng khối lượng chờ chốt.

Tốc độ tăng doanh thu là xác nhận cuối. Lượng việc tồn tăng mà một năm sau doanh thu vẫn đi ngang thì con số công bố có vấn đề, hoặc dự án không triển khai được.

Nhà thầu, giá trị hợp đồng còn lại

Bốn bước dưới là cách tôi kiểm một con số lượng việc tồn trước khi dùng nó.

1. Lấy con số từ tài liệu họp đại hội đồng cổ đông hoặc báo cáo thường niên của chính doanh nghiệp, ghi rõ ngày chốt.
2. Chia cho doanh thu bốn quý gần nhất để ra số năm việc còn lại.
3. Đối chiếu với vốn ứng trước và tồn kho dở dang cùng kỳ, xem ba dấu vết có cùng hướng.
4. So với kỳ trước của chính doanh nghiệp, không so với doanh nghiệp khác.

Bước bốn quan trọng vì cách tính khác nhau giữa các doanh nghiệp. Có nơi tính cả hợp đồng đã trúng thầu chưa ký. Có nơi chỉ tính hợp đồng đã ký và đã có vốn.

Lượng việc tồn lớn cũng không bảo đảm lợi nhuận. Hợp đồng giá thấp vẫn là hợp đồng. Phần biên lợi nhuận phải đọc riêng, cách làm nằm ở bài đọc báo cáo nhà thầu cùng nhóm này.

Bối cảnh ngành thì đang thuận. Vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội chín tháng năm 2026 đạt 3.109,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15,1% so với cùng kỳ, theo Tổng cục Thống kê. Khối lượng việc trên thị trường nhiều hơn, nhưng ai trúng được thì vẫn phải tra số của từng mã.

Thuật ngữ trong thuyết minh tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính. Muốn ôn cách đọc một bộ báo cáo từ đầu, xem cấu trúc báo cáo tài chính.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.