Vòng quay hàng tồn kho của chuỗi bán lẻ: hàng tồn lâu là tiền chết

Vòng quay hàng tồn kho của chuỗi bán lẻ: hàng tồn lâu là tiền chết

Vòng quay tồn kho bán lẻ cho biết hàng mua về nằm trên kệ và trong kho bao nhiêu ngày thì bán hết. Với một chuỗi bán lẻ, hàng tồn kho thường là tài sản lớn nhất, nên con số này quyết định tiền của doanh nghiệp quay nhanh hay chậm.

Bài này tính số ngày tồn kho của tám chuỗi niêm yết, so với một năm trước, rồi chỉ ra khi nào hàng tồn tăng là tín hiệu xấu. Dữ liệu đến 02/10/2026.

Vòng quay tồn kho bán lẻ

Công thức dùng hai số. Tử số là hàng tồn kho ròng ở bảng cân đối cuối kỳ. Mẫu số là giá vốn hàng bán của bốn quý liên tiếp. Lấy tử số chia mẫu số rồi nhân 365 thì ra số ngày tồn kho.

Dùng giá vốn thay vì doanh thu vì hàng tồn được ghi theo giá mua. Khi đó tử số và mẫu số cùng một cách tính giá.

Lấy bốn quý thay vì một quý để bỏ mùa vụ. Quý sát Tết bán mạnh, hàng trên kệ vơi đi, nên số ngày tính theo một quý sẽ thấp giả tạo.

Số ngày càng thấp thì vòng quay càng nhanh. Muốn đổi sang số vòng một năm, lấy 365 chia số ngày.

Số ngày tồn kho tám chuỗi

Bảng dưới so số ngày tồn kho cuối quý 2/2026 với cuối quý 2/2025. Dự phòng giảm giá là phần trăm trên hàng tồn kho gộp.

Nguồn: BCTC hợp nhất tám mã trên · 4 quý tới Q2/2026 · HODL.VN

Trung vị số ngày tồn kho là 87,5 ngày, tăng từ 68 ngày một năm trước. Sáu trong tám mã có hàng nằm lâu hơn.

Khoảng cách giữa các mã phản ánh mặt hàng. Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận giữ hàng 160 ngày vì hàng trên kệ là trang sức giá trị cao và bán chậm. Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí chỉ 29 ngày vì xăng dầu quay nhanh. So hai mã khác ngành bằng cột này là so hai nghề khác nhau.

Hàng tồn tăng nhanh hơn doanh số

Hàng tồn tăng không tự nó là xấu. Chuỗi mở thêm cửa hàng hoặc tích hàng trước mùa cao điểm sẽ tăng tồn kho hợp lý. Dấu hiệu đáng ngờ là hàng tồn tăng nhanh hơn hẳn giá vốn.

Hãy so hai tốc độ tăng. Thế giới Di động có hàng tồn tăng 30%, giá vốn tăng 23%. Hai mức khá gần nhau, số ngày tồn kho chỉ nhích từ 76 lên 80.

Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh thì khác. Hàng tồn tăng 93%, từ 912 tỷ đồng lên 1.760 tỷ đồng. Giá vốn gần như đứng yên, chỉ tăng 3%. Số ngày tồn kho vì vậy gần gấp đôi, từ 69 lên 129 ngày.

Tập đoàn Masan nhảy từ 67 lên 95 ngày. Hàng tồn tăng 68% trong khi giá vốn tăng 18%. Báo cáo tài chính chỉ cho thấy con số, nguyên nhân phải tìm trong thuyết minh hoặc bản tin của doanh nghiệp.

Quy tắc đơn giản: hàng tồn tăng nhanh hơn giá vốn từ hai lần trở lên thì cần đọc thuyết minh trước khi kết luận.

Dự phòng giảm giá hàng tồn kho

Dự phòng giảm giá hàng tồn kho là khoản doanh nghiệp tự trích khi cho rằng hàng có thể bán dưới giá vốn. Tỷ lệ này so với hàng tồn gộp là một thước đo kỳ vọng của chính ban lãnh đạo.

Chuỗi bán hàng điện tử trích cao hơn vì hàng mất giá nhanh. Thế giới Di động trích 724 tỷ đồng, bằng 2,3% hàng tồn gộp. Dịch vụ Tổng hợp Dầu khí trích 3,1%.

Điều đáng lưu ý là Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh. Hàng tồn gần gấp đôi nhưng dự phòng chỉ 5 tỷ đồng, bằng 0,3%. Nếu hàng nằm kệ thêm mà mức trích không tăng theo, lợi nhuận các quý sau có thể phải gánh phần chênh.

Đây là điều cần theo dõi, không phải kết luận. Xe nguyên chiếc có giá trị khác nhiều so với hàng tiêu dùng, và chính sách trích lập có thể khác.

Vòng quay tồn kho bán lẻ, tiền khoá

Hàng tồn là tiền đã chi nhưng chưa quay về. Mỗi ngày hàng nằm thêm là một ngày vốn bị khoá, và nếu vốn đó vay thì còn trả lãi.

Thứ tự đọc gọn gồm bốn bước.

1. Tính số ngày tồn kho theo giá vốn bốn quý, rồi so với cùng kỳ năm trước.
2. So hàng tồn tăng với giá vốn tăng, nghi ngờ khi gấp hai lần.
3. Xem dự phòng giảm giá có tăng theo hàng tồn không.
4. Ghép với số ngày thu tiền và trả người bán để ra vòng quay tiền.

Muốn xem một tập đoàn bán lẻ cụ thể, mời đọc bài phân tích cổ phiếu MSN tháng 9/2026. Cấu trúc bảng cân đối xem lại ở bài học về cấu trúc báo cáo tài chính, còn thuật ngữ tra ở danh sách thuật ngữ báo cáo tài chính.

Nội dung trên để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.