Tiếp cận thông tin công ty: quyền của cổ đông nhỏ lẻ

Tiếp cận thông tin công ty: quyền của cổ đông nhỏ lẻ

Tiếp cận thông tin công ty là quyền cơ bản của cổ đông. Luật không cho mọi cổ đông xem mọi thứ. Quyền mở rộng dần theo tỷ lệ sở hữu. Quyền còn rộng hơn nếu công ty là công ty đại chúng. Bài này tóm tắt ba lớp quyền đó. Căn cứ là Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (Văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH) và Thông tư 96/2020/TT-BTC. Văn bản được rà đến ngày 02/10/2026.

Cổ đông phổ thông tiếp cận

Mọi cổ đông phổ thông có hai nhóm quyền xem tài liệu. Nhóm thứ nhất là danh sách cổ đông có quyền biểu quyết. Cổ đông được xem, tra cứu và trích lục tên cùng địa chỉ liên lạc trong danh sách. Cổ đông cũng được yêu cầu sửa thông tin không chính xác về mình. Căn cứ là điểm đ khoản 1 Điều 115.

Nhóm thứ hai là tài liệu của đại hội cổ đông. Cổ đông được xem, tra cứu, trích lục hoặc sao chụp điều lệ công ty. Quyền này gồm cả biên bản họp và nghị quyết đại hội. Căn cứ là điểm e khoản 1 Điều 115.

Quyền xem danh sách có lực ràng buộc với người quản lý. Họ phải cung cấp kịp thời thông tin trong sổ đăng ký cổ đông. Nếu không cung cấp, hoặc cung cấp chậm hay sai, họ phải bồi thường thiệt hại phát sinh. Thủ tục yêu cầu thực hiện theo điều lệ công ty (khoản 3 Điều 141).

Công ty cũng có nghĩa vụ chủ động. Khoản 2 Điều 176 yêu cầu công ty cổ phần đăng bốn nhóm thông tin lên website. Nhóm thứ nhất là điều lệ. Nhóm thứ hai là lý lịch và kinh nghiệm của thành viên hội đồng quản trị, kiểm soát viên và giám đốc. Nhóm thứ ba là báo cáo tài chính năm đã được đại hội thông qua. Nhóm cuối là báo cáo đánh giá hằng năm của hội đồng quản trị và ban kiểm soát.

Tiếp cận khi sở hữu từ 05%

Cổ đông hoặc nhóm cổ đông sở hữu từ 05% cổ phần phổ thông có thêm quyền. Điều lệ có thể hạ tỷ lệ này xuống thấp hơn. Họ được xem, tra cứu và trích lục nhiều loại tài liệu. Đó là sổ biên bản và nghị quyết của hội đồng quản trị. Đó còn là báo cáo tài chính giữa năm và hằng năm, cùng báo cáo của ban kiểm soát. Họ cũng xem được hợp đồng và giao dịch phải thông qua hội đồng quản trị. Căn cứ là điểm a khoản 2 Điều 115.

Ngoại lệ là tài liệu liên quan đến bí mật thương mại và bí mật kinh doanh của công ty. Phần này nằm ngoài quyền xem tài liệu.

Nhóm cổ đông này còn có quyền yêu cầu ban kiểm soát kiểm tra một vấn đề cụ thể về quản lý, điều hành. Căn cứ là điểm c khoản 2 Điều 115. Yêu cầu phải bằng văn bản. Văn bản nêu thông tin người yêu cầu và số cổ phần. Văn bản cũng nêu thời điểm đăng ký cổ phần, vấn đề cần kiểm tra và mục đích kiểm tra.

Ngưỡng 05% được tính cho cả nhóm cổ đông. Văn bản yêu cầu phải ghi tổng số cổ phần của cả nhóm. Văn bản cũng ghi tỷ lệ trên tổng số cổ phần của công ty. Nhà đầu tư nhỏ lẻ thường chưa đạt ngưỡng này một mình.

Thông tin công ty đại chúng công bố

Với công ty đại chúng, quyền xem thông tin không dừng ở cổ đông. Luật Chứng khoán số 54/2019/QH14 cho cổ đông quyền tiếp cận đầy đủ thông tin định kỳ và bất thường do công ty công bố. Căn cứ là điểm b khoản 1 Điều 41. Thông tư 96/2020/TT-BTC quy định thời hạn công bố.

Công ty đại chúng phải công bố báo cáo tài chính năm đã được kiểm toán. Thời hạn là 10 ngày kể từ ngày kiểm toán ký báo cáo. Thời hạn này không quá 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Căn cứ là điểm c khoản 1 Điều 10. Báo cáo thường niên công bố không quá 110 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính. Căn cứ là khoản 2 Điều 10.

Báo cáo tình hình quản trị công ty công bố trong 30 ngày. Mốc tính là cuối 06 tháng đầu năm và cuối năm dương lịch (khoản 4 Điều 10). Tổ chức niêm yết cổ phiếu còn công bố báo cáo tài chính quý trong 20 ngày kể từ ngày kết thúc quý. Công ty đại chúng quy mô lớn cũng vậy. Căn cứ là khoản 3 Điều 14.

Công ty đại chúng quy mô lớn có vốn góp của chủ sở hữu từ 120 tỷ đồng trở lên. Số liệu lấy từ báo cáo tài chính năm gần nhất đã kiểm toán (khoản 1 Điều 3).

Thông tin bất thường có hạn gấp hơn. Công ty công bố trong 24 giờ kể từ khi xảy ra sự kiện (khoản 1 Điều 11). Các sự kiện gồm nghị quyết đại hội bất thường và quyết định về mức cổ tức. Chúng còn gồm thay đổi người nội bộ và sửa đổi điều lệ. Công ty nêu rõ sự kiện, nguyên nhân và giải pháp khắc phục nếu có (khoản 2 Điều 11).

Giới hạn khi tiếp cận thông tin

Quyền xem thông tin có ba giới hạn chính. Giới hạn thứ nhất là bí mật thương mại và bí mật kinh doanh, như đã nêu ở trên. Giới hạn thứ hai là thông tin cá nhân. Căn cước công dân, hộ chiếu, địa chỉ và số điện thoại chỉ được công bố nếu cá nhân đồng ý. Số tài khoản giao dịch chứng khoán cũng vậy. Căn cứ là khoản 1 Điều 4 Thông tư 96/2020/TT-BTC.

Giới hạn thứ ba là tạm hoãn công bố. Lý do bất khả kháng gồm thiên tai, hỏa hoạn, chiến tranh và dịch bệnh. Khi đó công ty được tạm hoãn. Công ty phải báo ngay cho Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở giao dịch chứng khoán. Sau khi khắc phục, công ty công bố đầy đủ phần chưa công bố (Điều 8).

Cách tra cứu thông tin công ty

Công ty đại chúng phải lập website khi đăng ký công ty đại chúng. Website có chuyên mục quan hệ cổ đông. Chuyên mục này đăng điều lệ và quy chế công bố thông tin. Nó cũng đăng quy chế nội bộ về quản trị công ty và quy chế hoạt động của hội đồng quản trị, ban kiểm soát. Bản cáo bạch và thông tin công bố định kỳ, bất thường cũng nằm ở đây. Căn cứ là điểm c khoản 2 Điều 7.

Ngoài website công ty, thông tin còn nằm trên hệ thống công bố thông tin của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Công ty niêm yết hoặc đăng ký giao dịch còn công bố trên trang của Sở giao dịch chứng khoán. Căn cứ là khoản 1, 3, 4 Điều 7.

Công ty phải lưu giữ thông tin. Thông tin định kỳ lưu dạng điện tử tối thiểu 10 năm. Nó phải truy cập được trên website tối thiểu 05 năm. Thông tin bất thường cũng phải truy cập được tối thiểu 05 năm (khoản 5 Điều 4). Nền tảng về công ty cổ phần có ở bài học công ty cổ phần là gì và cổ phiếu là gì.

Nội dung bài viết chỉ để tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư hay tư vấn pháp lý.